ข่าวดาราศาสตร์

(21 เม.ย. 51) คณะนักดาราศาสตร์นำโดย มิกกี ออสเทอร์ลู จากมหาวิทยาลัยฮาวาย ได้ค้นพบแหล่งตะกอนของเกลือคลอไรด์หลายแห่งบนดาวอังคาร จากการใช้ข้อมูลจากระบบเทมีส (THEMIS--Thermal Emission Imaging System) บนยานมาร์สโอดิสซีของนาซา ...

---

วัฏจักรสุริยะคืนชีพ

(4 เม.ย. 51) เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา นักดาราศาสตร์ได้ประกาศว่า วัฏจักรสุริยะรอบที่ 24 ได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว โดยมีการปรากฏของจุดมืดคู่แรกที่มีขั้วแม่เหล็บสลับกับจุดในวัฏจักรก่อนเป็นสัญญาณสำคัญ ...

---

พบดาวฤกษ์สลับขั้วแม่เหล็ก

(3 มี.ค. 51) เมื่อไม่กี่สัปดาห์ก่อน ดวงอาทิตย์ของเราเพิ่งมีการสลับขั้วแม่เหล็กไป อันถือเป็นการเริ่มต้นของวัฏจักรสุริยะใหม่ แต่อย่าคิดว่าดาวฤกษ์ที่สลับขั้วแม่เหล็กได้มีแต่ดวงอาทิตย์เท่านั้น ดาวดวงอื่นก็สลับได้ด้วย คณะนักดาราศาสตร์จากนานาชาติที่ประกอบด้วย เอฟเจนยา ชโคลนิค จากมหาวิทยาลัยฮาวายรายงานว่าได้พบดาวเทาคน
...

---

โจทย์ใหม่จากเมสเซนเจอร์

(27 ก.พ. 51) การไปเยือนดาวพุธของยานเมสเซนเจอร์เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา ได้ให้ภาพของดาวพุธต่างไปจากที่นักดาราศาสตร์เคยเข้าใจอย่างสิ้นเชิง จากเดิมที่คิดว่าดาวพุธมีลักษณะคล้ายดวงจันทร์ของเราหลายอย่าง แต่ข้อมูลจากเมสเซนเจอร์กลับบอกอีกอย่างหนึ่ง ...

---

วัดระยะดาวจากแสงสะท้อน

(27 ก.พ. 51) ด้วยการอาศัยหลักการสะท้อนแสง นักดาราศาสตร์สามารถใช้กล้องอีเอสโอวัดระยะทางของดาวแปรแสงชนิดซีฟิดได้อย่างแม่นยำอย่างที่ไม่เคยทำได้มาก่อน
ดาวฤกษ์แบบซีฟิด เป็นดาวแปรแสงที่มีสมบัติเฉพาะตัว นักดาราศาสตร์ใช้ดาวชนิดนี้เป็นเครื่องมือแทนไม้บรรทัดวัดระยะทางของดาวและดาราจักรมาเป็นเวลานาน ...

---

ดาวนิวตรอนแบบใหม่ หนักเท่าหลุมดำ

(22 ก.พ. 51) ดาวนิวตรอน และหลุมดำ เป็นแกนของดาวฤกษ์ที่สิ้นอายุขัยแล้วเหมือนกัน แต่เป็นมวยต่างรุ่นต่างน้ำหนัก โดยมีเส้นแบ่งอยู่ที่ 1.4 มวลดวงอาทิตย์ ไม่มีดาวนิวตรอนดวงใดที่มีมวลมากกว่านี้ แต่การค้นพบดาวนิวตรอนใหม่สองดวงอาจทำให้นักดาราศาสตร์ต้องปรับแก้เส้นแบ่งนี้เสียใหม่ ...

---

ดีปอิมแพกต์ภาคพิสดาร

(22 ก.พ. 51) ...

---

อายุของไอสวิคคี 18

(5 ก.พ. 51) ดาราจักร ไอสวิคคี 18 (I Zwicky 18) เป็นหนึ่งใน 30,000 ดาราจักรที่นักดาราศาสตร์ชาวสวิส ฟริตซ์ สวิคคี เรียบเรียงไว้เป็นบัญชีในทศวรรษ 1930 ดาราจักรนี้เป็นชนิดที่เรียกว่า ดาราจักรไร้รูปแบบ (irregular galaxy) นั่นคือมีรูปร่างแปลกประหลาดไม่ซ้ำกัน ...

---

ยูลีสซีสผ่านขั้วดวงอาทิตย์

(3 ก.พ. 51) เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2551 เป็นวันสำคัญของนักวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ เพราะเป็นวันที่ยานเมสเซนเจอร์เข้าใกล้ดาวพุธเป็นครั้งแรก ในขณะเดียวกันก็เป็นวันสำคัญของนักดาราศาสตร์สุริยะด้วย เพราะถัดไปไม่ไกล ยานยูลีสซีสก็กำลังเคลื่อนที่ผ่านขั้วเหนือของดวงอาทิตย์พอดี ...

---

วัฏจักรสุริยะใหม่เริ่มต้น

(3 ก.พ. 51) เมื่อวันที่ 4 มกราคม 2551 ที่ผ่านมา นักดาราศาสตร์ได้พบจุดมืดบนดวงอาทิตย์ที่มีขั้วแม่เหล็กสลับกับวัฏจักรที่ผ่านมา นับเป็นการเริ่มต้นวัฏจักรใหม่อย่างเป็นทางการ การเกิดกัมมันตภาพต่าง ๆ บนดวงอาทิตย์ เช่น จุดมืด การลุกจ้า มีความถี่และความรุนแรงเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นวัฏจักรโดยมีคาบ 11 ปี วัฏจักรที่ผ่านมาคือวัฏจักรที่ 23 ซึ่งมีช่วงที่กัมมันตภาพ ...

---

วัฏจักรสุริยะรอบใหม่เริ่มต้น?

(25 ธ.ค. 50) เมื่อวันที่ 11 ธันวาคมที่ผ่านมา นักดาราศาสตร์ได้ตรวจพบสัญญาณอย่างหนึ่งจากภาพถ่ายดวงอาทิตย์ที่ถ่ายโดยหอดูดาวโซโฮ สัญญาณที่ว่านี้ไม่ใช่พายุสุริยะหรือการปะทุรุนแรงที่จะเป็นภัยต่อโลก มันเป็นเพียงสนามแม่เหล็กบนผิวดวงอาทิตย์ที่กระจุกกันเป็นปมขนาดเขื่องปมหนึ่งที่ไม่มีอันตรายอะไร แต่นี่อาจเป็นสัญญาณที่บ่งบอกว่า วัฏจักรสุริยะ
...

---

รังสีคอสมิกอาจเป็นอันตรายน้อยกว่าที่คิด

(23 ธ.ค. 50) รังสีคอสมิก เป็นปัญหาใหญ่สำหรับนักบินอวกาศที่ต้องเดินทางหรือการใช้ชีวิตในอวกาศเป็นเวลานาน เนื่องจากเป็นรังสีคอสมิกเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต และมีอำนาจทะลุทะลวงชุดอวกาศและยานอวกาศได้ แต่จากการคำนวณและการทดลองใหม่พบว่า อันตรายจากรังสีคอสมิกอาจมีเพียงครึ่งหนึ่งของที่นาซา
...

---

ดาวเคราะห์น้อย(อาจ)ชนดาวอังคาร

(23 ธ.ค. 50) จับตาดูดาวเคราะห์น้อย 2007 ดับเบิลยูดี 5 (2007 WD5) ให้ดี ดาวเคราะห์น้อยดวงนี้มีโอกาสพุ่งชนดาวอังคารในต้นปี 2551 นี้ การคำนวณวงโคจรโดยสำนักงานวัตถุใกล้โลกขององค์การนาซาแสดงว่า ดาวเคราะห์น้อยที่มีขนาดประมาณ 50 เมตรนี้จะเฉียดเข้าใกล้ดาวอังคารที่สุดในวันที่ 30 มกราคม 2551 เวลา 17:55 น. ตามเวลาประเทศไทย โดยระยะใกล้ที่สุดห่างจากดาวอังคาร 48,000 กิโลเมตร


...

---

ซูเปอร์โนวาดีดดาว

(29 พ.ย. 50) นักดาราศาสตร์ได้ใช้หอดูดาวรังสีเอกซ์จันทราค้นพบดาวฤกษ์ดวงหนึ่ง ดาวดวงนี้กำลังเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูงที่สุดดวงหนึ่งบนท้องฟ้า ชื่อของดาวดวงนี้คือ ดาวอาร์เอกซ์ เจ 0822-4300 (RX J0822-4300) เป็นดาวนิวตรอนที่เกิดจากซูเปอร์โนวา ท้ายเรือเอ (Puppis A) ซึ่งระเบิดขึ้นเมื่อราว 3,700 ปีก่อน การสำรวจโดยหอดูดาวจันทราสามครั้งพบว่าตำแหน่งดาวเปลี่ยน
...

---

มาร์สเอกซ์เพรสสำรวจไอโอโนสเฟียร์บนดาวอังคาร

(27 พ.ย. 50) ดาวอังคารเป็นดาวเคราะห์ที่มีสมบัติต่าง ๆ ใกล้เคียงโลกเรามากที่สุดในบรรดาดาวเคราะห์ในระบบสุริยะทั้งหมด แต่ในความเหมือนก็ยังมีหลายสิ่งที่แตกต่าง หนึ่งในจำนวนนั้นก็คือ บรรยากาศชั้นไอโอโนสเฟียร์ ไอโอโนสเฟียร์เป็นชั้นบรรยากาศระดับบนที่มีอนุภาคประจุไฟฟ้า บนโลกบรรยากาศชั้นนี้เป็นที่รู้จักเป็นอย่างดีและมีการใช้ประโยชน์จากคุณสมบ ัติของมันมาเป็นเวลานาน นั่นก็คือ
...

---

ฮับเบิลวัดดาวหางโฮมส์

(23 พ.ย. 50) ถึงเวลานี้ถ้าใครยังไม่รู้จักดาวหางโฮมส์ก็เชยเต็มทน ด้วยขนาดที่ใหญ่โตและความสว่างแบบไม่ธรรมดาของโฮมส์ทำให้กล้องน้อยใหญ่ทั่วโลกต่างก็หันไปยังดาวหางดวงนี้ แล้วยอดกล้องโทรทรรศน์ลอยฟ้าอย่างฮับเบิลจะพลาดได้อย่างไร ดาวหางโฮมส์ มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า 17 พี/โฮมส์ (17P/Holmes) ถูกค้นพบ ...

---

ทฤษฎีซูเปอร์โนวาใหม่

(23 พ.ย. 50) นักดาราศาสตร์มีคำอธิบายสำหรับซูเปอร์โนวาที่ส่องสว่างทะลุทฤษฎีที่พบเมื่อปีกลายแล้ว แบบจำลองใหม่นี้อธิบายว่าซูเปอร์โนวาไม่ใช่ซูเปอร์โนวาธรรมดาทั่วไป แต่เป็นซูเปอร์โนวาสองจังหวะ อเลกซานเดอร์ เฮเกอร์ จากกลุ่มทฤษฎีฟิสิกส์ดาราศาสตร์ของห้องทดลองแห่งชาติลอสอะลามอสร่วมกับ สตัน วูสเลย์ จากมหา
...

---

ดาราจักรจิ๋ว

(10 พ.ย. 50) นักดาราศาสตร์ได้พบดาราจักรแคระแห่งใหม่ที่อยู่ห่างไกลถึงครึ่งทางของเอกภพ เป็นดาราจักรที่เล็กที่สุดที่เคยพบมาในระยะเดียวกัน การค้นพบนี้เป็นผลงานของคณะนักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เเนีย นักดาราศาสตร์คณะนี้ได้ใช้ข้อมูลที่สะสมไว้โดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลและหอดูดาวดับเบิลยู. เอ็ม. เคก ในฮาวาย ดาราจักรแห่ง ...

---

ดาวเคราะห์ดวงที่ห้า

(10 พ.ย. 50) ดาว 55 ปู (55 Cancri) กลายเป็นเจ้าของสถิติดาวฤกษ์ที่มีดาวเคราะห์เป็นบริวารมากที่สุดแล้ว เมื่อนักดาราศาสตร์พบดาวเคราะห์ดวงที่ห้าดาวฤกษ์ดวงนี้ ดาว 55 ปู มองเห็นได้ง่ายด้วยกล้องสองตา อยู่ห่างจากโลก 41 ปีแสงในทิศทางของกลุ่มดาวปู มีมวลและอายุใกล้เคียงกับดวงอาทิตย์ นักดาราศาสตร์ค้นพบดาวเคราะห์ดวงที่ห้าด้วยเทคนิคการวัดปรากฏการณ์ดอป
...

---

ซูเปอร์โนวาจากดาวแคระขาวชนกัน

(1 พ.ย. 50) หลายล้านปีก่อน มีดาวคู่คู่หนึ่งที่โคจรรอบกัน เมื่อกาลเวลาผ่านไป ดาวดวงหนึ่งได้ใช้พลังงานของตนเองไปจนหมด จึงเริ่มพองใหญ่ขึ้นกลายเป็นดาวยักษ์แดง และหลังจากนั้นก็ค่อยยุบลง เย็นลง กลายเป็นดาวแคระขาว อันเป็นสถานะสุดท้ายของวงจรชีวิตของดาวฤกษ์ขนาด ...

---

พบทะเลสาบที่ขั้วใต้ของไททัน

(31 ต.ค. 50) ไททันเป็นดวงจันทร์บริวารดาวเคราะห์ที่น่าสนใจที่สุดดวงหนึ่งในระบบสุริยะ เพราะมีลักษณะหลายอย่างที่เหมือนดาวเคราะห์มากกว่าดวงจันทร์ นักดาราศาสตร์พบว่าที่นั่นมีทั้งบรรยากาศ ฝน มีทั้งเมฆ และแม้แต่ทะเลสาบ จนถึงปัจจุบัน ยานแคสซีนีได้ทำแผนที่พื้นผิวของดวงจันทร์ไททันบริเวณขั้วเหนือ (ตั้งแต่ ...

---

วงแหวนดาวเสาร์อาจหนักและเก่ากว่าที่คิด

(31 ต.ค. 50) วงแหวนของดาวเสาร์บางมาก บางถึงขนาดที่เมื่อใดที่ดาวเสาร์หันด้านขอบวงแหวนมายังโลกพอดี วงแหวนดาวเสาร์ก็จะหายไปเลย แม้วงแหวนจะดูบางเบาเหมือนกระดาษ แต่นักดาราศาสตร์เพิ่งพบว่า แท้จริงแล้ววงแหวนดาวเสาร์อาจมีสสารมากกว่าที่มองเห็น ...

---

โซโฮพบดาวหางรายคาบ

(12 ต.ค. 50) หอดูดาวโซโฮได้ค้นพบดาวหางดวงใหม่ขึ้นอีกหนึ่งดวงเมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา การค้นพบดาวหางของหอดูดาวโซโฮไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะหอดูดาวลอยฟ้าแห่งนี้ค้นพบดาวหางมาแล้วมากมาย นับจนถึงล่าสุดได้ 1,350 ดวง บนเป็นหอดูดาวที่มีผลงานค้นพบดาวหางมากที่สุด แต่ดาวหางดวงที่เพิ่งพบใหม่นี้มีความพิเศษกว่าดวงอื่น เพราะว่าโซโฮเคยพบดาวหางดวงนี้มาก่อน ...

---

ปลุกผีสตาร์ดัสต์

(28 ก.ย. 50) หลายคนคงจำกันได้ เมื่อสองปีก่อนมีข่าวดาราศาสตร์ข่าวหนึ่งที่ใหญ่โตคึกโครมที่สุดในรอบปี นั่นคือการปฏิบัติการของยานดีปอีมแพกต์ ดีปอิมแพกต์เป็นโครงการของนาซา ภารกิจสำคัญของโครงการนี้คือการปล่อยลูกตุ้มทองแดงหนัก 370 กิโลกรัมลงไปชนดาวหางเทมเพล 1 วัตถุประสงค์คือเพื่อเปิดแผลสดบนผิวของนิวเคลียสดาวหาง แล้วยานก็จะได้ศึกษาถ่ายภาพรอยแผล
...

---

วัตถุประหลาดรอบพัลซาร์

(18 ก.ย. 50) นักดาราศาสตร์พบวัตถุที่มีมวลระดับดาวเคราะห์ที่แปลกประหลาดที่สุดเท่าที่เคยพบเห็น ฮันส์ คริมม์ จากกอดดาร์ดได้ค้นพบระบบนี้เมื่อวันที่ 7 มิถุนายนที่ผ่านมา เมื่อกล้องบีเอที (Burst Alert Telescope) ที่อยู่บนดาวเทียมสวิฟต์ตรวจพบการประทุของรังสีเอกซ์และรังสีแกมมามาจากทิศทางของใจกลางดาราจักร แหล่งกำเนิดนี้จึงได้ชื่อว่า สวิฟต์ เจ 1756.9-2508 (SWIFT J1756.9-2508) ตาม
...

---

พิสูจน์ทฤษฎีซูเปอร์โนวา 1 เอ

(16 ก.ย. 50) เป็นครั้งแรกที่นักดาราศาสตร์สามารถตรวจวัดสสารที่อยู่รอบดาวฤกษ์ก่อนที่จะระเบิดเป็นซูเปอร์โนวาชนิด 1 เอ ซึ่งเป็นหลักฐานหนักแน่นที่สนับสนุนว่าซูเปอร์โนวาชนิดนี้เกิดจากดาวแคระขาว ซูเปอร์โนวาชนิด 1 เอ เป็นซูเปอร์โนวาที่สว่างมาก และแต่ละดวงมีความคล้ายคลึงกันมาก นักดาราศาสตร์จึงใช้ซูเปอร์โนวาชนิดนี้เป็นดวงไฟ ...

---

ดาวมิรามีหาง

(21 ส.ค. 50) ดาวที่มีหางไม่ได้มีแต่ดาวหางเท่านั้น ดาวเทียมของนาซาที่ชื่อว่า กาเล็กซ์ (Galaxy Evolution Explorer (GALEX)) ได้ส่องสำรวจท้องฟ้าและพบว่า ดาวฤกษ์ชื่อ ดาวมิรา ก็มีหางเหมือนกัน มิรา เป็นภาษาละติน แปลว่า มหัศจรรย์ เป็นดาวที่น่าพิศวงและชวนหลงใหลดวงหนึ่งบนท้องฟ้า นักดาราศาสตร์ก็สนใจดาวดวงนี้มานานร่วม 400 ปีแล้ว อยู่ห่างจากโลก 350 ปีแสง เป็นดาวยักษ์แดงที่มีความ
...

---