ข่าวดาราศาสตร์

(17 มิ.ย. 53) เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2553 ได้เกิดเหตุบางอย่างขึ้นกับดาวพฤหัสบดี เกิดจุดสีขาวสว่างวาบขึ้นบนยอดเมฆจนมองเห็นได้แม้แต่จากกล้องโทรทรรศน์ขนาดเล็กบนโลก เหตุการณ์นี้ถูกบันทึกไว้ได้ในกล้องวิดีโอโดยนักดาราศาสตร์สมัครเล่นทั้งจากออสเตรเลียและฟิลิปปินส์ ...

---

พบน้ำบนดาวเคราะห์น้อย

(11 พ.ค. 53) เชื่อกันว่า น้ำบนโลกน่าจะมีแหล่งกำเนิดมาจากวัตถุจำพวกดาวหางที่มาชนโลกในยุคตั้งต้นของระบบสุริยะ ดาวหางมีน้ำแข็งอยู่มาก เมื่อมาพุ่งชนก็เอาน้ำมาทิ้งไว้บนโลกด้วย การชนครั้งแล้วครั้งเล่าได้ทำให้โลกกลายเป็นดาวเคราะห์ที่ชุ่มฉ่ำดังเช่นปัจจุบัน แนวคิดนี้อาจต้องเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย ดาวหางอาจ ...

---

ต้นกำเนิดซูเปอร์โนวาชนิด 1 เอ ชักมีปัญหา

(10 พ.ค. 53) เป็นเวลาหลายทศวรรษมาแล้วที่นักดาราศาสตร์ใช้ประโยชน์จากการสังเกตซูเปอร์โนวาชนิด 1 เอ ซูเปอร์โนวาชนิดนี้มีสมบัติเฉพาะตัวนั่นคือ ทุกดวงมีความส่องสว่างสัมบูรณ์เท่ากัน ดังนั้นการวัดความสว่างของซูเปอร์โนวาชนิดนี้ที่อยู่ตามดาราจักรต่าง ๆ ทำให้นักดาราศาสตร์ทราบถึงระยะทาง รวมไปถึงความเร็ว ...

---

พบกระจกสะท้อนเลเซอร์ของโซเวียตบนดวงจันทร์

(10 พ.ค. 53) เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2513 ยานลูนา 17 ของ สหภาพโซเวียตได้ลงจอดบนดวงจันทร์เป็นผลสำเร็จ ในการสำรวจดวงจันทร์ ครั้งนั้น ยานได้ปล่อยรถสำรวจชื่อ ลูโนฮอด 1 ลงไปวิ่ง สำรวจดวงจันทร์ด้วย การติดต่อระหว่างยานกับโลกสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2514 หลัง จากนั้นก็ไม่ ...

---

ฟ้าผ่าดาวเสาร์

(29 เม.ย. 53) ยานแคสซีนีของนาซา ได้ประสบความสำเร็จในการถ่ายภาพฟ้าแลบบนดาวเสาร์ได้เป็นครั้งแรก ไม่เพียงแต่ภาพถ่ายเท่านั้น ยังมีเสียงซาวด์แทร็กประกอบอีกด้วยภาพถ่ายฟ้าแลบครั้งนี้ถ่ายขึ้นในเดือนสิงหาคม 2552 ซึ่งอยู่ระหว่างที่เกิดพายุโหมกระหน่ำตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเดือนตุลาคม และเป็น ...

---

วัตถุลึกลับบดบังดาวเอปไซลอนสารถี

(14 เม.ย. 53) ในบรรดาดาวฤกษ์ที่พิสดารที่สุดบนท้องฟ้า ดาวเอปไซลอนสารถี (Epsilon Aurigae) คงต้องอยู่ในอันดับต้น ๆ นักดาราศาสตร์ได้ศึกษาดาวดวงนี้มาตั้งแต่ ค.ศ. 1821 พบว่าทุก 27 ปี ดาวดวงนี้จะหรี่แสงลง 2.9 - 3.8 อันดับเป็นเวลา 640-730 วัน แม้ส่วนใหญ่จะคิดเห็นตรงกันว่าเป็นดาวแปรแสงประเภทดาวคู่อุปราคา นั่นคือประกอบ ...

---

ดวงจันทร์แพ็กแมน

(9 เม.ย. 53) ปล่อยให้ดวงจันทร์ดวงอื่นโดดเด่นมานาน และแล้วก็ถึงเวลาที่ดวงจันทร์ไมมาสจะได้เป็นข่าวใหญ่กับเขาบ้าง ในบรรดาดวงจันทร์ใหญ่ของดาวเสาร์ ดวงจันทร์ไมมาส ไม่เป็นที่น่าสนใจมากนัก ด้วยขนาดที่ค่อนข้างเล็กและไม่มีภูมิทัศน์ใดที่โดดเด่นสะดุดตา จึงมักถูกมองข้ามไปเสมอ แต่เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ที่ผ่าน ...

---

วัตถุไคเปอร์ที่เล็กที่สุด

(29 มี.ค. 53) ฮิลก์ ชลิชติง จากสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนียและคณะ ได้ค้นพบวัตถุไคเปอร์ดวงใหม่ เป็นวัตถุไคเปอร์ที่เล็กที่สุดเท่าที่เคยค้นพบในย่านแสงที่ตามองเห็น วัตถุไคเปอร์ เป็นวัตถุที่โคจรอยู่ในแถบไคเปอร์ ซึ่งเป็นวงแหวนขนาดมหึมาล้อมรอบดวงอาทิตย์ มีรัศมีวงโคจรใหญ่กว่ารัศมีวงโคจรของดาว ...

---

พฤหัสเย็น ดาวเคราะห์ชนิดใหม่

(23 มี.ค. 53) เมื่อปี 2538 นักวิทยาศาสตร์ค้นพบดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่น หรือดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่นที่ไม่ใช่ดวงอาทิตย์เป็นครั้งแรก ก่อนหน้าการค้นพบนั้น นักดาราศาสตร์คาดหวังว่า ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นน่าจะมีลักษณะไม่ต่างจากดาวเคราะห์ครอบครัวระบบสุริยะของเรามากนัก แต่การค้นพบก็ทำให้ต้องประหลาดใจไปตามกัน เพราะดาวเคราะห์ที่พบเป็นดาวเคราะห์แก๊สมีขนาดใหญ่กว่ามาก ซ้ำยังโคจรรอบดาวฤกษ์ในระยะใกล้มาก มีอุณหภูมิพื้นผิวเกิน 1,000 องศาเซลเซียส โคจร ...

---

ซูเปอร์ซูเปอร์โนวา

(23 มี.ค. 53) ทฤษฎีทางฟิสิกส์ดาวฤกษ์กล่าวว่า เมื่อดวงอาทิตย์หรือดาวฤกษ์แบบดวงอาทิตย์สิ้นอายุขัย จะเปลี่ยนจากดาวฤกษ์เป็นดาวแคระขาว
และดาวแคระขาวทุกดวงมีมวลไม่เกิน 1.4 เท่าของดวงอาทิตย์ เป็นที่รู้จักกันในชื่อ ขีดจำกัดจันทรา หากดาวแคระขาวได้รับมวลสารจากที่อื่น เช่นดาวฤกษ์สหาย จนมีมวลมากขึ้นถึงขีดจำกัดจันทรา ดาวจะระเบิดขึ้นเป็นซูเปอร์โนวาชนิดหนึ่ง เรียกว่า ...

---

จันทรายาน-1 พบน้ำบนขั้วเหนือของดวงจันทร์

(18 มี.ค. 53) ดวงจันทร์ของโลกคงไม่ใช่ดินแดนแห่งความแห้งแล้งอย่างที่เคยคิดกัน เมื่อข้อมูลจากยานสำรวจหลายลำยืนยันไปในทางเดียวกันว่า ดวงจันทร์มีน้ำอยู่จริง ล่าสุด ยานจันทรายาน-1 ของอินเดียก็ตรวจพบน้ำแข็งอยู่ในก้นหลุมอุกกาบาตกว่า 40 แห่ง อุปกรณ์ที่สำรวจน้ำในครั้งนี้คือ มินิ-ซาร์ (MiniSAR) ซึ่งเป็นเครื่องตรวจจับเรดาร์ของนาซาที่ติด ...

---

ซูเปอร์โลกกลายเป็นซูเปอร์ไอโอ

(7 มี.ค. 53) เมื่อต้นปีที่แล้ว มีการพบดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นดวงหนึ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษ เพราะนักดาราศาสตร์พบว่าดาวเคราะห์ดวงนี้มีลักษณะใกล้เคียงโลกมากที่สุด ดาวเคราะห์นี้มีชื่อว่า คอรอต-7 บี (CoRoT-7b) แต่การศึกษาในระยะต่อมา เริ่มพบว่า ...

---

ลิเทียมในดาวฤกษ์ช่วยค้นดาวเคราะห์

(24 ก.พ. 53) นักดาราศาสตร์คณะหนึ่งได้ใช้สเปกโทรกราฟฮาร์ปของหอสังเกตการอีเอสโอสำรวจดาวฤกษ์คล้ายดวงอาทิตย์ 162 ดวง พบว่าในจำนวนนี้ มี 46 ดวงที่มีดาวเคราะห์เป็นบริวาร เรื่องน่าสนใจคือ นักดาราศาสตร์พบว่าดาวกลุ่มนี้มีสัดส่วนของลิเทียมน้อยกว่าดาวฤกษ์ 116 ดวงที่เหลือที่ไม่มีดาวเคราะห์อยู่ถึงสิบเท่า รายงานนี้ตี ...

---

ฮับเบิลเผยโฉมพลูโต

(16 ก.พ. 53) ดาวพลูโต ดาวเคราะห์แคระที่อยู่ห่างไกล เคยถูกจัดเป็นหนึ่งในดาวเคราะห์เก้าดวงของระบบสุริยะ ปัจจุบันก็ยังเป็นดาวเคราะห์แคระที่เป็นที่รู้จักมากที่สุด แต่ด้วยระยะทางที่ไกลแสนไกล ทำให้นักดาราศาสตร์รู้จักดาวพลูโตน้อยมาก ภาพถ่ายของดาวพลูโตที่ดีที่สุดยัง ...

---

เหมือนดาวหาง แต่ไม่ใช่ดาวหาง

(11 ก.พ. 53) กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลสำรวจพบซากรูปร่างประหลาดในอวกาศ คาดว่าเป็นผลจากการชนประสานงากันระหว่างดาวเคราะห์น้อยสองดวง การชนกันของดาวเคราะห์น้อยเป็นปรากฏการณ์รุนแรงมาก ความเร็วเฉลี่ยของการชนอาจสูงกว่า 17,700 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หรือกว่า 5 เท่าของกระสุน ...

---

โคตรเพชรบนยูเรนัสและเนปจูน

(9 ก.พ. 53) ณ ห้องทดลองแห่งชาติลอเรนซ์ลิเวอร์มอร์ นักวิทยาศาสตร์ได้ทดลองยิงเลเซอร์กำลังสูงไปยังเพชรขนาดกว้าง 2 มิลลิเมตร หนา 0.5 มิลลิเมตร การยิงนี้ทำให้ความร้อนพุ่งขึ้นสูงถึง 110,000 เคลวิน และมีความดันถึง 4,000 กิกะปาสคาลหรือ 40 ล้านเท่าของความดันปกติที่ผิวโลก ปฏิบัติการนี้เป็นผลงานของคณะนักวิทยาศาสตร์นำโดย โจน เอกเกิร์ต เป็นการทดลองเพื่อศึกษารายละเอียด ...

---

ไขปัญหาแกนีมีด-คัลลิสโต

(29 ม.ค. 53) โดยปกติแล้ว วัตถุในอวกาศที่มาจากสสารก้อนเดียวกัน อยู่ใกล้เคียงกัน มีขนาดไล่เลี่ยกัน ก็น่าจะมีลักษณะโดยทั่วไปคล้ายกัน เช่นดวงจันทร์แกนีมีดและดวงจันทร์คัลลิสโตของดาวพฤหัสบดี ที่มีขนาดไล่เลี่ยกัน องค์ประกอบก็คล้ายกัน แต่ข้อมูลการสำรวจจากยานกาลิเลโอและยานวอยเอเจอร์แสดงว่า ดวงจันทร์ ...

---

ดาวเทียมไวส์พบดาวเคราะห์น้อยมืดดวงแรก

(26 ม.ค. 53) เพียงไม่ถึงเดือนหลังจากที่ดาวเทียมไวส์ (WISE--Wide-field Infrared Survey Explorer) ของนาซาขึ้นสู่อวกาศ ก็ประเดิมพบดาวเคราะห์น้อยมืดดวงแรกได้แล้ว ดาวเคราะห์น้อยดวงนี้มีชื่อว่า 2010 เอบี 78 (2010 AB₇₈) ค้นพบเมื่อวันที่ 12 มกราคม 2553 ดาวเทียมไวส์โคจรรอบโลกด้วยคาบรอบละหนึ่งวันครึ่ง ขณะที่โคจรจะกวาดสายตาไปทั่วท้องฟ้าเพื่อค้นหาดาวเคราะห์น้อย ...

---

ต้นกำเนิดของบรรยากาศดวงจันทร์

(10 ม.ค. 53) หลายทศวรรษมาแล้วที่นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่า ดวงจันทร์ที่เคยคิดว่าไม่มีบรรยากาศนั้น แท้จริงมีบรรยากาศที่บางเบามากปกคลุมอยู่ แต่ต้นกำเนิดของบรรยากาศดวงจันทร์ยังไม่มีใครทราบแน่ชัด นักวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่เชื่อว่าไอออนที่เป็นส่วนประกอบหลักของบรรยากาศของดวงจันทร์กำเนิดขึ้นจากพื้นผิวที่มีอันตรกิริยากับ ...

---

เคปเลอร์ค้นพบดาวเคราะห์ใหม่ 5 ดวง

(10 ม.ค. 53) ดาวเคราะห์ทั้งห้าดวงนี้ได้ชื่อว่า เคปเลอร์ 4 บี, 5 บี, 6 บี, 7 บี และ 8 บี ทั้งหมดมีขนาดใหญ่กว่าโลก จัดเป็นประเภทที่เรียกว่า "พฤหัสร้อน" เนื่องจากมีมวลและอุณหภูมิสูงมาก มีขนาดตั้งแต่ใกล้เคียงกับดาวเนปจูนจนถึงใหญ่กว่าดาวพฤหัสบดี มีคาบโคจรรอบดาวฤกษ์ ...

---

น้ำบนดาวศุกร์หายไปไหน

(30 ม.ค. 52) บางคนชอบเปรียบเทียบดาวศุกร์ไว้ว่า เป็นน้องสาวของโลก เพราะมีอะไรคล้ายกันหลายอย่าง ทั้งมีขนาดใกล้เคียงกัน กำเนิดขึ้นมาในเวลาไล่เลี่ยกัน นักดาราศาสตร์จึงเชื่อว่าทั้งโลกและดาวศุกร์ล้วนแต่เป็นดาวเคราะห์ชุ่มน้ำมาตั้งแต่แรกเริ่มแล้ว ...

---

แสงวาบรังสีแกมมาใหม่ ตาเปล่าก็เห็น

(24 เม.ย. 51) เมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2551 เวลา 6:12 น. ตามเวลาสากล ดาวเทียมสวิฟต์ ได้ตรวจพบแสงวาบรังสีแกมมาแห่งหนึ่งที่มีทิศทางมาจากกลุ่มดาวคนเลี้ยงสัตว์ หลังจากมีการแจ้งข่าวให้นักดาราศาสตร์ทั่วโลกได้ทราบแล้ว ...

---

พบมหาสมุทรแห่งใหม่บนไททัน อยู่ใต้ดิน

(22 เม.ย. 51) ยานแคสซีนีขององค์การนาซาได้พบหลักฐานว่าที่ดวงจันทร์ไททัน ซึ่งเป็นดวงจันทร์ที่ใหญ่ที่สุดของดาวเสาร์ อาจมีมหาสมุทรใต้พิภพที่เป็นน้ำกับแอมโมเนียปะปนกันอยู่ ...

---

แหล่งค้นหาสิ่งมีชีวิตแห่งใหม่บนดาวอังคาร

(21 เม.ย. 51) คณะนักดาราศาสตร์นำโดย มิกกี ออสเทอร์ลู จากมหาวิทยาลัยฮาวาย ได้ค้นพบแหล่งตะกอนของเกลือคลอไรด์หลายแห่งบนดาวอังคาร จากการใช้ข้อมูลจากระบบเทมีส (THEMIS--Thermal Emission Imaging System) บนยานมาร์สโอดิสซีของนาซา ...

---

วัฏจักรสุริยะคืนชีพ

(4 เม.ย. 51) เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา นักดาราศาสตร์ได้ประกาศว่า วัฏจักรสุริยะรอบที่ 24 ได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว โดยมีการปรากฏของจุดมืดคู่แรกที่มีขั้วแม่เหล็บสลับกับจุดในวัฏจักรก่อนเป็นสัญญาณสำคัญ ...

---

พบดาวฤกษ์สลับขั้วแม่เหล็ก

(3 มี.ค. 51) เมื่อไม่กี่สัปดาห์ก่อน ดวงอาทิตย์ของเราเพิ่งมีการสลับขั้วแม่เหล็กไป อันถือเป็นการเริ่มต้นของวัฏจักรสุริยะใหม่ แต่อย่าคิดว่าดาวฤกษ์ที่สลับขั้วแม่เหล็กได้มีแต่ดวงอาทิตย์เท่านั้น ดาวดวงอื่นก็สลับได้ด้วย คณะนักดาราศาสตร์จากนานาชาติที่ประกอบด้วย เอฟเจนยา ชโคลนิค จากมหาวิทยาลัยฮาวายรายงานว่าได้พบดาวเทาคน
...

---

โจทย์ใหม่จากเมสเซนเจอร์

(27 ก.พ. 51) การไปเยือนดาวพุธของยานเมสเซนเจอร์เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา ได้ให้ภาพของดาวพุธต่างไปจากที่นักดาราศาสตร์เคยเข้าใจอย่างสิ้นเชิง จากเดิมที่คิดว่าดาวพุธมีลักษณะคล้ายดวงจันทร์ของเราหลายอย่าง แต่ข้อมูลจากเมสเซนเจอร์กลับบอกอีกอย่างหนึ่ง ...

---

วัดระยะดาวจากแสงสะท้อน

(27 ก.พ. 51) ด้วยการอาศัยหลักการสะท้อนแสง นักดาราศาสตร์สามารถใช้กล้องอีเอสโอวัดระยะทางของดาวแปรแสงชนิดซีฟิดได้อย่างแม่นยำอย่างที่ไม่เคยทำได้มาก่อน
ดาวฤกษ์แบบซีฟิด เป็นดาวแปรแสงที่มีสมบัติเฉพาะตัว นักดาราศาสตร์ใช้ดาวชนิดนี้เป็นเครื่องมือแทนไม้บรรทัดวัดระยะทางของดาวและดาราจักรมาเป็นเวลานาน ...

---

ดาวนิวตรอนแบบใหม่ หนักเท่าหลุมดำ

(22 ก.พ. 51) ดาวนิวตรอน และหลุมดำ เป็นแกนของดาวฤกษ์ที่สิ้นอายุขัยแล้วเหมือนกัน แต่เป็นมวยต่างรุ่นต่างน้ำหนัก โดยมีเส้นแบ่งอยู่ที่ 1.4 มวลดวงอาทิตย์ ไม่มีดาวนิวตรอนดวงใดที่มีมวลมากกว่านี้ แต่การค้นพบดาวนิวตรอนใหม่สองดวงอาจทำให้นักดาราศาสตร์ต้องปรับแก้เส้นแบ่งนี้เสียใหม่ ...

---

ดีปอิมแพกต์ภาคพิสดาร

(22 ก.พ. 51) ...

---

อายุของไอสวิคคี 18

(5 ก.พ. 51) ดาราจักร ไอสวิคคี 18 (I Zwicky 18) เป็นหนึ่งใน 30,000 ดาราจักรที่นักดาราศาสตร์ชาวสวิส ฟริตซ์ สวิคคี เรียบเรียงไว้เป็นบัญชีในทศวรรษ 1930 ดาราจักรนี้เป็นชนิดที่เรียกว่า ดาราจักรไร้รูปแบบ (irregular galaxy) นั่นคือมีรูปร่างแปลกประหลาดไม่ซ้ำกัน ...

---

ยูลีสซีสผ่านขั้วดวงอาทิตย์

(3 ก.พ. 51) เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2551 เป็นวันสำคัญของนักวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ เพราะเป็นวันที่ยานเมสเซนเจอร์เข้าใกล้ดาวพุธเป็นครั้งแรก ในขณะเดียวกันก็เป็นวันสำคัญของนักดาราศาสตร์สุริยะด้วย เพราะถัดไปไม่ไกล ยานยูลีสซีสก็กำลังเคลื่อนที่ผ่านขั้วเหนือของดวงอาทิตย์พอดี ...

---