สมาคมดาราศาสตร์ไทย

โอมูอามูอาไม่ใช่ดาวเคราะห์น้อย ไม่ใช่ดาวหาง แต่มันเป็นเรือใบอวกาศจากต่างดาว

โอมูอามูอาไม่ใช่ดาวเคราะห์น้อย ไม่ใช่ดาวหาง แต่มันเป็นเรือใบอวกาศจากต่างดาว

8 พ.ย. 2561
รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com)
เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2559 ระบบค้นหาสิ่งแปลกปลอมบนฟ้าชื่อ แพนสตารรส์-1 ได้ค้นพบวัตถุใหม่ดวงหนึ่ง ต่อมาได้ชื่อว่า ไอ/2017 ยู (1I/2017 U1) หรือชื่อสามัญว่า "โอมูอามูอา" 

หอดูดาวหลายแห่งได้ติดตามสำรวจวัตถุดวงนี้เพื่อหาวงโคจร ขนาด และรูปร่าง ซึ่งได้เปิดเผยถึงสมบัติอันแปลกประหลาดของวัตถุดวงนี้ วงโคจรของโอมูอามูอาแสดงว่าวัตถุดวงนี้มีต้นกำเนิดมาจากที่อื่นนอกระบบสุริยะของเรา ซ้ำยังมีรูปร่างเรียวยาวเหมือนซิการ์ ไม่เหมือนวัตถุดวงใดในระบบสุริยะที่เราเคยรู้จัก นอกจากนี้ยังพบหลักฐานว่าเกิดการคายแก๊สเล็กน้อยคล้ายกับที่พบในดาวหางอีกด้วย

ด้วยความที่มีสมบัติแปลกประหลาด จึงมีผู้สันนิษฐานถึงต้นกำเนิดของวัตถุดวงนี้แหวกแนวออกไป เช่นอาจเป็นยานอวกาศจากโลกอื่น โครงการเบรกทรูลิสเซนถึงกับสำรวจเพื่อพยายามตรวจจับสัญญาณวิทยุจากวัตถุดวงนี้เพื่อหาหลักฐานของการกระทำของเทคโนโลยีเลยทีเดียว

ล่าสุด ชมูเอล เบียลี และศาสตราจารย์เอแบรแฮม โลเอบ นักวิทยาศาสตร์จากศูนย์ฟิสิกส์ดาราศาสตร์ฮาร์เวิร์ดสมิทโซเนียนตั้งทฤษฎีใหม่ที่แหวกแนวไม่แพ้กัน เขาเสนอว่า โอมูอามูอาอาจเป็นเรือใบอวกาศจากโลกอื่น!

เรือใบอวกาศ เป็นยานอวกาศน้ำหนักเบา อาศัยแรงดันเหตุรังสีเป็นแรงขับเคลื่อน โอมูอามูอาอาจเป็นยานอวกาศจำพวกนี้ก็ได้ (จาก Josh Spradling/ The Planetary Society)


ทฤษฎีนี้อาศัยข้อมูลการสำรวจที่ได้ในช่วงหลังโดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลซึ่งตรวจพบว่า ตำแหน่งของโอมูอามูอาปัจจุบันล้ำหน้าไปจากตำแหน่งที่ควรจะเป็นหากเคลื่อนที่ภายใต้อิทธิพลของความโน้มถ่วงเพียงอย่างเดียว นั่นแสดงว่ามีบางสิ่งบางอย่างมาทำให้โอมูอามูอาเคลื่อนที่เร็วขึ้น เช่นการคายแก๊ส ซึ่งเป็นที่มาของทฤษฎีว่าโอมูอามูอาเป็นวัตถุจำพวกดาวหางตามที่มีการเผยแพร่กันมาก่อนหน้านี้ไม่นาน

แต่เบียลีกับโลเอบไม่คิดเช่นนั้น เขาแย้งว่า หากโอมูอามูอาเป็นดาวหางจริง แล้วทำไมมันถึงไม่คายแก๊สให้เห็นในช่วงที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์?  นอกจากนี้ หากเกิดการคายแก๊สบนวัตถุดวงนี้จริง การคายแก๊สจะไม่เพียงแต่มีผลแค่ช่วยเร่งความเร็วให้เท่านั้น แต่จะมีผลต่อความเร็วในการหมุนรอบตัวเองด้วย ซึ่งเป็นสิ่งที่ตรวจไม่พบ

เส้นทางการเดินทางของโอมูอามูอาที่ผ่านเข้ามาในระบบสุริยะ (จาก Guy Ottewell’s blog)


เบียลีกับโลเอบจึงพิจารณาความเป็นไปได้ว่า โอมูอามูอาอาจเป็นเรือใบอวกาศจากระบบสุริยะอื่นก็เป็นได้ เรือใบอวกาศ เป็นยานอวกาศรูปแบบหนึ่ง มีโครงสร้างเป็นแผ่นกว้าง น้ำหนักเบา อาศัยแรงดันเหตุรังสีจากดาวฤกษ์เป็นแรงขับเคลื่อน ขณะนี้นักวิทยาศาสตร์จำนวนหนึ่งกำลังพัฒนาเรือใบอวกาศอยู่ เช่นโครงการเบรกทรูสตาร์ช็อต เป็นไปได้ว่าอาจมีอารยธรรมจากโลกอื่นที่มีเทคโนโลยีสูงสร้างเรือใบอวกาศแล้วส่งมาสำรวจระบบสุริยะของเราก็เป็นได้ 

ทฤษฎีเรือใบอวกาศอธิบายสาเหตุการเร่งความเร็วของโอมูอามูอาได้ เพราะเมื่อโอมูอามูอาหันเหออกจากระบบสุริยะ แรงดันเหตุรังสีจากดวงอาทิตย์จะช่วยเร่งความเร็วให้

นอกจากนี้ เบียลีและโลเอบยังอธิบายว่าอาจเป็นไปได้ว่าโอมูอามูอาเป็นเพียงซากเรือใบอวกาศที่หมดอายุใช้งานแล้วก็ได้ แต่ยังคงทะยานไปในอวกาศอย่างอิสระ ซึ่งเป็นสาเหตุที่โครงการเบรกทรูลิสเซนตรวจหาสัญญาณวิทยุจากวัตถุดวงนี้ไม่ได้ 

ภาพในจินตนาการของศิลปินของโอมูอามูอาที่เป็นวัตถุแข็งจำพวกดาวเคราะห์น้อย  (จาก ESO/M. Kornmesser)