ข่าวดาราศาสตร์ พฤษภาคม-มิถุนายน 2549

วัตถุท้องฟ้าชนิดใหม่ ครึ่งดาวเคราะห์น้อย ครึ่งดาวหาง

(9 พ.ค. 49) ระบบสุริยะเรามีสมาชิกประเภทใหม่อีกประเภทหนึ่งแล้ว จะว่าดาวเคราะห์น้อยก็ไม่ใช่ จะว่าดาวหางก็ไม่เชิง เฮนรี ไซห์ และเดวิด จีวิตต์ จากมหาวิทยาลัยฮาวาย ได้ค้นพบและเผยแพร่ลงในวารสารไซนซ์เอกซ์เพรสส์ เมื่อวันที่ 23 มีนาคมว่า ดาวเคราะห์น้อยชื่อ 118401 หรือ 1999 อาร์อี 70 (1999 RE70) ปล่อยหางออกมาเหมือนดาวหาง

ดาวเคราะห์ของดาวเอชดี 69830

(2 มิ.ย. 49) นักดาราศาสตร์พบดาวเคราะห์ดวงใหม่ของดาวฤกษ์ดวงอื่นอีกแล้ว คราวนี้พบทีเดียวสามดวง และยังมีมวลประมาณดาวเนปจูนเท่านั้น ดาวเคราะห์ที่พบใหม่นี้เป็นบริวารของดาว เอชดี 69830 เป็นดาวฤกษ์ดวงเล็กที่อยู่ห่างจากโลกเพียง 41 ปีแสงในกลุ่มดาวท้ายเรือ

ต่ออายุโซโฮ

(5 มิ.ย. 49) นับตั้งแต่ดาวเทียมโซโฮ ซึ่งเป็นหอสังเกตการณ์ดวงอาทิตย์ได้ขึ้นสู่ท้องฟ้าเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2538 ยานได้นำความลับมากมายจากดวงอาทิตย์มาสู่วงการวิทยาศาสตร์สุริยะ จนถึงวันนี้ โซโฮได้เป็นแหล่งข้อมูลสำคัญให้แก่รายงานวิจัยกว่า 2,400 ฉบับโดยนักดาราศาสตร์กว่า 2,300 คน

แสงวาบรังสีแกมมากับซูเปอร์โนวา

(10 มิ.ย. 49) ในอวกาศมีปรากฏการณ์ที่รุนแรงประเภทการระเบิดการปะทุหลายแบบ การระเบิดสองชนิดที่รุนแรงมากและเป็นที่สนใจของนักดาราศาสตร์เป็นพิเศษคือ ซูเปอร์โนวา และแสงวาบรังสีแกมมา (gamma-ray burst) ซูเปอร์โนวา เป็นสิ่งที่มีการศึกษามานานแล้ว นักดาราศาสตร์ทราบต้นกำเนิดเป็นอย่างดี

อุกกาบาตชนดวงจันทร์ ถ่ายได้คาหนังคาเขา

(15 มิ.ย. 49) เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2549 มีหลุมอุกกาบาตหลุมใหม่เกิดขึ้นดวงจันทร์อีกหนึ่งหลุม อุกกาบาตชนดวงจันทร์เกิดหลุมขึ้นไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะเป็นที่รู้กันทั่วไปอยู่แล้วจากภาพถ่ายพื้นผิวดวงจันทร์ที่พรุนไปด้วยหลุมน้อยใหญ่ทั่วทั้งดวง แต่ที่ต้องเป็นข่าวเพราะครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่มีการบันทึกภาพไว้

บันทึกซูเปอร์โนวาแห่งปี 1006 ของอินเดียนแดง

(22 มิ.ย. 49) เมื่อหนึ่งสหัสวรรษที่แล้ว บรรพบุรุษของเราได้มีโอกาสเห็นดาวดวงหนึ่งทางท้องฟ้าซีกใต้ที่สว่างที่สุดในประวัติศาสตร์ มีความสว่างถึงประมาณหนึ่งในสี่ของพระจันทร์เต็มดวง มีบันทึกถึงเหตุการณ์ช่วงนั้นจากบันทึกของชาวเอเชีย ตะวันออกกลาง และยุโรป

ข่าวย่อย

4 พ.ค. 49/กล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์สำรวจพบบริเวณกำเนิดดาวเคราะห์ใหม่รอบพัลซาร์ 4U 0142+61 ซึ่งห่างจากโลก 13,000 ปีแสง การค้นพบนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่พบว่าพัลซาร์มีดาวเคราะห์ ก่อนหน้านี้เคยมีการพบพัลซาร์ที่มีดาวเคราะห์ถึงสามดวง นี่อาจแสดงว่าดาวเคราะห์รอบพัลซาร์อาจเป็นเรื่องปกติ / astronomy.com

4 พ.ค. 49/เมื่อวันที่ 24 เมษายน ที่ผ่านมา นาซาและอีซาได้จัดงานฉลองครบรอบ 16 ขวบสำหรับกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลด้วยการเผยแพร่ภาพของดาราจักรเอ็ม 82 ที่ถ่ายโดยกล้องฮับเบิล / astronomy.com

M82




ดาราจักรเอ็ม 82 จากกล้องฮับเบิล (ภาพจาก NASA/ESA/STScI (AURA))


9 พ.ค. 49/นาซาวางแผนที่จะปลดระวางยานขนส่งอวกาศแอตแลนติสในราวกลางปี 2551 หลังจากนั้นก็จะถูกถอดชิ้นส่วนเพื่อเป็นอะไหล่ให้ยานอีกสองลำที่เหลือ นั่นคือ ยานดิสคัฟเวอรีและเอนดิฟเวอร์ซึ่งจะสานต่อภารกิจก่อสร้างสถานีอวกาศนานาชาติ อย่างไรก็ตามกองยานขนส่งอวกาศทั้งหมดจะปลดระวางในปี 2553 และหลังจากนั้นก็จะเป็นยุคของยานขนส่งยุคใหม่ชื่อ ครูว์ลอนช์เวียเคิลและครูว์เอกซ์พลอเรชันเวียเคิล ซึ่งจะพร้อมประจำการได้ราวปี 2557 / astronomy.com

11 พ.ค. 49/วอร์เรน บราวน์ จากศูนย์ฟิสิกส์ดาราศาสตร์ฮาร์วาร์ด-สมิทโซเนียน พบดาวฤกษ์สองดวงที่มีความเร็วสูงเป็นพิเศษ ดวงหนึ่งมีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์ 4 เท่า อยู่ห่างออกไป 240,000 ปีแสง กำลังเคลื่อนที่ด้วยความเร็ว 2 ล้านกิโลเมตรต่อชั่วโมง อีกดวงหนึ่ง อยู่ห่างออกไป 180,000 ปีแสงและเคลื่อนที่ด้วยความเร็ว 2.3 ล้านกิโลเมตรต่อชั่วโมง ความเร็วของดาวสองดวงนี้สูงมากจนสามารถหลุดออกไปจากทางช้างเผือกได้ตลอดกาล / astronomy.com

12 พ.ค. 49/ดาวเทียมอิเมจ (IMAGE) ซึ่งเป็นดาวเทียมสำรวจสนามแม่เหล็กโลกของนาซายังคงไม่ตอบรับการสื่อสารใด ๆ กับโลกนับตั้งแต่วันที่ 18 ธันวาคมปีที่แล้ว ความหวังเดียวของนักวิทยาศาสตร์ที่จะคืนชีพให้อิเมจคือ รอจนถึงเดือนตุลาคม 2550 เมื่อดาวเทียมเข้าไปในเงามืดของโลก ไฟฟ้าของดาวเทียมจะดับหมดและทั้งระบบจะเริ่มทำงานอีกครั้งเมื่อพ้นเงามืดออกมา เหมือนเป็นการกดปุ่มรีเซ็ตตัวเอง / astronomy.com

13 พ.ค. 49/แม้โครงการส่งมนุษย์ไปสำรวจดาวอังคารของนาซาจะยังอยู่ในม่านหมอก แต่ชุดอวกาศสำหรับนักบินเที่ยวแรกพร้อมแล้ว เอ็นดีเอสจีซี (NDSGC--North Dakota Space Grant Consortium) ซึ่งได้รับมอบหมายจากนาซาเพื่อออกแบบและสร้างชุดต้นแบบ ได้ทดสอบการใช้งานภาคสนาม เมื่อต้นเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ทั้งด้านการเคลื่อนไหว การสื่อสาร และความสะดวกใช้ / astronomy.com

15 พ.ค. 49/เวียดนามได้ลงนามในสัญญากับลอกฮีดมาร์ตินในการสร้างดาวเทียมสื่อสารดวงแรกของประเทศ ชื่อ วีนาแซต 1 มูลค่า 168 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ คาดว่าจะขึ้นสู่อวกาศได้ในครึ่งปีแรกของปี 2551 / spacemart.com

15 มิ.ย. 49/นายนาจิบ ตุน ราซะก์ รองนายกรัฐมนตรีมาเลเซีย กล่าวขณะไปเยือนอินเดียว่า มาเลเซียและอินเดียกำลังจะมีข้อตกลงและความร่วมมือในด้านเทคโนโลยีอวกาศหลายด้าน รวมถึงการร่วมงานในองค์การวิจัยอวกาศอินเดีย (ISRO-India Space Research Organaization) และการร่วมมือทางเทคโนโลยีอวกาศเพื่อความมั่นคงด้วย / spacemart.com

นาจิบ ตุน ราซะก์

24 มิ.ย. 49/สหพันธ์ดาราศาสตร์สากลได้ตั้งชื่อสามัญให้แก่บริวารสองดวงของดาวพลูโตที่เพิ่งพบใหม่เมื่อปีอย่างเป็นทางการแล้วเมื่อปลายเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ดวงจันทร์ เอส/2005 พี 2 (S/2005 P2) ได้ชื่อว่า นิกซ์ (Nix) ส่วน เอส/2005 พี 1 (S/2005 P1) ได้ชื่อว่า ไฮดรา (Hydra) / spaceflightnow.com

ดาวพลูโตและดวงจันทร์บริวาร