สมาคมดาราศาสตร์ไทย

อัลติมาทูลีได้ชื่อใหม่ "อาร์โรคอท"

อัลติมาทูลีได้ชื่อใหม่ "อาร์โรคอท"

13 พ.ย. 2562
รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com)
ดาวอัลติมาทูลี วัตถุในระบบสุริยะที่ไกลที่สุดเท่าที่เคยมียานอวกาศไปสำรวจ ได้ชื่ออย่างเป็นทางการแล้วว่า อาร์โรคอท

ดาวอัลติมาทูลีมีชื่อตามระบบว่า  2014 เอ็มยู 69 (2014 MU69) โคจรรอบดวงอาทิตย์อยู่ในแถบไคเปอร์ เมื่อต้นปีที่ผ่านมายานนิวเฮอไรซอนส์เข้าเฉียดวัตถุดวงนี้ไปและได้ส่งภาพถ่ายระยะใกล้กลับมา เผยให้เห็นสัญฐานที่แปลกประหลาดในแบบที่ไม่เคยเห็นที่ไหนมาก่อนในระบบสุริยะ เมื่อดูจากภาพถ่ายใบเดียว ดูเหมือนประกอบด้วยตุ้มสองตุ้มติดกันจนดูคล้ายตุ๊กตามนุษย์หิมะ แต่เมื่อพิจารณาจากภาพถ่ายหลายภาพ กลับแสดงว่าแท้จริงแล้วตุ้มทั้งสองแบนเหมือนลูกสะบ้า 

2014 เอ็มยู 69 ได้ชื่อสามัญอย่างเป็นทางการแล้วว่า อาร์โรคอท (จาก NASA)


เดิมคณะทำงานของภารกิจนิวเฮอไรซอนส์ตั้งชื่อให้ดวงนี้ว่า อัลติมาทูลี เป็นชื่อที่นำมาจากชื่อดินแดนทางเหนือที่ห่างไกลสุดขอบโลกตามตำนานของชาวยุโรปยุคกลาง 

แม้จะเป็นเพียงชื่อเล่นที่ตั้งขึ้นเพื่อเรียกกันชั่วคราว แต่อัลติมาทูลีก็ฟังดูไพเราะและติดหูดี ชื่อนี้ก็น่าจะถูกนำไปเสนอต่อสหพันธ์ดาราศาสตร์สากลเพื่อรับรองเป็นชื่อสามัญอย่างเป็นทางการต่อไปดังเช่นที่ปฏิบัติกันมา 

แต่คณะของนิวเฮอไรซอนส์ได้พิจารณาเปลี่ยนชื่อเสียใหม่ ไม่ใช้อัลติมาทูลีอีกต่อไป ด้วยเหตุที่ชื่อนี้ยังถูกนำไปใช้ในทางไม่ค่อยดีนัก เพราะเป็นคำที่พวกเยอรมันขวาจัดคลั่งเวทย์มนต์ในยุคต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ใช้เรียกดินแดนของชาวอารยันตามตำนาน ซึ่งต่อมาคนกลุ่มนี้ก็กลายเป็นพรรคนาซีของ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ นอกจากนี้คำนี้ก็ยังคงเป็นที่นิยมใช้ในหมู่ชาวผิวขาวเหยียดสีผิวอีกด้วย

ชื่อ อาร์โรคอต นำมาจากภาษาของชนพื้นเมืองเผ่าพาววาแทน ซึ่งมีถิ่นฐานอยู่ในรัฐแมรีแลนด์ สหรัฐอเมริกา มีความหมายว่า ท้องฟ้า

"ชื่ออาร์โรคอทมีความหมายดี สะท้อนถึงแรงบันดาลใจของการมองดูท้องฟ้าและความอยากรู้อยากเห็นรู้จักโลกดวงอื่น" แอลัน สเติร์น หัวหน้าผู้สอบสวนภารกิจนิวเฮอไรซอนส์จากสถาบันวิจัยเซาท์เวสต์ในโบลเดอร์ โคโลราโดกล่าว

สเติร์นยังกล่าวด้วยว่า ตนได้รับอนุญาตจากผู้เฒ่าของเผ่าพาววาแทนในการใช้ชื่อแล้ว ชื่อนี้ได้รับการรับรองโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากลเมื่อวันที่ พฤศจิกายนที่ผ่านมา