สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ก่อนสำรวจยูโรปา ต้องฆ่าเชื้อ

ก่อนสำรวจยูโรปา ต้องฆ่าเชื้อ

1 ก.ค. 2543
รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com)
ในอนาคต ยานอวกาศที่จะไปสำรวจยูโรปาของดาวพฤหัสบดีอาจต้องนำมาฆ่าเชื้อก่อนส่งขึ้นสู่อวกาศ 

จากการที่นักดาราศาสตร์ได้พบหลักฐานหลายอย่างบนยูโรปาที่แสดงว่าดวงจันทร์ดวงนี้อาจมีสิ่งมีชีวิตอยู่ ทำให้มีโครงการอวกาศใหม่ ๆ ที่จะส่งยานอวกาศไปสำรวจดวงจันทร์ดวงนี้ในอนาคตเพื่อศึกษารายละเอียดและหาสิ่งมีชีวิต ในขณะเดียวกันนักดาราศาสตร์หลายคนเริ่มกังวลว่า แบคทีเรียขนาดเล็ก ๆ บนตัวยานสำรวจที่ติดไปจากโลก อาจจะไปปนเปื้อนในสภาพแวดล้อมของดวงจันทร์ยูโรปา จึงเสนอแนวคิดที่จะให้นำยานอวกาศมาฆ่าเชื้อให้สนิทเสียก่อน 

โอกาสที่จะเกิดการปนเปื้อนของแบคทีเรียจากโลกแม้จะมีไม่มาก แต่เป็นเรื่องควรระมัดระวังอย่างมาก เนื่องจากยูโรปามีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสิ่งมีชีวิต ทั้งมีน้ำที่อยู่ในรูปของเหลว มีสารอินทรีย์ และพลังงานที่พอเพียง แม้ว่าจนถึงขณะนี้ยังไม่มีการค้นพบสิ่งมีชีวิตจริง ๆ ก็ตาม แต่ถ้าหากแบคทีเรียที่ติดไปกับยานสำรวจยูโรปาลงไปปนเปื้อนในสภาพแวดล้อมของยูโรปา จะทำให้การตรวจหาสิ่งมีชีวิตทำได้ยากขึ้น และแบคทีเรียจากโลกอาจไปทำให้เกิดความโกลาหลทางระบบนิเวศน์และคุกคามสิ่งมีชีวิตบนดาว (ถ้ามี) ได้อีกด้วย 

กระบวนการฆ่าเชื้อที่จะนำมาใช้อาจประกอบด้วยการล้างยานอวกาศด้วยไอโซพรอพิลแอลกอฮอล์ หรือไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ แล้วนำยานไปอบแห้ง และเมื่อไปถึงดาวพฤหัสบดีแล้ว ก็จะปล่อยให้รังสีเข้มข้นจากดาวพฤหัสบดีช่วยฆ่าเชื้ออีกครั้งหนึ่ง 

ในขณะนี้มีเพียงโครงการเดียวที่กำลังจะไปสำรวจยูโรปา นั่นคือ ยูโรปาออร์บิเตอร์ ซึ่งคาดว่าจะปล่อยสู่อวกาศได้ราวปี 2548 ยูโรปาออร์บิเตอร์จะใช้เวลา ปีในการเดินทางไปถึงดาวพฤหัสบดี หลังจากนั้นจะโคจรรอบดาวพฤหัสบดีเป็นเวลา ปีก่อนที่จะเข้าโคจรรอบดวงจันทร์ยูโรปาเพื่อปฏิบัติงานหลักอีกเป็นเวลา เดือน 

ยานยูโรปาออร์บิเตอร์ จะไปสำรวจยูโรปาในทศวรรษหน้า แต่ก่อนไปจะต้องเอาไปฆ่าเชื้อเสียก่อน

ยานยูโรปาออร์บิเตอร์ จะไปสำรวจยูโรปาในทศวรรษหน้า แต่ก่อนไปจะต้องเอาไปฆ่าเชื้อเสียก่อน

ที่มา: