สมาคมดาราศาสตร์ไทย

หนอนรถด่วน ตั๊กแตน จิ้งหรีด เมนูแห่งอนาคตของมนุษย์อวกาศ

หนอนรถด่วน ตั๊กแตน จิ้งหรีด เมนูแห่งอนาคตของมนุษย์อวกาศ

11 พ.ย. 2568
รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com)
อวกาศเป็นสิ่งที่น่าหลงใหล เชื่อว่าใคร ๆ ก็ต้องเคยใฝ่ฝันว่าจะได้มีโอกาสนั่งยานไปท่องอวกาศสักครั้ง แต่คนที่มีวาสนาได้ไปอวกาศจริง ๆ ก็ช่างน้อยนิด ครั้นจะควักกระเป๋าซื้อทัวร์ท่องอวกาศก็แพงเสียเหลือเกิน และต่อให้มีตังจ่ายก็ยังมีอีกเรื่องหนึ่งที่ต้องคิดหนัก คือเรื่องอาหารการกิน เพราะการกินในอวกาศมีข้อจำกัดมากมาย อาหารบางอย่างที่เป็นเมนูประจำบนโลกกลับต้องกลายเป็นสิ่งต้องห้ามบนอวกาศ เรื่องจะไปกินข้าวราดแกง ขนมจีนน้ำยา ส้มตำ ขนมปัง อย่าได้ฝัน 

แต่อย่ากังวลไปเลย อีกไม่นาน อาหารที่คนไทยชื่นชอบอย่างหนอนรถด่วน ตั๊กแตน จิ้งหรีด แมงจีนูน อาจจะได้เข้าไปอยู่ในเมนูประจำของมนุษย์อวกาศก็ได้ ทีนี้ล่ะถูกปากแน่นอน

อย่ามาเรียกว่าอาหารของคนรากหญ้า แมลงอย่างหนอนรถด่วนแบบนี้อาจได้กลายเป็นอาหารประจำของมนุษย์อวกาศในอนาคต 

หลายคนอาจไม่ทราบว่า สิ่งมีชีวิตชนิดแรกที่มนุษย์เคยส่งขึ้นไปอวกาศก็คือแมลง เป็นแมลงวันทองชนิดหนึ่ง ซึ่งสหรัฐอเมริกาจับใส่จรวด วี-2 แล้วยิงขึ้นสู่อวกาศในปี พ.ศ.2490 และยังรอดกลับมาถึงพื้นโลกอีกด้วย หลังจากนั้นแมลงอีกหลายชนิดก็มีโอกาสได้ขึ้นสู่อวกาศเหมือนกัน เช่น ผึ้ง แมลงวันบ้าน มด ตั๊กแตนกิ่งไม้ ทั้งหมดถูกนำขึ้นไปเพื่อเป็นสัตว์ทดลองในการศึกษาการดำรงชีวิตในสภาพแวดล้อมของอวกาศ

ในอนาคต แมลงอาจได้ขึ้นสู่อวกาศอีกครั้งในฐานะของอาหาร

ปัจจุบัน เป้าหมายของการเดินทางสู่อวกาศมีแนวโน้มไกลขึ้น ไม่ใช่เพียงแค่บนวงโคจรรอบโลก ระยะเวลาในการเดินทางจึงยาวนานขึ้นด้วย เช่นการเดินทางไปดาวอังคาร ก็ต้องใช้เวลาในการเดินทางไปกลับนานนับปี หนึ่งในโจทย์ใหญ่ของนักวิทยาศาสตร์คือ จะพกอาหารไปอย่างไรในช่วงเวลาอันยาวนานอย่างนั้น ขณะนี้นักวิทยาศาสตร์ขององค์การอีซากำลังศึกษาความเป็นไปได้ที่จะนำเอาแมลงไปเลี้ยงในยานอวกาศเพื่อเป็นแหล่งอาหารระยะยาว 

เป็นที่ทราบกันมานาน ว่าแมลงเป็นตัวเลือกที่ดีในฐานะอาหารแห่งอนาคต สำหรับการเป็นอาหารอวกาศ แมลงก็ยังเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจเช่นกัน เพราะแมลงให้คุณค่าทางโภชนาการสูงมากกว่าเนื้อสัตว์จำพวกเนื้อวัว ปลา หรือแม้แต่ถั่ว ซ้ำยังน้ำหนักเบา ปรับตัวเก่ง แมลงไม่เรื่องมากเรื่องอาหาร มนุษย์อวกาศอาจใช้เศษอาหารที่มนุษย์อวกาศกินเหลือให้แมลงกิน การเลี้ยงแมลงไว้บริโภคจึงเป็นการทั้งช่วยกำจัดเศษอาหารด้วยแล้วก็เป็นแหล่งโปรตีนชั้นเยี่ยมด้วย  

อาหารอวกาศในอนาคตอาจมีหน้าตาแบบนี้ (จาก Vecteezy)

ความจริงมนุษย์อวกาศก็เคยบริโภคแมลงบนอวกาศมาแล้วเมื่อไม่นานมานี้ แต่อาหารจากแมลงที่บริโภคในครั้งนั้นอยู่ในรูปจิ้งหรีดป่นที่ผสมอยู่ในซีรีลบาร์ ไม่ใช่แมลงเป็นตัว 

การศึกษาแมลงในอวกาศที่ผ่านมาส่วนใหญ่เป็นการศึกษาระยะสั้น การจะตอบโจทย์ของการให้แมลงเป็นส่วนหนึ่งของอาหารมนุษย์อวกาศในภารกิจที่กินเวลานานจำเป็นต้องมีการศึกษาระยะยาว ยาวพอที่จะครอบคลุมอายุขัยของแมลงหลายชั่วรุ่นได้ จึงจะสามารถได้ความรู้มากพอที่จะนำมาพัฒนาฟาร์มแมลงในอวกาศได้ รวมถึงเฟ้นหากรรมวิธีในการเอาแมลงเป็น ๆ ไปปรุงเป็นอาหารให้หลากหลายไม่จำเจ 

ประการสุดท้ายที่อาจเป็นความท้าทายที่หนักหนาที่สุดขององค์การอวกาศ คือทัศนคติของมนุษย์อวกาศเอง ในขณะที่คนไทยที่อ่านข่าวนี้แล้วน้ำลายสอ แต่มนุษย์อวกาศชาวตะวันตกอาจรู้สึกขนลุกขนพองเมื่อนึกภาพว่าในอนาคตจะต้องไปกินแมลงบนอวกาศ การทำให้มนุษย์อวกาศเชื่อมั่นและยอมรับในคุณค่าและรสชาติของแมลง อาจต้องมีการปรับทัศนคติขนานใหญ่เลยทีเดียว

หรือว่าให้มาเที่ยวเมืองไทยก่อนไปอวกาศ เดือนเดียวรู้เรื่อง

ที่มา: