สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ท้องฟ้ารายสัปดาห์

ท้องฟ้ารายสัปดาห์

6-12 กุมภาพันธ์

6 กุมภาพันธ์ 2566 โดย: วรเชษฐ์ บุญปลอด

6-12 กุมภาพันธ์ 2566

★ จันทร์, กุมภาพันธ์ จันทร์เพ็ญ (01:29 น.)


จันทร์เพ็ญเป็นวันที่มองเห็นดวงจันทร์สว่างเต็มดวง ใกล้เคียงกับวันขึ้น 15 ค่ำ ตามปฏิทินจันทรคติ ดวงจันทร์มีการเปลี่ยนแปลงรูปลักษณ์ตามมุมห่างจากดวงอาทิตย์ แสงอาทิตย์ที่ตกกระทบพื้นผิวดวงจันทร์ในมุมต่าง ๆ ทำให้เกิดข้างขึ้น-ข้างแรม จันทร์เพ็ญเป็นช่วงที่ดวงจันทร์อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์เป็นมุม 180° เราจะเห็นดวงจันทร์ขึ้นเหนือขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกขณะดวงอาทิตย์ตก อยู่สูงสุดบนท้องฟ้าราวเที่ยงคืน และตกลับขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกเมื่อดวงอาทิตย์ขึ้น

วันขึ้น 15 ค่ำในปฏิทินจันทรคติไทยอาจไม่ตรงกับจันทร์เพ็ญทางดาราศาสตร์ เนื่องจากปฏิทินมีข้อกำหนดต่าง ๆ ที่ทำให้บางครั้งสามารถคลาดเคลื่อนไปจากดวงจันทร์จริงบนท้องฟ้า อย่างการกำหนดให้เดือนคู่มี 30 วัน และเดือนคี่มี 29 วัน (ไม่มีแรม 15 ค่ำ)

★ อังคาร, กุมภาพันธ์ เวลาเช้ามืด ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวเรกูลัส (หัวใจสิงห์) ในกลุ่มดาวสิงโตที่ระยะ 
★ เสาร์, 11 กุมภาพันธ์ เวลาเช้ามืด ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวสไปกา (รวงข้าว) ในกลุ่มดาวหญิงสาวที่ระยะ 
★ อาทิตย์, 12 กุมภาพันธ์ ดวงจันทร์อยู่ที่จุดโหนดลง (14:32 น.)

ระนาบวงโคจรของดวงจันทร์รอบโลกเอียงทำมุมประมาณ 5° กับระนาบวงโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ เราเรียกจุดตัดระหว่างระนาบทั้งสองว่าจุดโหนด มี จุด อยู่ตรงข้ามกัน จุดโหนดขึ้นเป็นจุดที่ดวงจันทร์เคลื่อนจากใต้ระนาบสุริยวิถีขึ้นมาทางเหนือ จุดโหนดลงเป็นจุดที่ดวงจันทร์เคลื่อนจากเหนือระนาบสุริยวิถีลงไปทางใต้ หากจันทร์ดับเกิดขึ้นในช่วงที่ดวงจันทร์ผ่านใกล้จุดใดจุดหนึ่ง จะมีโอกาสเกิดสุริยุปราคา ในทำนองเดียวกัน หากจันทร์เพ็ญเกิดขึ้นในช่วงที่ดวงจันทร์ผ่านใกล้จุดใดจุดหนึ่ง จะมีโอกาสเกิดจันทรุปราคา

13-19 กุมภาพันธ์ 2566

★ จันทร์, 13 กุมภาพันธ์ จันทร์กึ่งข้างแรม (23:01 น.)
★ พุธ, 15 กุมภาพันธ์ เวลาเช้ามืด ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวแอนทาเรส (ปาริชาต) ในกลุ่มดาวแมงป่องที่ระยะ 
★ พุธ, 15 กุมภาพันธ์ ดาวศุกร์อยู่ใกล้ดาวเนปจูน (19:26 น.) ที่ระยะ 0.01°
★ พฤหัสบดี, 16 กุมภาพันธ์ ดาวพุธผ่านจุดไกลดวงอาทิตย์ที่สุดบนวงโคจร (02:54 น. ระยะห่าง 0.46670 หน่วยดาราศาสตร์)
★ พฤหัสบดี, 16 กุมภาพันธ์ ดวงจันทร์มีเดคลิเนชันไปทางใต้มากที่สุด (-27.6°) (21:33 น.)
★ พฤหัสบดี, 16 กุมภาพันธ์ ดาวเสาร์อยู่ร่วมทิศกับดวงอาทิตย์ (23:48 น.)
★ อาทิตย์, 19 กุมภาพันธ์ เวลาเช้ามืด ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวพุธที่ระยะ 4° (ใกล้ขอบฟ้า)
★ อาทิตย์, 19 กุมภาพันธ์ ดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกที่สุด (16:06 น. ระยะห่าง 358,267 กม. ขนาดปรากฏ 33′ 21″)

ดาวเคราะห์ในเดือนกุมภาพันธ์ 2566


ต้นเดือนกุมภาพันธ์ ดาวเสาร์เคลื่อนเข้าใกล้ดวงอาทิตย์จนสังเกตได้ยาก ท้องฟ้าเวลาหัวค่ำจึงเหลือดาวเคราะห์สว่าง ดวง ได้แก่ ดาวศุกร์ ดาวพฤหัสบดี และดาวอังคาร

ดาวอังคาร (โชติมาตร -0.2 ถึง +0.3) อยู่สูงเหนือศีรษะในกลุ่มดาววัว ดาวศุกร์ (โชติมาตร -3.9) อยู่ทางทิศตะวันตก กำลังทำมุมห่างจากดวงอาทิตย์มากขึ้น ช่วงแรกอยู่ในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ กลางเดือนเข้าสู่กลุ่มดาวปลา และผ่านเข้าไปในพื้นที่ของกลุ่มดาวซีตัสในวันท้าย ๆ ของเดือน ค่ำวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ดาวศุกร์จะผ่านใกล้ดาวเนปจูน ขณะใกล้กันที่สุดราว ลิปดา สามารถสังเกตได้ในประเทศไทย โดยต้องใช้กล้องโทรทรรศน์ แต่คาดว่าสังเกตได้ยาก เนื่องจากดาวเคราะห์ทั้งสองมีความสว่างต่างกันมาก (ดาวศุกร์สว่างกว่าดาวเนปจูนราว 50,000 เท่า)

ดาวพฤหัสบดี (โชติมาตร -2.2 ถึง -2.1) อยู่ในกลุ่มดาวปลา ตรงกลางระหว่างดาวศุกร์กับดาวอังคาร ดาวศุกร์กับดาวพฤหัสบดีใกล้กันมากขึ้นทุกวัน โดยใกล้กันที่สุดในต้นเดือนถัดไป ปลายเดือนนี้จึงเริ่มสังเกตได้ว่ามีดาวสว่างโดดเด่น ดวง อยู่เหนือขอบฟ้าทิศตะวันตกในเวลาหัวค่ำ

เวลาเช้ามืดยังคงเห็นดาวพุธต่อเนื่องมาจากครึ่งหลังของเดือนมกราคม ดาวพุธเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากขึ้นทุกวัน กลางเดือนออกจากกลุ่มดาวคนยิงธนูแล้วเข้าสู่กลุ่มดาวแพะทะเล ตลอดเดือนกุมภาพันธ์ดาวพุธมีความสว่างเพิ่มขึ้นจากโชติมาตร -0.1 ไปที่ -0.6

ภาพจำลองแสดงส่วนสว่างของดาวเคราะห์ และขนาดปรากฏเปรียบเทียบ (จาก วรเชษฐ์ บุญปลอด Stellarium)

ดูเพิ่ม


★ แผนที่ฟ้าออนไลน์
★ ดาวเคราะห์ในปี 2566
★ ฝนดาวตกในปี 2566
★ สุริยุปราคาและจันทรุปราคาในปี 2566
★ ดาวหางและดาวเคราะห์น้อย
★ เวลาดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ขึ้น-ตก
★ เวลาเกิดแสงสนธยาและเวลาดวงอาทิตย์ขึ้น-ตก
★ คาดหมายการเห็นจันทร์เสี้ยว
★ สารพันคำถามดาราศาสตร์