สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ชวนดูดาวเสาร์ก่อนใกล้โลกในรอบปี


คืนวันที่ 21 กันยายน 2568 ดาวเสาร์ที่มีวงแหวนโดดเด่นในระบบสุริยะจะโคจรมาอยู่ตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ (Saturn Opposition) ส่งผลให้ดาวเสาร์มีระยะใกล้โลกที่สุดในรอบปี ทำให้ดาวเสาร์สว่างเห็นเด่นชัดได้ด้วยตาเปล่าตลอดทั้งคืนจนถึงรุ่งเช้า

ในวันดังกล่าว ดาวเสาร์อยู่ห่างจากโลกประมาณ 1,279 ล้านกิโลเมตร มีความสว่างปรากฏ 0.6 อยู่ในกลุ่มดาวมีน (ปลา) จะเริ่มสังเกตดาวเสาร์ได้ทางทิศตะวันออก หลังดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้าไปแล้ว ดาวเสาร์จะสว่างที่สุดเห็นได้ตลอดทั้งคืน จะเห็นดาวเสาร์บนท้องฟ้าได้ไปจนถึงปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ดาวเสาร์จะกลับมาให้เห็นอีกครั้งอยู่ตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ Opposition ประมาณต้นเดือนตุลาคม 2569

เมื่อกลางเดือนมีนาคม 2568 ที่ผ่านมาเกิดปรากฏการณ์ วงแหวนดาวเสาร์ล่องหน เป็นช่วงที่วงแหวนของดาวเสาร์หันระนาบวงแหวนมายังโลกเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2568 เพราะการผ่านระนาบวงแหวนในครั้งนี้เป็นการผ่านแบบตัดระนาบครั้งเดียว ซึ่งเป็นการผ่านแบบที่มีดวงอาทิตย์มาคั่นกลาง ดาวเสาร์อยู่ในกลุ่มดาวปลาเช่นเดียวกับดวงอาทิตย์ ไม่สามารถสังเกตเห็นวงแหวนดาวเสาร์ที่ล่องหนได้

ดาวเสาร์โคจรรอบดวงอาทิตย์ โดยมีแกนหมุนเอียงทำมุม 27 องศากับเส้นตั้งฉากกับระนาบวงโคจร ทำนองเดียวกับที่แกนหมุนของโลกเอียงทำมุม 23.4 องศากับเส้นตั้งฉากกับระนาบวงโคจร ทำให้ดาวเสาร์มีฤดูกาล มีอายัน และวิษุวัตเช่นเดียวกับโลก ในรอบปีหนึ่งของดาวเสาร์ซึ่งกินระยะเวลาประมาณ 30 ปีโลก จึงมีครึ่งปี (15 ปีโลก) ที่เอียงด้านขั้วเหนือเข้าหาดวงอาทิตย์ ส่วนอีกครึ่งปีก็เอียงขั้วใต้เข้าหาดวงอาทิตย์ และจะมีสองครั้งที่ระนาบศูนย์สูตรของดาวเสาร์พาดผ่านดวงอาทิตย์พอดี วงแหวนดาวเสาร์ที่วางอยู่ในแนวระนาบศูนย์สูตรก็หันด้านข้างของวงแหวนมายังดวงอาทิตย์ด้วย ดังที่กล่าวมาข้างต้นว่าวงแหวนดาวเสาร์บางมาก ในช่วงเวลาดังกล่าวเมื่อมองจากมุมมองของดวงอาทิตย์จึงมองแทบไม่เห็นวงแหวน นั่นแสดงว่าวงแหวนของดาวเสาร์จะหายไปทุกครึ่งปีดาวเสาร์ หรือประมาณทุก 15 ปีของโลก

ดาวเสาร์ใกล้โลกครั้งนี้ ทางศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ ร่วมกับ สมาคมดาราศาสตร์ไทย จัดกิจกรรมดูดาวกลางกรุง "ชวนดูดาวเสาร์ก่อนใกล้โลกที่สุดในรอบปี Saturn Opposition 2025"
วันที่ 19 และ 20 กันยายน 2568

วันศุกร์ที่ 19 กันยายน 2568 ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ ร่วมกับ สมาคมดาราศาสตร์ไทย
ตั้งแต่เวลา 18:00น.-21:00 น.
18:00 น. - ร่วมพิธีเปิดนิทรรศการใหม่ในอาหารพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ อาคาร 2
- มีนิทรรศการใหม่ๆ ไฉไลกว่าเดิมผสมผสานด้วยเทคโนโลยี

18:00 น., 19:00 น., 20:00 น. -โดมท้องฟ้าจำลองเปิดฉายรอบพิเศษ 3 รอบค่ำคืนพิเศษชวนครอบครัว เพื่อนๆ หรือคู่รัก มานอนชมใต้แสงเหนือ Aurora และบรรยายเรื่องดาวเสาร์

17:00 น. - ลงทะเบียนเข้าร่วมกิจกรรม ณ จุดลงทะเบียน
18:00 น.- 21:00 น. ร่วมกิจกรรมดูดาวกลางกรุง ส่องดูดาวเสาร์ผ่านกล้องโทรทรรศน์พร้อมดวงจันทร์ไททัน ดวงจันทร์บริวารที่ใหญ่ที่สุดของดาวเสาร์ สมาคมดาราศาสตร์ไทย นำกล้องโทรทรรศน์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทยที่สามารถเคลื่อนที่ได้แบบสะท้อนแสงประเภท Dobsodian มีขนาดหน้ากล้อง 22 นิ้ว เป็นกล้องพระราชทานจาก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมอบให้สมาคมดาราศาสตร์ไทย ใช้งานกิจกรรมของสมาคมดาราศาสตร์ไทยตามวัสถุประสงค์ต่อไป และยังมีกล้องอีกหลายตัวมาให้บริการ

วันเสาร์ที่ 20 กันยายน 2568 จัดโดย สมาคมดาราศาสตร์ไทย

17:00 น. - สมาชิกฯ และประชาชนผู้สนใจ ลงทะเบียน ณ จุดลงทะเบียน
18:00 น.-23:00 น. - ดูดาวเสาร์ผ่านกล้องโทรทรรศน์ พร้อมดวงจันทร์ ไททัน เป็นดวงจันทร์ที่ใหญ่ที่สุดของดาวเสาร์ ชมภาพดาวเสาร์แบบสดๆ ฉายขึ้นจอภาพเห็นรายละเอียดของดาวเสาร์และวงแหวนชัดเจน มีวิทยากรบรรยายเรื่องดาวเสาร์เก็ดเล็กน้อยที่น่าสนใจ ดวงจันทร์บริวารดาวเสาร์จะมีกี่ดวง

22:00 น. - ช่วงเวลาสำสัญลุ้นจับรางวัลผู้โชคดี ผู้ที่ลงทะเบียนทุกท่านที่อยู่ในงานเท่านั้น เป็น โมเดลดาวเสาร์ ตะมุตะมิ 1 รางวัลและมีอีกหลายรางวัล

ทั้ง 2 วันดังกล่าวดูดาวกลางกรุง ณ ลานสนามฟุตซอล หน้าอาคารสระว่ายน้ำ ข้างอาคาร 4 ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ

กิจกรรมดูดาวกลางกรุง "Free"
ติดต่อสอบถามทางท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ โทร. 02-392 0508, 02-392 1773
จองบัตรเข้าชมโดมท้องฟ้าทางออนไลน์ที่เว็บไซต์ sciplanet.welovebooking.net; ขอให้จองล่วงหน้าก่อนวันและเวลารอบที่จะเข้าชม

ติดต่อสอบถามสมาคมดาราศาสตร์ไทย โทร. 02-381 7409-10, 086-889 1672