สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ภาพดาวบีเทลจุสและบรรยากาศ

ภาพดาวบีเทลจุสและบรรยากาศ

9 มิ.ย. 2545
รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com)
นักดูดาวทุกคนทราบดีว่า การดูดาวฤกษ์ผ่านกล้องโทรทรรศน์ไม่ว่าจะมีกำลังขยายเท่าใด ก็จะมองเห็นดาวฤกษ์เป็นเพียงจุดสว่างเท่านั้น การจะมองให้เห็นเป็นดวงเป็นเรื่องเป็นไปไม่ได้ แต่ก็ไม่จริงเสมอไป เพราะคงต้องยกเว้นดวงหนึ่งที่พอจะมองเห็นขนาดของดาวและบรรยากาศได้ ดวงนี้คือ บีเทลจุส ดาวยักษ์ใหญ่สีแดงที่รู้จักกันดี อยู่ห่างจากโลก 425 ปีแสง 

เมื่อไม่นานมานี้ เจ. เกทิน ทิโมที จากมหาวิทยาลัยคาทอลิคแห่งอเมริกาได้สำรวจดาวบีเทลจุสด้วยกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลในย่านความถี่อัลตราไวโอเลตไกล และพบว่าชั้นบรรยากาศของบีเทลจุสมีขนาดใหญ่กว่าตัวดาวเองถึง เท่า 

ดาวบีเทลจุสมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ พันล้านกิโลเมตร หากนำมาวางไว้แทนที่ดวงอาทิตย์ ขนาดของบีเทลจุสจะล้ำวงโคจรของดาวพฤหัสบดีออกไป และบรรยากาศของดาวบีเทลจุสตามที่การสำรวจในย่านความถี่อัลตราไวโอเลตไกลในครั้งนี้ก็มีขนาดใหญ่กว่าวงโคจรของดาวเสาร์ ขนาดของชั้นบรรยากาศที่วัดได้ในครั้งนี้มีขนาดใหญ่กว่าและมีรายละเอียดทางโครงสร้างมากกว่าที่เคยวัดก่อนหน้านี้ในย่านความถี่อัลตราไวโอเลตใกล้ นอกจากนี้ ภาพในย่านอัลตราไวโอเลตไกลยังแสดงจุดร้อนที่ชัดเจน จุดที่บริเวณใกล้กับผิวดาวอีกด้วย 

    ตำแหน่งดาวในกลุ่มดาวนายพราน

    ตำแหน่งดาวในกลุ่มดาวนายพราน

    บรรยากาศของบีเทลจุสในความถี่อัลตราไวโอเลตไกล <wbr>วงกลมสีขาวคือขนาดจริงของดาวบีเทลจุส<br />
<br />
<br />

    บรรยากาศของบีเทลจุสในความถี่อัลตราไวโอเลตไกล วงกลมสีขาวคือขนาดจริงของดาวบีเทลจุส


    ที่มา: