พระมหากษัตริย์ไทยกับดาราศาสตร์ : สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี


ปรับปรุงครั้งล่าสุด 7 ธันวาคม 2559


สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงสนพระทัยในวิชาดาราศาสตร์เป็นอย่างยิ่ง พระองค์เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา ทรงนำคณะอาจารย์และนักเรียน โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ไปศึกษาปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงในวันอังคารที่ 24 ตุลาคม 2538 ณ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ วิทยาเขตสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งพระองค์ทรงศึกษาและเฝ้าสังเกตการณ์อย่างใกล้ชิด ตั้งแต่เวลาประมาณ 9.23 น.และเสด็จกลับเวลาประมาณ 11.30 น. นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอันล้นพ้น และบังเกิดความปลาบปลื้มปิติแก่พสกนิกรโดยทั่วหน้า สมาคมดาราศาสตร์ไทย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ และองค์กรต่าง ๆ ได้ตั้งฐานปฏิบัติการสังเกตพร้อมถวายคำบรรยาย

การเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรสรรพคราสสีคิ้วของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีมีความสำคัญต่อวงการดาราศาสตร์ของประเทศอย่างยิ่ง ภาพประวัติศาสตร์ที่บันทึกไว้ รวมทั้งภาพปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงในวันอังคารที่ 24 ตุลาคม พ.ศ.2538 นับเป็นสมบัติอันล้ำค่าที่ต้องเก็บรวบรวมข้อมูลไว้ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อคนรุ่นต่อไปในอนาคตอีก 75 ปีข้างหน้านั่นคือวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2613 จะเกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงในประเทศไทยอีกครั้งหนึ่ง

ภาพพระราชกรณียกิจ
การเสด็จทอดพระเนตรสุริยุปราคาเต็มดวง ๒๔ ตุลาคม ๒๕๓๘

นายอารี สวัสดี ที่ปรึกษาสมาคมดาราศาสตร์ไทย ถวายแว่นส่องดูสุริยุปราคาซึ่งทำจากฟิล์มมายลาร์ (ภาพพระราชทาน) 
ป้ายรับเสด็จสมเด็จพระเทพพระรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ตั้งอยู่หน้าสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ วิทยาเขตสีคิ้ว  
แว่นส่องดูสุริยุปราคาทำจากฟิล์มมายลาร์ สมาคมดาราศาสตร์ไทยทูลเกล้าฯ ถวาย  
ทั้งสองพระองค์ทรงใช้แว่นส่องดูสุริยุปราคา เมื่อคราสเริ่มสัมผัสที่ ๑ ณ อาคารสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์  
สมเด็จพระเทพพระรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทอดพระเนตรดวงอาทิตย์ซึ่งถูกดวงจันทร์บดบังครึ่งดวง ด้วยกล้องโทรทรรศน์ส่วนพระองค์ผ่านแว่นกรองแสงโดยมี รศ.บุญรักษา สุนทรธรรม อุปนายกสมาคมดาราศาสตร์ไทยถวายคำบรรยาย  
สมเด็จพระเทพพระรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงทอดพระเนตรดวงอาทิตย์ในขณะใกล้มืดมิดหมดดวง 

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานพระราชานุญาต อัญเชิญภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ทางดาราศาสตร์ เพื่อเผยแพร่ในอินเทอร์เนต ทางโฮมเพจของสมาคมดาราศาสตร์ไทย นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอันล้นพ้นแก่สมาคมดาราศาสตร์ไทยอย่างยิ่ง