สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ดาวเคราะห์น้อยฟลอเรนซ์มีดวงจันทร์

5 ก.ย. 2560
รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com)
เมื่อวันที่ กันยายนที่ผ่านมา ดาวเคราะห์น้อยดวงหนึ่งชื่อ ฟลอเรนซ์ หรือชื่อเต็มคือ 3122 ฟลอเรนซ์ (3122 Florence) ได้พุ่งเฉียดโลกไปโดยห่างจากโลก ล้านกิโลเมตร หรือเป็น 18 เท่าของระยะห่างระหว่างโลก-ดวงจันทร์ 

การเฉียดครั้งนี้ไม่มีอะไรให้วิตก เพราะด้วยระยะดังกล่าวถือว่าเป็นการเฉียดที่ค่อนข้างห่าง แต่ที่น่าสนใจเป็นพิเศษก็คือดาวเคราะห์น้อยดวงนี้มีขนาดใหญ่ มีเส้นผ่านศูนย์กลางถึง 4.5 กิโลเมตร 

นักดาราศาสตร์มองว่าการเฉียดใกล้โลกครั้งนี้เป็นโอกาสอันเหมาะที่จะได้ศึกษาดาวเคราะห์น้อยอย่างใกล้ชิดด้วยเรดาร์ การศึกษาดาวเคราะห์น้อยด้วยเรดาร์เป็นการใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุเป็นเครื่องรับส่งสัญญาณเรดาร์ เป็นเป็นเทคนิคที่มีการใช้กับดาวเคราะห์น้อยมาแล้วหลายดวง ซึ่งช่วยเผยรายละเอียดดาวเคราะห์น้อยได้อย่างน่าทึ่ง ทั้งรูปร่าง ขนาด การหมุนรอบตัวเอง ในครั้งนี้นักดาราศาสตร์คณะหนึ่งได้ใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาด 70 เมตรของเครือข่ายดีปสเปซที่โกลด์สโตนสำรวจดาวเคราะห์น้อยฟลอเรนซ์ช่วงระหว่างวันที่ 29 สิงหาคมถึงวันที่ กันยายน 

ภาพเรดาร์ที่ได้มาแสดงรูปร่างของดาวเคราะห์น้อยดวงนี้อย่างชัดเจน ทำให้ทราบขนาดที่แน่ชัดว่าเส้นผ่านศูนย์กลาง 4.5 กิโลเมตร สัญฐานค่อนข้างกลม มีแนวปูดเป็นสันตามแนวเส้นศูนย์สูตร และมีหลุมอุกกาบาตขนาดใหญ่หนึ่งหลุม ที่ราบกว้างใหญ่สองแห่ง หมุนรอบตัวเองครบรอบทุก 2.4 ชั่วโมง 

แต่ที่น่าสนใจที่สุดก็คือ นักดาราศาสตร์พบว่า ดาวเคราะห์น้อยฟลอเรนซ์ยังมีวัตถุดวงเล็กอีกสองดวงพ่วงมาด้วย วัตถุเล็กสองดวงนั้นจะเป็นอะไรไปไม่ได้นอกจากบริวาร 

คาดว่าบริวารทั้งสองมีขนาดประมาณ 100-300 เมตร ดวงหนึ่งมีคาบโคจรประมาณ 22-27 ชั่วโมง อีกดวงหนึ่งอยู่ใกล้ดาวเคราะห์น้อยมากกว่า มีคาบโคจรประมาณ ชั่วโมง  ซึ่งนับเป็นบริวารดาวเคราะห์น้อยใกล้โลกที่มีคาบโคจรสั้นที่สุดเท่าที่มีการค้นพบ 

ดาวเคราะห์น้อยฟลอเรนซ์ไม่ใช่ดาวเคราะห์น้อยใกล้โลกดวงแรกที่พบว่ามีบริวารถึงสองดวง แต่เป็นดวงที่สามแล้ว 

ดาวเคราะห์น้อยฟลอเรนซ์ถูกค้นพบเมื่อวันที่ มีนาคม 2524 โดยหอดูดาวไซดิงสปริง ชื่อของดาวเคราะห์น้อยตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ ฟลอเรนซ์ ไนติงเกล วีรสตรีผู้บุกเบิกวิชาการพยาบาลสมัยใหม่

ภาพเรดาร์ของดาวเคราะห์น้อยฟลอเรนซ์กับบริวาร ถ่ายโดยกล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาด 70 เมตรของเครือข่ายดี ปสเปซในโกลสโตน เมื่อวันที่ กันยายน 2560 หนึ่งพิกเซลในภาพกินแทนขนาด 75 เมตร 

ดาวเคราะห์น้อยฟลอเรนซ์จัดเป็นดาวเคราะห์น้อยที่เรียกว่า "ดาวเคราะห์น้อยอันตรายยิ่ง" (Potentially Harzardous Asteroid) ซึ่งเป็นกลุ่มดาวเคราะห์น้อยขนาดใหญ่ที่มีโอกาสตัดวงโคจรโลก ปัจจุบันมีดาวเคราะห์น้อยประเภทนี้ที่พบแล้วเกือบสองพันดวง

ดาวเคราะห์น้อยฟลอเรนซ์จะเข้าใกล้โลกอีกครั้งในปี พ.ศ. 3043
ดาวเคราะห์น้อย 3122 ฟลอเรนซ์ และบริวารทั้งสอง ถ่ายเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2560

ดาวเคราะห์น้อย 3122 ฟลอเรนซ์ และบริวารทั้งสอง ถ่ายเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2560 (จาก NASA/JPL Center for Near-Earth Object Studies)

ภาพถ่ายเรดาร์ของดาวเคราะห์น้อย 3122 ฟลอเรนซ์ ถ่ายเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2560 โดยเรดาร์โกลด์สโตนในแคลิฟอร์เนีย

ภาพถ่ายเรดาร์ของดาวเคราะห์น้อย 3122 ฟลอเรนซ์ ถ่ายเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2560 โดยเรดาร์โกลด์สโตนในแคลิฟอร์เนีย (จาก NASA/JPL.)

แนววิถีของดาวเคราะห์น้อยฟลอเรนซ์เทียบกับดาวเคราะห์ดวงอื่น ดาวเคราะห์น้อยดวงนี้ได้เฉียดโลกไปเมื่อวันที่ 1 กันยายน

แนววิถีของดาวเคราะห์น้อยฟลอเรนซ์เทียบกับดาวเคราะห์ดวงอื่น ดาวเคราะห์น้อยดวงนี้ได้เฉียดโลกไปเมื่อวันที่ 1 กันยายน (จาก NASA / JPL-Caltech)