ดาวอังคารใกล้โลก 2553
ฤดูหนาวนี้เป็นช่วงที่ดาวอังคารอยู่ตรงข้ามกับดวงอาทิตย์และใกล้โลกที่สุดในรอบ 2 ปี แม้ว่าครั้งนี้ดาวอังคารจะอยู่ไกลจากโลกมากกว่าครั้งก่อน ๆ เนื่องจากเป็นช่วงที่มันเคลื่อนมาอยู่บริเวณจุดไกลดวงอาทิตย์ที่สุด (aphelion) ในวงโคจรที่เป็นรูปวงรีรอบดวงอาทิตย์ แต่ข้อดีคืออยู่ในฤดูหนาวซึ่งอากาศแห้งและท้องฟ้าส่วนใหญ่ไม่ค่อยมีเมฆเป็นอุปสรรค
ด้วยขนาดของมันซึ่งเล็กกว่าโลกและการที่ดาวอังคารใช้เวลาส่วนมากอยู่ไกลจากโลก มันจึงมีขนาดปรากฏเล็กมากเมื่อส่องดูด้วยกล้องโทรทรรศน์ เล็กจนแทบไม่สามารถสังเกตเห็นร่องรอยใด ๆ บนพื้นผิว แต่เมื่อมันอยู่ที่ตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์และใกล้โลกที่สุด ดาวอังคารจะมีขนาดใหญ่และสว่างขึ้นหลายเท่า
ดาวอังคารเข้าใกล้โลกเฉลี่ยทุก ๆ 2 ปี 2 เดือน ลักษณะวงโคจรที่มีความรีค่อนข้างชัดเจนทำให้ในการเข้าใกล้แต่ละครั้ง ดาวอังคารจะอยู่ห่างจากโลกไม่เท่ากัน ปีนี้ดาวอังคารเข้าใกล้โลกที่สุดในปลายเดือนมกราคม 2553 แต่ไม่ใกล้มากอย่างที่เกิดขึ้นเมื่อปี 2546
1-2 เดือน ก่อนที่ดาวอังคารจะเข้าใกล้โลกที่สุด ดาวอังคารขึ้นทางทิศตะวันออกหลังดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้าไปแล้ว แต่เมื่อถึงช่วงที่ดาวอังคารอยู่ตรงข้ามกับดวงอาทิตย์และใกล้โลกมากที่สุด ดาวอังคารจะขึ้นในเวลาใกล้เคียงกับเวลาดวงอาทิตย์ตก จากนั้นเคลื่อนไปอยู่สูงเหนือศีรษะในเวลาประมาณเที่ยงคืน และตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกในเวลาใกล้เคียงกับเวลาดวงอาทิตย์ขึ้น เราจึงสามารถสังเกตดาวอังคารได้นานหลายชั่วโมงตลอดทั้งคืน
ต้นเดือนธันวาคม 2552 ดาวอังคารเคลื่อนที่เดินหน้าไปทางทิศตะวันออกขณะอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างกลุ่มดาวปูกับกลุ่มดาวสิงโต สว่างด้วยโชติมาตร -0.1 ขึ้นเหนือขอบฟ้าเวลาเกือบ 5 ทุ่ม จากนั้นเมื่อถึงปลายเดือนธันวาคม ดาวอังคารเริ่มเคลื่อนที่ถอยหลังไปทางทิศตะวันตก ขณะนั้นความสว่างเพิ่มขึ้นโดยสว่างกว่าโชติมาตร -0.5 และขึ้นเหนือขอบฟ้าในเวลาประมาณ 3 ทุ่มครึ่ง
ดาวอังคารถอยหลังเข้าสู่กลุ่มดาวปูในต้นเดือนมกราคม 2553 หลังจากนั้นมันจะเข้าใกล้โลกที่สุดในเวลาตี 2 ของเช้าวันที่ 28 มกราคม 2553 ขณะมีโชติมาตร -1.3 เส้นผ่านศูนย์กลางเชิงมุม 14.1 พิลิปดา นับเป็นเวลา 2 วันก่อนที่ดาวอังคารจะอยู่ตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ ทำให้ดาวอังคารขึ้นเหนือขอบฟ้าเกือบพร้อมกับดวงอาทิตย์ตกและเริ่มปรากฏบนฟ้านับตั้งแต่ที่ท้องฟ้าเริ่มมืดจนเห็นดาวได้
ดาวอังคารเคลื่อนผ่านทางเหนือของกระจุกดาวรังผึ้งในต้นเดือนกุมภาพันธ์ หลังจากนั้นมันจะเริ่มเคลื่อนที่ไปข้างหน้าอีกครั้งในราวกลางเดือนมีนาคมขณะที่ความสว่างลดลงไปอยู่ที่โชติมาตร -0.3 ช่วงหลังสงกรานต์ดาวอังคารจะผ่านใกล้กระจุกดาวรังผึ้งอีกครั้ง และย้ายเข้าสู่กลุ่มดาวสิงโตในกลางเดือนพฤษภาคม ส่วนความสว่างลดลงไปที่โชติมาตร +0.9
หลังจากปีนี้ดาวอังคารจะเข้าใกล้โลกอีกครั้งในต้นเดือนมีนาคม 2555 โดยอยู่ไกลและจางกว่าครั้งนี้เล็กน้อย เพราะเป็นช่วงที่ดาวอังคารเพิ่งจะผ่านตำแหน่งไกลดวงอาทิตย์ที่สุดมาไม่ถึง 3 สัปดาห์
หมายเหตุ : * 1 หน่วยดาราศาสตร์ (1 AU) ใกล้เคียงกับระยะทางเฉลี่ยระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ มีค่าประมาณ 149.6 ล้านกิโลเมตร
● ดาวอังคารใกล้โลก 2550
● ดาวอังคารใกล้โลก 2548
● ดาวอังคารใกล้โลก 2546
● ดาวเคราะห์ในปี 2553
● ระวัง! ข่าวลือเรื่องดาวอังคาร
ด้วยขนาดของมันซึ่งเล็กกว่าโลกและการที่ดาวอังคารใช้เวลาส่วนมากอยู่ไกลจากโลก มันจึงมีขนาดปรากฏเล็กมากเมื่อส่องดูด้วยกล้องโทรทรรศน์ เล็กจนแทบไม่สามารถสังเกตเห็นร่องรอยใด ๆ บนพื้นผิว แต่เมื่อมันอยู่ที่ตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์และใกล้โลกที่สุด ดาวอังคารจะมีขนาดใหญ่และสว่างขึ้นหลายเท่า
ภาพถ่ายดาวอังคารจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล ถ่ายขณะใกล้โลกเมื่อ พ.ศ. 2538-2548 (ค.ศ. 1995-2005) เปรียบเทียบให้เห็นความแตกต่างของขนาดและการเปลี่ยนแปลงของขั้วน้ำแข็งบนพื้นผิว ดาวอังคารใกล้โลกในปีนี้จะมีลักษณะคล้ายคลึงกับปี 2538 (ภาพ - NASA/ESA/Hubble Heritage Team)
ดาวอังคารเข้าใกล้โลกเฉลี่ยทุก ๆ 2 ปี 2 เดือน ลักษณะวงโคจรที่มีความรีค่อนข้างชัดเจนทำให้ในการเข้าใกล้แต่ละครั้ง ดาวอังคารจะอยู่ห่างจากโลกไม่เท่ากัน ปีนี้ดาวอังคารเข้าใกล้โลกที่สุดในปลายเดือนมกราคม 2553 แต่ไม่ใกล้มากอย่างที่เกิดขึ้นเมื่อปี 2546
1-2 เดือน ก่อนที่ดาวอังคารจะเข้าใกล้โลกที่สุด ดาวอังคารขึ้นทางทิศตะวันออกหลังดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้าไปแล้ว แต่เมื่อถึงช่วงที่ดาวอังคารอยู่ตรงข้ามกับดวงอาทิตย์และใกล้โลกมากที่สุด ดาวอังคารจะขึ้นในเวลาใกล้เคียงกับเวลาดวงอาทิตย์ตก จากนั้นเคลื่อนไปอยู่สูงเหนือศีรษะในเวลาประมาณเที่ยงคืน และตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกในเวลาใกล้เคียงกับเวลาดวงอาทิตย์ขึ้น เราจึงสามารถสังเกตดาวอังคารได้นานหลายชั่วโมงตลอดทั้งคืน
ต้นเดือนธันวาคม 2552 ดาวอังคารเคลื่อนที่เดินหน้าไปทางทิศตะวันออกขณะอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างกลุ่มดาวปูกับกลุ่มดาวสิงโต สว่างด้วยโชติมาตร -0.1 ขึ้นเหนือขอบฟ้าเวลาเกือบ 5 ทุ่ม จากนั้นเมื่อถึงปลายเดือนธันวาคม ดาวอังคารเริ่มเคลื่อนที่ถอยหลังไปทางทิศตะวันตก ขณะนั้นความสว่างเพิ่มขึ้นโดยสว่างกว่าโชติมาตร -0.5 และขึ้นเหนือขอบฟ้าในเวลาประมาณ 3 ทุ่มครึ่ง
ดาวอังคารถอยหลังเข้าสู่กลุ่มดาวปูในต้นเดือนมกราคม 2553 หลังจากนั้นมันจะเข้าใกล้โลกที่สุดในเวลาตี 2 ของเช้าวันที่ 28 มกราคม 2553 ขณะมีโชติมาตร -1.3 เส้นผ่านศูนย์กลางเชิงมุม 14.1 พิลิปดา นับเป็นเวลา 2 วันก่อนที่ดาวอังคารจะอยู่ตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ ทำให้ดาวอังคารขึ้นเหนือขอบฟ้าเกือบพร้อมกับดวงอาทิตย์ตกและเริ่มปรากฏบนฟ้านับตั้งแต่ที่ท้องฟ้าเริ่มมืดจนเห็นดาวได้
ดาวอังคารจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลเมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2550 เห็นพื้นผิวได้ชัดเจนเนื่องจากบรรยากาศเบาบางและไม่มีพายุฝุ่น น้ำแข็งที่ขั้วเหนือแผ่กว้าง และมีเมฆสีฟ้าบาง ๆ บริเวณขอบดวง (ภาพ - NASA/ESA/Hubble Heritage Team)
ดาวอังคารเคลื่อนผ่านทางเหนือของกระจุกดาวรังผึ้งในต้นเดือนกุมภาพันธ์ หลังจากนั้นมันจะเริ่มเคลื่อนที่ไปข้างหน้าอีกครั้งในราวกลางเดือนมีนาคมขณะที่ความสว่างลดลงไปอยู่ที่โชติมาตร -0.3 ช่วงหลังสงกรานต์ดาวอังคารจะผ่านใกล้กระจุกดาวรังผึ้งอีกครั้ง และย้ายเข้าสู่กลุ่มดาวสิงโตในกลางเดือนพฤษภาคม ส่วนความสว่างลดลงไปที่โชติมาตร +0.9
หลังจากปีนี้ดาวอังคารจะเข้าใกล้โลกอีกครั้งในต้นเดือนมีนาคม 2555 โดยอยู่ไกลและจางกว่าครั้งนี้เล็กน้อย เพราะเป็นช่วงที่ดาวอังคารเพิ่งจะผ่านตำแหน่งไกลดวงอาทิตย์ที่สุดมาไม่ถึง 3 สัปดาห์
| ระยะห่างและขนาดปรากฏของดาวอังคารขณะใกล้โลกที่สุดในช่วง พ.ศ. 2531-2561 | ||||
|---|---|---|---|---|
| วัน เดือน ปี | เวลา (ไทย) | ระยะห่าง (AU)* | ขนาดปรากฏ (พิลิปดา) | โชติมาตร |
| 22 กันยายน 2531 | 10 น. | 0.39315 | 23.81 | -2.7 |
| 20 พฤศจิกายน 2533 | 11 น. | 0.51692 | 18.11 | -2.0 |
| 3 มกราคม 2536 | 20 น. | 0.62609 | 14.95 | -1.4 |
| 11 กุมภาพันธ์ 2538 | 21 น. | 0.67569 | 13.85 | -1.2 |
| 21 มีนาคม 2540 | 0 น. | 0.65938 | 14.20 | -1.3 |
| 2 พฤษภาคม 2542 | 0 น. | 0.57846 | 16.18 | -1.6 |
| 22 มิถุนายน 2544 | 6 น. | 0.45017 | 20.79 | -2.3 |
| 27 สิงหาคม 2546 | 17 น. | 0.37272 | 25.11 | -2.9 |
| 30 ตุลาคม 2548 | 10 น. | 0.46406 | 20.17 | -2.3 |
| 19 ธันวาคม 2550 | 7 น. | 0.58935 | 15.88 | -1.6 |
| 28 มกราคม 2553 | 2 น. | 0.66398 | 14.10 | -1.3 |
| 6 มีนาคม 2555 | 0 น. | 0.67368 | 13.89 | -1.2 |
| 14 เมษายน 2557 | 20 น. | 0.61756 | 15.16 | -1.4 |
| 31 พฤษภาคม 2559 | 4 น. | 0.50321 | 18.60 | -2.0 |
| 31 กรกฎาคม 2561 | 15 น. | 0.38496 | 24.31 | -2.8 |
หมายเหตุ : * 1 หน่วยดาราศาสตร์ (1 AU) ใกล้เคียงกับระยะทางเฉลี่ยระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ มีค่าประมาณ 149.6 ล้านกิโลเมตร
ดูเพิ่ม
● ดาวเคราะห์เดือนนี้● ดาวอังคารใกล้โลก 2550
● ดาวอังคารใกล้โลก 2548
● ดาวอังคารใกล้โลก 2546
● ดาวเคราะห์ในปี 2553
● ระวัง! ข่าวลือเรื่องดาวอังคาร


