สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ส่งเรือน้อยลอยทะเลไททัน

20 พ.ค. 2554
รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com)
นักวิทยาศาสตร์เคยส่งยานอวกาศไปสำรวจดาวเคราะห์และดวงจันทร์ของดาวเคราะห์มามากหมายหลายดวงด้วยภารกิจหลากรูปแบบ ไม่ว่าเป็นวิธีโคจรรอบ พุ่งเฉียด ลงจอด พุ่งชน ยิงลูกตุ้มเข้าใส่ ส่งหัววัดกางร่มชูชีพลงไป ส่งรถลงไปวิ่ง 
คราวนี้ลองส่งเรือไปแล่นบ้างเป็นไร
นี่ไม่ใช่เรื่องล้อเล่น นักวิทยาศาสตร์กำลังวางแผนที่จะส่งเรือสำรวจลงไปลอยในทะเลสาบของดวงจันทร์ไททัน ดวงจันทร์ดวงใหญ่ที่สุดของดาวเสาร์
ดวงจันทร์ไททันเป็นดวงจันทร์ที่โดดเด่นที่สุดในระบบสุริยะ เพราะเป็นสถานที่เพียงแห่งเดียวในระบบสุริยะนอกจากโลกที่มีของเหลวอยู่บนพื้นผิว นักดาราศาสตร์พบว่ามีทะเลสาบอยู่มากมายบริเวณใกล้ขั้วเหนือ แต่ของเหลวที่ขังอยู่ในทะเลสาบบนนั้นไม่ใช่น้ำ หากส่วนใหญ่ประกอบด้วยมีเทนและอีเทน 
นอกจากจะอุดมไปด้วยสารประกอบอินทรีย์แล้ว ดวงจันทร์ดวงนี้ยังมีบรรยากาศที่หนาแน่นและระบบลมฟ้าอากาศ ซึ่งเป็นสภาพที่นักดาราศาสตร์เชื่อว่าคล้ายคลึงกับสภาพของโลกในยุคดึกดำบรรพ์ แม้ว่าอุณหภูมิของไททันจะเย็นจัดถึงต่ำกว่า -180 องศาเซลเซียสก็ตาม ไททันจึงเป็นสถานที่ที่เหมาะที่สุดในการศึกษาว่าหน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิตก่อร่างสร้างตัวขึ้นมาได้อย่างไร 
นักวิทยาศาสตร์ไม่ได้มีเป้าหมายในการค้นหาหรือคาดหวังว่าจะพบสิ่งมีชีวิต แต่เชื่อว่าการศึกษาสารอินทรีย์บนไททัน จะช่วยให้เข้าใจการกำเนิดชีวิตได้ดียิ่งขึ้น
เรือลำนี้มีชื่อว่า ไททันมาเรเอกซ์พลอเรอร์ หรือ ไทม์ (TiME--Titan Mare Explorer) แผนของภารกิจคือ ยานจะร่อนลงไปบนไททันด้วยการกางร่มชูชีพ เรือจะลอยอย่างเป็นอิสระเหมือนเรือยาง ปล่อยให้กระแสลมและคลื่นบนทะเลสาบพัดพาไป ระหว่างภารกิจนาน 96 วัน ยานจะจำแนกองค์ประกอบของโมเลกุลอินทรีย์และสภาพทางเคมีบนไททัน กล้องบนเรือจะคอยถ่ายภาพผิวน้ำ ซึ่งอาจมีระลอกคลื่น ฟองอากาศ ฟิล์ม หรือสิ่งอื่นที่อาจเกิดขึ้นบนผิวน้ำได้ รวมถึงถ่ายท้องฟ้าสีส้มของไททันที่มีทั้งเมฆ ฝน และพายุ
เวลาที่ดีที่สุดสำหรับไทม์ที่จะออกเดินทางจากโลกคือระหว่างปี 2559 ถึง 2561 เพื่อที่จะไปถึงไททันก่อนที่ขั้วเหนือของดวงจันทร์จะกลายเป็นฤดูหนาวอันมืดมิดและหันออกห่างจากโลกจนสื่อสารทางวิทยุโดยตรงกับโลกไม่ได้ หากเดินทางไปหลังช่วงเวลาดังกล่าว ดวงอาทิตย์และโลกที่ขั้วเหนือไททันจะอยู่ต่ำกว่าขอบฟ้า ทำให้ต้องมีดาวเทียมถ่ายทอดสัญญาณอีกดวงหนึ่งสำหรับช่วยสื่อสารระหว่างยานกับโลกซึ่งก็ทำให้ค่าใช้จ่ายของภารกิจสูงขึ้นไปอีก 
ขณะนี้ภารกิจไทม์ยังอยู่ในช่วงรอพิจารณา โครงการอื่นที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของนาซายังมีอีกสองภารกิจ คือยานสำรวจดาวหาง และยานสำรวจภายในดาวอังคาร เราคงต้องรอไปจนถึงปีหน้าจึงจะทราบว่านาซาเลือกภารกิจใดสำหรับงบพัฒนา 425 ล้านเหรียญสหรัฐนี้
ยานไทม์ หรือ ไททันมาเรเอกซ์พลอเรอร์ จะลอยทะเลสำรวจดวงจันทร์ไททัน

ยานไทม์ หรือ ไททันมาเรเอกซ์พลอเรอร์ จะลอยทะเลสำรวจดวงจันทร์ไททัน