สมาคมดาราศาสตร์ไทย
เปิดแฟ้มคดี ค้างคาวอวกาศแห่งเที่ยวบินเอสทีเอส-119

เปิดแฟ้มคดี ค้างคาวอวกาศแห่งเที่ยวบินเอสทีเอส-119

โดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com) 22 เมษายน 2569
วันที่ 15 มีนาคม 2552 กระสวยอวกาศดิสคัฟเวอรีเที่ยวบินเอสทีเอส-119 ขึ้นสู่อวกาศในภารกิจก่อสร้างสถานีอวกาศนานาชาติ มีลูกเรือในเที่ยวบินนี้ 7 คน

แต่มีอีกชีวิตหนึ่งที่ดูเหมือนอยากจะไปกับเที่ยวบินนี้ด้วย แต่ไม่ยอมซื้อตั๋ว

ก่อนการเดินทาง เจ้าหน้าที่ของศูนย์การบินอวกาศส่องกล้องสำรวจความเรียบร้อยของกระสวยแล้วพบว่า ที่ถังเชื้อเพลิงภายนอกของกระสวยอวกาศ (ส่วนที่เป็นทรงกระบอกสีส้มขนาดใหญ่) มีค้างคาวตัวหนึ่งเกาะอยู่ แล้วก็เกาะนิ่งไม่ไปไหน

ค้างคาวที่เกาะอยู่ที่ผิวของถังเชื้อเพลิงภายนอกของกระสวยอวกาศ
ค้างคาวที่เกาะอยู่ที่ผิวของถังเชื้อเพลิงภายนอกของกระสวยอวกาศ (จาก ค้างคาวที่เกาะอยู่ที่ผิวของถังเชื้อเพลิงภายนอกของกระสวยอวกาศ )


วิศวกรประเมินสถานการณ์แล้ว เชื่อว่าค้างคาวที่เกาะอยู่นี้จะไม่เป็นอุปสรรคต่อการส่งจรวด และนี่ก็ไม่ใช่ครั้งแรกที่มีค้างคาวมาเกาะจรวด ที่แหลมแคนาเวอรัลที่เป็นที่ตั้งของศูนย์การบินอวกาศเคเนดีรายล้อมไปด้วยป่าเขตร้อนและพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีสัตว์ป่าอาศัยอยู่มากมาย เรื่องนกหรือค้างคาวมาเกาะจรวดเป็นเรื่องปกติ เมื่อถึงเวลาจุดจรวด เสียงและแรงสั่นสะเทือนรุนแรงก็จะทำให้สัตว์เหล่านั้นตกใจบินหนีไปเอง ค้างคาวตัวนี้ก็คงเหมือนกัน จึงไม่ได้ดำเนินการใด ๆ เป็นพิเศษที่จะกำจัดค้างคาวตัวนี้ให้พ้นไปจากกระสวย

การส่งกระสวยอวกาศดิสคัฟเวอรีเป็นไปตามปกติ แต่ที่ไม่ปกติก็คือค้างคาวตัวนั้นก็ไม่หนีไปไหน ยังคงเกาะอยู่กับถังเชื้อเพลิงสีส้มนั้นตลอด จนกระสวยขึ้นพ้นความสูงของหอส่งจรวดแล้วก็ยังเห็นมันเกาะอยู่ เหมือนจะไม่รู้ร้อนรู้หนาวไม่รู้ชะตากรรม ทั้งที่ในช่วงของการนับถอยหลังก็ยังพบว่ามันมีการขยับมุมเกาะไปมาอยู่หลายครั้งก็ตาม

ไม่มีใครเห็นว่าค้างคาวตัวนั้นบินหนีไปหรือไม่หรือบินหนีไปตอนไหน แต่เมื่อพิจารณาตามความจริงแล้ว เชื่อได้ว่าจะเกาะได้อีกไม่กี่วินาทีเท่านั้น หากไม่บินหนีออกมาก็จะต้องหลุดออกมาเพราะจะไม่มีทางที่ค้างคาวจะทานความเร็วและความเร่งมหาศาลของกระสวยได้ หากเป็นการหลุดออกมา ชะตาของค้างคาวตัวนั้นก็คงต้องถึงฆาต ถูกเปลวเพลิงของจรวดย่างสดจนมอดไหม้ไปในพริบตา มันอาจตายก่อนที่จะรู้สึกร้อนด้วยซ้ำ

กระสวยอวกาศดิสคัฟเวอรรีเที่ยวบินเอสทีเอส-119 ขณะขึ้นจากแท่น ยังเห็นค้างคาวเกาะอยู่ (จาก วิกิมีเดียคอมมอนส์)
หลังจากการส่งจรวดผ่านไป ผู้เชี่ยวชาญด้านสัตว์ป่าวิเคราะห์ภาพถ่ายของค้างคาวตัวนั้นที่ถ่ายไว้ในขณะที่กระสวยยังตั้งอยู่ที่แท่น สันนิษฐานว่า ค้างคาวตัวนั้นเป็นชนิด free-tailed bat ซึ่งเป็นค้างคาวชนิดที่พบได้ทั่วไปในฟลอริดา และดูเหมือนว่ามีอาการปีกหักหรือข้อมือหักด้วย ซึ่งนั่นคงเป็นสาเหตุที่ทำให้มันเกาะจรวดตลอดไม่หนีไปไหน เพราะบินไม่ได้นั่นเอง

ที่มา

Ten Years Later: The Cosmos Remembers Brian the Bat
The Discovery Bat's Fate is Confirmed
Bat hitches ride on space shuttle