ดาราศาสตร์ไขปริศนาวิ่งมาราทอน

28 กรกฎาคม 2547 รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com)

ตลอดเดือนสิงหาคมนี้สายตาของคนทั่วโลกจะจับตาไปที่กรีซ เพราะเป็นสถานที่จัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก ซึ่งในครั้งนี้ดูจะพิเศษกว่าครั้งอื่น ๆ เพราะเป็นการจัดขึ้นที่ดินแดนต้นกำเนิด กีฬาที่จะโดดเด่นเป็นพิเศษของในครั้งนี้จะต้องรวมถึงกีฬาดั้งเดิมที่สุดอย่างวิ่งมาราทอนแน่นอน กีฬานี้กำเนิดมาจากการวิ่งของทหารกรีกนายหนึ่ง ชื่อเฟดิปพิดีส ซึ่งต้องวิ่งแจ้งข่าวว่ากองทัพกรีกรบชนะเปอร์เซียที่ทุ่งมาราทอนได้แล้วและเตือนภัยว่ากองเรือของเปอร์เชียกำลังยกทัพตลบหลังมาบุกเมืองเอเธนส์ เฟดิปพิดีสวิ่งจากสนามรบที่มาราทอนเป็นระยะทางถึงราว 40 กิโลเมตรจนถึงเมืองเอเธนส์ หลังจากแจ้งข่าวเสร็จได้ไม่กี่อึดใจก็ขาดใจตาย

แม้เวลาจะล่วงเลยมานานเกือบ 2,500 ปี แต่การตายของเฟดิปพิดีสเป็นยังคงเป็นปริศนา แม้ระยะทาง 40 กิโลเมตรจะไกลสำหรับคนทั่วไป แต่สำหรับทหารส่งสารมืออาชีพผู้แข็งแกร่งอย่างเฟดิปพิดีสไม่น่าจะถึงกับทำให้ตายได้

คำอธิบายล่าสุดไม่ได้มาจากแพทย์ แต่มาจากนักดาราศาสตร์

ดอนัลด์ ดับเบิลยู. ออลสัน, รัสเซลล์ โดเอสเชอร์ และ แมริลีนน์ เอส. ออลสัน จากมหาวิทยาลัยเทกซัส ได้ค้นคว้าเกี่ยวกับวันเวลาที่เกิดเหตุการณ์ดังกล่าว

หลักฐานของกรีกบันทึกไว้ว่า กองทัพจากสปาร์ตาที่มาช่วยเอเธนส์รบมาถึงช้ากว่ากำหนด 1 วันเนื่องจากติดเทศกาลคาร์เนียซึ่งสิ้นสุดลงในคืนวันเพ็ญ เอกสารประวัติศาสตร์ปัจจุบันได้เทียบวันที่กับปฏิทินสุริยคติได้ผลว่าตรงกับวันที่ 12 กันยายน 490 ปีก่อนคริสต์กาล แต่นักดาราศาสตร์จากเทกซัสคณะนี้ตั้งข้อสงสัยว่า การเทียบวันนี้อาจไม่ถูกต้อง เพราะเอกสารประวัติศาสตร์เหล่านั้นใช้ปฏิทินของเอเธนส์มาเทียบ แต่เนื่องจากคาร์เนียเป็นเทศกาลของสปาร์ตา การคำนวณเทียบวันจึงควรเทียบกับปฏิทินของสปาร์ตามากกว่า หลังจากการเทียบลำดับวันเดือนใหม่พบว่า วันที่เกิดสงครามเกิดก่อนหน้านั้นถึง 1 เดือน นั่นหมายความว่าสงครามเกิดขึ้นในวันที่ 12 สิงหาคม ไม่ใช่เดือนกันยายน

การเปลี่ยนเดือนจากกันยายนเป็นสิงหาคมมีผลอย่างมาก เนื่องจากตอนกลางวันเดือนสิงหาคมที่เอเธนส์ร้อนมาก อุณหภูมิตอนกลางวันอาจสูงได้ถึง 39 องศาเซลเซียส ภายใต้อุณหภูมิระดับนี้ แม้แต่นักวิ่งมาราทอนก็อาจตายได้จากความร้อน ซึ่งเชื่อว่าเป็นตัวการที่ฆ่าเฟดิปพิดีสนั่นเอง

ด้วยเหตุนี้ ในการแข่งขันวิ่งมาราทอนในมหกรรมโอลิมปิกซึ่งจะจัดขึ้นในวันที่ 29 สิงหาคมนี้จึงต้องเริ่มวิ่งเวลา 18 นาฬิกา เพื่อเลี่ยงอากาศร้อนจัดของตอนกลางวัน จะได้ไม่มีนักวิ่งคนไหนต้องกลายเป็นเฟดิปพิดีส 2 ไป

ที่มา: