กิจกรรมสังเกตสุริยุปราคา 15 มกราคม 2553 โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี 2)

วันศุกร์ที่ 15 มกราคม 2553 ได้เกิดปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์บนท้องฟ้า เป็นสุริยุปราคาวงแหวนที่เงามัวแตะผิวโลกที่ทวีปแอฟริกาก่อน แล้วเงาคราสที่เป็นวงแหวนเริ่มสัมผัสที่ผิวโลกเวลา 12:14 น. ทางบริเวณตะวันตกของสาธารณรัฐแอฟริกากลาง ที่ศูนย์กลางของเงาสัมผัสผิวโลกตรงบริเวณใกล้กันในอีก 4 นาทีถัดมา ที่นั่นเห็นสุริยุปราคาวงแหวนขณะที่ดวงอาทิตย์ขึ้นนาน 7 นาที 9 วินาที เงาได้เคลื่อนตัวไปทางตะวันออกอย่างรวดเร็ว เข้าสู่สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก แล้วผ่านประเทศยูกันดา ซีกด้านเหนือของทะเลสาบวิกตอเรีย เคนยา ส่วนเล็ก ๆ ทางเหนือของแทนซาเนีย และทางใต้ของโซมาเลีย ก่อนที่จะลงสู่มหาสมุทรอินเดีย แล้วผ่านทางตอนใต้ของประเทศอินเดีย และทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศศรีลังกา เงาคราสวงแหวนได้มุ่งหน้าสู่อ่าวเบงกอล ศูนย์กลางของเงาคราสแตะที่ชายฝั่งประเทศพม่า แล้วศูนย์กลางเงาคราสวงแหวนเข้าสู่ประเทศจีนเป็นประเทศสุดท้ายที่เงาคราสสุริยุปราคาวงแหวนจะสิ้นสุดลงของปรากฏการณ์ครั้งนี้

บริเวณที่เห็นสุริยุปราคาบางส่วนครอบคลุมส่วนใหญ่ของทวีปเอเชีย แอฟริกา บางส่วนทางตะวันออกของยุโรป มหาสมุทรอินเดีย สำหรับประเทศไทยมองเห็นเป็นสุริยุปราคาบางส่วนเหมือนกัน บริเวณจังหวัดภูเก็ตเป็นจังหวัดแรกที่เริ่มเห็นสุริยุปราคาบางส่วนเป็นที่แรก ส่วนทางภาคเหนือตอนบนเห็นดวงอาทิตย์แหว่งมากกว่าภาคอื่น ๆ และเป็นจุดสิ้นสุดของสุริยุปราคาที่เงามัวของดวงจันทร์พาดผ่าน ส่วนที่กรุงเทพฯ เริ่มมองเห็นดวงจันทร์สัมผัสดวงอาทิตย์เวลา 14:00 น.และสิ้นสุดเวลา 16:58 น.

และวันนี้ทางสมาคมฯ ได้รับเชิญจากโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี 2) ถนนนวมินทร์ แขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม กรุงเทพฯ ให้ทางสมาคมฯ จัดวิทยากรและตั้งกล้องสังเกตสุริยุปราคาครั้งนี้ให้กับนักเรียนจำนวน 2,000 คน วิทยากรสมาคมฯ เดินทางไปทั้งหมด 4 ท่าน วิทยากรบรรยาย 2 ท่าน ได้แก่ นายพรชัย รังษีธนะไพศาล กรรมการบริหารสมาคมดาราศาสตร์ไทย และนายวิทยา ศรีชัย กรรมการบริหารสมาคมดาราศาสตร์ไทย วิทยากรภาคสนามตั้งกล้องโทรทรรศน์ ได้แก่ นายปุณณวิช คงพิทักษ์สกุล นักเรียนโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นักเรียนเหรียญทองดาราศาสตร์โอลิมปิก แข่งขันระดับประเทศ IOAA และนายสุวรรณ สุวรรณสกุล นักเรียนโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นักเรียนเหรียญทองดาราศาสตร์โอลิมปิก แข่งขันระดับประเทศ IOAA คณะวิทยากรเดินทางมาถึงโรงเรียนเวลา 12:00 น. สมาคมดาราศาสตร์ไทยได้นำพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชชกาลที่ 4 มาร่วมสังเกตปรากฏการณ์สุริยุปราคาครั้งนี้ด้วย เพื่อเป็นสิริมงคลแก่โรงเรียนและนักเรียนทุก ๆ คนที่ได้ร่วมสังเกตการณ์ครั้งนี้ ก่อนเริ่มการบรรยายทางโรงเรียนได้ทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ โดยท่านรองผู้อำนวยการโรงเรียนได้วางพวงมาลาสักการะพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 พระบิดาวิทยาศาสตร์ไทย นักเรียนกราบลงที่พื้นกันอย่างพร้อมเพรียง ต่อจากนั้นท่านรองผู้อำนวยการได้กล่าวเปิดงาน "การศึกษาปรากฏการณ์ธรรมชาติสุริยุปราคา 15 มกราคา 2553" และได้แนะนำวิทยากรของสมาคมฯ นักเรียนเหรียญทองดาราศาสตร์โอลิมปิก ระดับประเทศ

จากนั้นวิทยากรก็เริ่มบรรยายเรื่องสุริยุปราคาครั้งนี้และการสังเกตดวงอาทิตย์อย่างปลอดภัยให้กับนักเรียนก่อนการสังเกตสุริยุปราคา เมื่อใกล้ถึงเวลา 14:00 น. นักเรียนทั้งหมดมารวมกันที่ฐานตั้งกล้องโทรทรรศน์กลางสนามโรงเรียน ที่ทางสมาคมฯ นำกล้องโทรทรรศน์มา 2 กล้อง ดูโดยตรงที่มีอุปกรณ์กรองแสงปิดที่หน้ากล้อง 1 กล้อง และดูดวงอาทิตย์โดยวิธีทางอ้อม ภาพมาลงที่ฉากรับ 1 กล้อง และกระจกสะท้อนแสงดวงอาทิตย์ไปที่ผนังโรงเรียน ก่อนที่ดวงอาทิตย์ถูกดวงจันทร์บัง คุณวิทยา ศรีชัย ได้พูดทางไมค์ให้นักเรียนช่วยนับเวลาถอยหลังก่อนที่ดวงจันทร์จะสัมผัสดวงอาทิตย์ 15..14..13..(เสียงดังทั้งโรงเรียน แม้แต่คุณคูรก็ยังช่วยกันนับถอยหลัง) 5..4..3..2..1..0 ดวงจันทร์เริ่มสัมผัสดวงอาทิตย์เวลา 14:00 น. มองเห็นได้ชัดเจน นักเรียนทุกคนที่ดูที่ฉากรับต่างก็เห็นส่วนมืดของดวงจันทร์จริง ๆ เวลาผ่านไปดวงจันทร์เริ่มออกจากดวงอาทิตย์เวลา 16:58 น. เป็นการสิ้นสุดการเกิดสุริยุปราคาครั้งนี้ ถ้าจะบรรยายในที่นี้คงจะเขียนอีกยาวนาน ขอให้ดูภาพกิจกรรมที่ได้นำมาให้ดูดีกว่า จะได้บรรยากาศที่น่าตื่นเต้นกว่ากัน การเกิดสุริยุปราคาครั้งนี้เป็นครั้งเดียวในรอบปีนี้ จะได้เห็นอีก 2 ปี ถัดไป ขณะดวงอาทิตย์ขึ้นในเวลาเช้าวันที่ 21 พฤษภาคม 2555 แต่ดวงอาทิตย์แหว่งเพียงเล็กน้อยเท่านั้นและอาจมีอุปสรรคจากเมฆที่อยู่ในช่วงฤดูฝน หลังจากนั้นจะว่างเว้นไปนานถึง 4 ปี กว่าจะเกิดสุริยุปราคาในประเทศไทยอีกครั้ง ดังนั้นสุริยุปราคาวันที่ 15 มกราคม 2553 จึงเป็นโอกาสสำหรับการสังเกตสุริยุปราคาที่ดีที่สุดสำหรับคนไทยตลอดระยะเวลา 6 ปีข้างหน้า