สมาคมดาราศาสตร์ไทย

สะเก็ดข่าวดาราศาสตร์

18 ก.พ. 46

คริสทีน เอช. เฉิน จากเจพีแอล และไมเคิล จูราจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ใช้ดาวเทียมฟิวส์ (FUSE) สำรวจดาวซิกมาเฮอร์คิวลีส พบว่า จานฝุ่นขนาดใหญ่ที่ล้อมรอบดาวดวงนี้เกิดจากการชนกันระหว่างวัตถุหินขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นหลักฐานที่อาจหมายความว่า ดาวดวงนี้มีดาวเคราะห์โคจรล้อมรอบอยู่

12 ก.พ. 46

ดาวเทียมชิปแซต (CHIPSat--Cosmic Hot Interstellar Plasma Spectrometer) ได้ทะยานขึ้นสู่อวกาศแล้วเมื่อวันที่ 12 มกราคมที่ผ่านจากฐานทัพอากาศแวนเดนเบิร์ก แคลิฟอร์เนีย ดาวเทียมชิปแซตเป็นดาวเทียมขนาดเล็ก น้ำหนักเพียง 60 กิโลกรัม มีอุปกรณ์เพียงชิ้นเดียวคือสเปกโทรกราฟอัลตราไวโอเลตสุดขอบ ซึ่งจะวัดรังสีอัลตราไวโอเลตตั้งแต่ความยาวคลื่น 90-260 อังสตรอม ซึ่งเป็นความยาวคลื่นที่แผ่ออกมาจากฟองก๊าซที่ล้อมรอบระบบสุริยะ นักดาราศาสตร์หวังว่าข้อมูลจากชิปแซตจะช่วยในชำระแบบจำลองสถานะก๊าซร้อนทั้งในดาราจักรของเราและดาราจักรอื่นใหม่ให้ถูกต้องแม่ยำยิ่งขึ้น

12 ก.พ. 46

ยานซอร์ซ (SORCE--Solar Radiation and Climate Experiment) ของนาซาได้ขึ้นสู่อวกาศแล้วเมื่อวันที่ 25 มกราคมที่ผ่านมา ยานลำนี้เป็นยานสำรวจความผันแปรของพลังงานจากดวงอาทิตย์เพื่อเป็นประโยชน์ในการศึกษาชั้นโอโซนของบรรยากาศโลก

14 ม.ค. 46

นักดาราศาสตร์จากแคลิฟอร์เนียสองคนได้ใช้กล้องโทรทรรศน์เคกค้นพบธารของดาวฤกษ์อยู่บริเวณรอบนอกของดาราจักรแอนดรอเมดา นับเป็นธารที่สองหลังจากที่นักดาราศาสตร์จากยุโรปเคยพบธารแรกเมื่อปี 2544 ธารดาวฤกษ์ที่ค้นพบใหม่นี้ประกอบด้วยดาวยักษ์แดงที่มีอัตราเร็วและองค์ประกอบเหมือนใกล้เคียงกัน เชื่อว่าธารนี้เป็นเศษของดาราจักรขนาดเล็กที่ผ่านเข้ามาใกล้ดาราจักรแอนดรอเมดาจนถูกฉีกให้แหลกสลายไป

14 ม.ค. 46

เมื่อเดือน กันยายน 2544 เดรก เดมิง จากศูนย์การบินอวกาศกอดดาร์ด ได้ใช้กล้องอินฟราเรดเทเลสโกปเฟซิลิตีที่หอดูดาวมานาเคอา สำรวจดาวเอชดี 20945บี ซึ่งเป็นที่ทราบดีว่ามีดาวเคราะห์ประเภท "พฤหัสร้อน" เป็นบริวารอยู่ แต่จากการสำรวจพบว่าไม่สามารถตรวจพบความแตกต่างของรังสีในย่านความถี่ 2 ไมครอนเมื่อดาวเคราะห์ยักษ์เคลื่อนไปอยู่ด้านหลังดาวแม่ ซึ่งหมายความว่า "พฤหัสร้อน" ดวงนี้อาจไม่ร้อนอย่างที่คิด ข้อสันนิษฐานเบื้องต้นระบุว่าเมฆที่สะท้อนแสงได้ดีของดาวเคราะห์อาจช่วยสะท้อนพลังงานความร้อนจากดาวฤกษ์ออกไป

2 ธ.ค. 45

กล้องโทรทรรศน์เจมิไนเหนือ (Gemini North) บนยอดเขามานาเคอา ได้รับการตั้งชื่อใหม่แล้ว เป็น กล้องโทรทรรศน์เฟรดเดอริกซีจิลเลตต์เจมิไน เพื่อเป็นเกียรติแก่ เฟรดเดอริก ซี. จิลเลตต์ นักดาราศาสตร์ผู้บุกเบิกงานด้านดาราศาสตร์อินฟราเรดที่สำคัญคนหนึ่ง

30 ต.ค. 45

หอสังเกตการณ์ลอยฟ้าแห่งใหม่ขององค์การอวกาศยุโรปชื่อ อินทีกรัล (International Gamma-Ray Astrophysics Laboratory) ได้ขึ้นสู่อวกาศแล้วเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2545 ที่ผ่านมา ที่ฐานปล่อยจรวดในคาซัคสถาน

2 ต.ค. 45

นักดาราศาสตร์จากศูนย์ดาราฟิสิกส์ฮาร์วาร์ด-สมิทโซเนียน ได้ค้นพบวัตถุที่คาดว่าเป็นดวงจันทร์บริวารดาวยูเรนัสดวงใหม่ วัตถุนี้มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 7-19 กิโลเมตร วงโคจรมีระยะครึ่งแกนเอก 8.5 ล้านกิโลเมตร

2 ต.ค. 45

เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2545 วิลเลียม เจ. เมอร์ไลน์ จากสถาบันวิจัยเซาท์เวสต์ พบบริวารของดาวเคราะห์น้อยชื่อ 121 Hermione บริวารดวงนี้มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 13 กิโลเมตร และอยู่ห่างจาก Hermione 630 กิโลเมต

7 ก.ย. 45

นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยลุยเซียนาสเตตได้พบหลักฐานของการถูกลูกอุกกาบาตชนครั้งใหญ่และดั้งเดิมที่สุดของโลก จากหลักฐานของชั้นหินที่พบในแอฟริกาใต้และทวีปออสเตรเลีย การชนในครั้งนั้นมีความรุนแรงมากกว่าการชนที่เม็กซิโกที่เชื่อว่าทำให้ไดโนเสาร์สูญพันธุ์ราว 10-100 เท่า คาดว่าการชนในครั้งนั้นเกิดขึ้นเมื่อราว 3.47 พันล้านปีที่แล้ว และส่งผลให้เกิดการเลื่อนตัวของแผ่นทวีปมาจนถึงปัจจุบันนี้

7 ก.ย. 45

เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2545 กล้องโทรทรรศน์อัตโนมัตของลิเนียร์ได้ค้นพบดาวหางดวงใหม่ พร้อมกัน 2 ดวงภายในภาพ ๆ เดียว ดาวหางสองดวงนี้มีชื่อว่า C/2002 Q2 และ C/2002 Q3 มีวงโคจรเกือบเหมือนกัน จึงเชื่อว่าสองดวงนี้มีความสัมพันธ์กัน ขณะค้นพบ ดาวหางสองดวงนี้อยู่ห่างกันเพียง 2 ล้านกิโลเมตร

13 ส.ค. 45

เมื่อวันที่ 6 สิงหาคมที่ผ่านมา ยานสตาร์ดัสต์เริ่มปฏิบัติการเก็บฝุ่นอีกครั้ง โดยยืดแผงจับฝุ่นที่ทำจากแอโรเจลรูปรังผึ้งออกไป ทิศทางของุ่งฝุ่นที่เก็บในครั้งนี้คือฝุ่นที่มาจากชุมนุมดาวแมงป่อง-คนครึ่งม้า ซึ่งประกอบด้วยดาวที่เกิดใหม่เป็นจำนวนมาก การเก็บฝุ่นในครั้งนี้จะกินระยะเวลานาน 4 เดือน สตาร์ดัสต์ยังเหลือแผงกักฝุ่นอีกชุดหนึ่งซึ่งจะใช้ในการเก็บฝุ่นของดาวหาง วีลด์ 2 ในปี 2547

13 ส.ค. 45

นักดาราศาสตร์จากศูนย์การบินอวกาศกอดดาร์ดพบว่า ในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา สัญฐานโลกของเรามีการป่องออกทางเส้นศูนย์สูตรมากขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะที่ยุโรปตอนเหนือและแคนาดา ทั้งที่ก่อนหน้านี้โลกมีการเปลี่ยนแปลงโดยป่องออกทางขั้วโลกมาเป็นเวลาถึง 25 ปี

16 ก.ค. 45

สภาวิจัยแห่งชาติสหรัฐอเมริกา ได้แถลงว่า โครงการสำรวจที่นาซาควรให้ความสำคัญสูงสุดในขณะนี้คือโครงการส่งยานอวกาศไปสำรวจวัตถุไคเปอร์และพลูโต เหนือกว่าโครงการสำรวจยูโรปาที่เคยจัดเป็นโครงการสำคัญที่สุดมาก่อน

24 มิ.ย. 45

กล้องโทรทรรศน์วิทยุจากเกาะคานารี และเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุซีบีไอในชิลีได้สำรวจรังสีพื้นหลังของเอกภพด้วยความละเอียดและความไวสุดยอดถึง 1/10,000 องศาเซลเซียส และพบว่าเอกภพประกอบด้วยวัตถุมืดเป็นส่วนใหญ่จริง และยังสนับสนุนได้ว่าเอกภพกำลังขยายตัวแบบเร่งอยู่

1 มิ.ย. 45

หอสังเกตการณ์แอร์ชาวเวอร์อาเรย์ยักษ์อะเกโนะของญี่ปุ่นตรวจพบอนุภาคพลังงานสูงยิ่งยวด (UHECR) ที่มีทิศทางมาจากดาราจักร NGC 3610, NGC 3613, NGC 4589 และ NGC 5322 อนุภาคเหล่านี้มีพลังงานมากนับร้อยล้านทรีาอิเล็กตรอนโวลต์ คาดว่าพลังงานมหาศาลนี้เกิดขึ้นจากการเร่งโดยสนามแม่เหล็กที่เกิดจากการหมุนตัวของหลุมดำยักษ์ที่อยู่ในใจกลางดาราจักร

1 มิ.ย. 45

นักดาราศาสตร์จากคาลเทคได้ค้นพบดาวเคราะห์น้อยคู่อีกคู่หนึ่ง ดาวเคราะห์น้อยคู่ใหม่นี้คือ 2000 DP107 ซึ่งได้เข้าใกล้โลกเมื่อ 18 เดือนที่แล้ว จากการสำรวจโดยกล้องโทรทรรศน์วิทยุเอริซิโบ พบว่าทั้งสองดวงนี้มีขนาด 300 เมตร และ 800 เมตร อยู่ห่างกัน 2.6 กิโลเมตร มีความหนาแน่นต่ำมากเพียง 1.7 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร นักดาราศาสตร์เชื่อว่าประมาณ 1 ใน 6 ของดาวเคราะห์น้อยทั้งหมดเป็นดาวเคราะห์น้อยคู่

15 พ.ค. 45

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยลุยเซียนาได้ค้นพบโมเลกุลของเพชรอยู่ท่ามกลางฝุ่นที่ล้อมรอบดาวที่เพิ่งเกิดใหม่ดวงหนึ่ง เพชรในอวกาศเหล่านี้เกิดขึ้นจากความร้อนและความดันสูงยิ่งยวดของซูเปอร์โนวาในอดีต เชื่อว่าในดาราจักรทางช้างเผือกมีเพชรอยู่นับล้านล้านล้านล้านตัน

17 เม.ย. 45

โอเฟอร์ ลาฮาฟ จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์และคณะ ได้ใช้ข้อมูลการสำรวจดาราจักรราว 220,000 ดาราจักรจากโครงการสำรวจ 2 องศา (2dF--Two-Degree Field Galaxy Redshift Survey) เปรียบเทียบกับแบบจำลองที่สร้างด้วยคอมพิวเตอร์ ได้ข้อสรุปว่า สสารมืดมีผลต่อความสว่างของดาราจักร กล่าวคือดาราจักรที่มีสสารมืดมากจะมีความสว่างมากกว่าดาราจักรที่มีสสารมืดน้อย

13 เม.ย. 45

ยูจิ เฮียะกุตาเกะ นักดาราศาสตร์สมัครเล่นชื่อดัง ผู้ค้นพบดาวหางเฮียะกุตาเกะ เสียชีวิตแล้วเมื่อวันที่ 10 เมษายนที่ผ่านมาด้วยโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง รวมอายุได้ 51 ปี