สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ท้องฟ้ารายสัปดาห์

ท้องฟ้ารายสัปดาห์

16-22 กุมภาพันธ์ 2563 ดวงจันทร์ผ่านใกล้ดาวเคราะห์ 3 ดวง ในเวลาเช้ามืด, สถานีอวกาศนานาชาติผ่านเหนือท้องฟ้า

18 กุมภาพันธ์ 2563 โดย: วรเชษฐ์ บุญปลอด

16-22 กุมภาพันธ์ 2563


ดาวพุธ ☿ และดาวศุกร์ ♀ ในเวลาหัวค่ำ

เวลาหัวค่ำ หลังจากดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้า และท้องฟ้าเริ่มมืดลงพอสมควรแล้ว ถ้าหากท้องฟ้าเปิด ไม่มีเมฆหมอกรบกวนมากนัก เดือนกุมภาพันธ์ 2563 เราจะมองเห็นดาวสว่างดวงหนึ่งอยู่สูงบนท้องฟ้าทิศตะวันตก นั่นคือดาวศุกร์ และเมื่อมองต่ำลงไปใกล้ขอบฟ้าในทิศเดียวกัน จะมีโอกาสเห็นดาวสว่างอีกดวง นั่นคือดาวพุธ ดาวเคราะห์ที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด ดาวพุธปรากฏบนท้องฟ้าเวลาหัวค่ำมาตั้งแต่ปลายเดือนมกราคม 2563 สัปดาห์นี้และสัปดาห์ถัดไป เป็นช่วงที่ดีในการสังเกตดาวพุธก่อนที่ดาวพุธจะกลับเข้าใกล้ดวงอาทิตย์อีกครั้ง

เราสามารถใช้ดาวศุกร์ช่วยบอกตำแหน่งดาวพุธได้ โดยเมื่อเห็นดาวศุกร์แล้วให้มองต่ำลงมาเหนือขอบฟ้าในทิศทางเดียวกัน ภาพนี้แสดงตำแหน่งดาวเคราะห์ทั้งสองในเวลาสิ้นสุดสนธยาทางการ หรือเมื่อดวงอาทิตย์อยู่ใต้ขอบฟ้าเป็นมุม 6° ซึ่งในช่วงเวลานี้ ภาคกลางของประเทศไทยตรงกับเวลาประมาณ 18:40 น. (ดูเวลาสิ้นสุดสนธยาในทุกจังหวัด)


☽︎ อาทิตย์, 16 กุมภาพันธ์ จันทร์กึ่งข้างแรม (05:17 น.)

จันทร์กึ่งข้างแรม หรือจันทร์กึ่งหลัง เป็นวันที่มองเห็นดวงจันทร์สว่างครึ่งดวงอยู่บนท้องฟ้าเวลาเช้ามืด ใกล้เคียงกับวันแรม 7-8 ค่ำ ตามปฏิทินจันทรคติ ดวงจันทร์มีการเปลี่ยนแปลงรูปลักษณ์ตามมุมห่างจากดวงอาทิตย์ แสงอาทิตย์ที่ตกกระทบพื้นผิวดวงจันทร์ในมุมต่าง ๆ ทำให้เกิดข้างขึ้น-ข้างแรม จันทร์กึ่งข้างแรมเป็นช่วงที่ดวงจันทร์อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ไปทางทิศตะวันตกเป็นมุม 90° เราจะเห็นดวงจันทร์ขึ้นเหนือขอบฟ้าราวเที่ยงคืน จากนั้นเคลื่อนไปอยู่สูงบนท้องฟ้าเวลาเช้ามืด


☽︎ ♂ พุธ, 19 กุมภาพันธ์ เช้ามืด ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวอังคารที่ระยะ 


★ พุธ, 19 กุมภาพันธ์ เช้ามืด สถานีอวกาศนานาชาติผ่านเหนือท้องฟ้าประเทศไทย

สถานีอวกาศนานาชาติโคจรรอบโลกที่ความสูงประมาณ 400 กิโลเมตร ปรากฏให้เห็นเป็นเหมือนดาวสว่างเคลื่อนที่บนท้องฟ้าเวลากลางคืน กรุงเทพฯ และจังหวัดใกล้เคียงเริ่มเห็นได้เวลาประมาณ 05:34 น. ขณะออกจากเงาโลกบริเวณใกล้ขอบฟ้าทิศตะวันตกเฉียงใต้ จากนั้นเคลื่อนสูงขึ้นไปทางซ้าย ถึงจุดสูงสุดบนท้องฟ้าทิศตะวันออกเฉียงใต้ที่มุมเงย 73° แล้วเคลื่อนต่ำลง สิ้นสุดการมองเห็นใกล้ขอบฟ้าทิศตะวันออกเฉียงเหนือในเวลา 05:42 น. แผนภาพด้านล่างแสดงแนวเส้นทางการเคลื่อนที่ซึ่งแตกต่างกันในแต่ละสถานที่





☽︎ ♃ พฤหัสบดี, 20 กุมภาพันธ์ เช้ามืด ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดีที่ระยะ 
☽︎ ♄ ศุกร์, 21 กุมภาพันธ์ เช้ามืด ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวเสาร์ที่ระยะ 

ดาวเคราะห์และดวงจันทร์ (กุมภาพันธ์ 2563)


เดือนกุมภาพันธ์ 2563 ดาวพุธ ☿ และดาวศุกร์ ♀ (โชติมาตร –4.1 ถึง –4.3) อยู่บนท้องฟ้าเวลาหัวค่ำ ดาวศุกร์สว่างกว่าและอยู่สูงกว่า วันแรกของเดือน ดาวศุกร์อยู่ในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ จากนั้นเข้าสู่กลุ่มดาวปลา วันที่ 10 กุมภาพันธ์ ดาวพุธทำมุมห่างจากดวงอาทิตย์ที่สุด หากสังเกตด้วยกล้องโทรทรรศน์กำลังขยายสูง ดาวพุธสว่างครึ่งดวงในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ หลังจากนั้นเคลื่อนกลับเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากขึ้น อาจสังเกตได้ไม่เกินกลางสัปดาห์ก่อนสัปดาห์สุดท้ายของเดือน ช่วงวันที่ 1-18 กุมภาพันธ์ ดาวพุธมีความสว่างลดลงจากโชติมาตร –1.0 ไปที่ +1.2

ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ อยู่บนท้องฟ้าเวลาเช้ามืด เรียงจากดวงที่ขึ้นก่อนและอยู่สูงเหนือขอบฟ้ามากที่สุดเมื่อฟ้าสาง ดาวอังคาร ♂ (โชติมาตร +1.4 ถึง +1.1) อยู่ในกลุ่มดาวคนแบกงู กลางเดือนย้ายเข้าสู่กลุ่มดาวคนยิงธนู ดาวพฤหัสบดี ♃ (โชติมาตร –1.9 ถึง –2.0) และดาวเสาร์ ♄ (โชติมาตร +0.6 ถึง +0.7) อยู่ในกลุ่มดาวคนยิงธนู ช่วงแรกดาวพฤหัสบดีและดาวเสาร์อยู่ห่างกัน 12° ปลายเดือนเข้าใกล้กันมากขึ้นที่ระยะ 

ดวงจันทร์ ☽︎ สว่างครึ่งดวงในวันที่ กุมภาพันธ์ และเต็มดวงในวันที่ กุมภาพันธ์ ขณะอยู่ใกล้ดาวหัวใจสิงห์ หลังจากนั้นเข้าสู่ข้างแรม มองเห็นดวงจันทร์ได้ทุกวันบนท้องฟ้าเวลาเช้ามืด พื้นที่ด้านสว่างบนดวงจันทร์ลดเหลือครึ่งดวงในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ จากนั้นเช้ามืดวันที่ 18 กุมภาพันธ์ จะเห็นจันทร์เสี้ยว ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ วางตัวเกือบอยู่ในแนวเส้นตรงบนท้องฟ้า วันที่ 19-21 กุมภาพันธ์ ดวงจันทร์ผ่านใกล้ดาวเคราะห์ทั้งสาม หลังจันทร์ดับในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ จะเข้าสู่ข้างขึ้น หัวค่ำวันที่ 27 กุมภาพันธ์ จันทร์เสี้ยวอยู่ทางซ้ายมือของดาวศุกร์

ภาพจำลองดาวเคราะห์ แสดงให้เห็นส่วนสว่างของดาวเคราะห์ และขนาดปรากฏเปรียบเทียบ (ดัดแปลงจาก Solar System Simulator/NASA) 

ดวงอาทิตย์และดาวเคราะห์ (00:00 น. ตามเวลาประเทศไทย)
วันที่ไรต์แอสเซนชันเดคลิเนชันมุมห่างโชติมาตรขนาดปรากฏส่วนสว่างระยะห่าง
ดวงอาทิตย์
1
20h 53.8m
-17° 28′
-
-26.8
32′ 28″
-
0.9852
11
21h 34.1m
-14° 27′
-
-26.8
32′ 25″
-
0.9867
21
22h 13.1m
-11° 02′
-
-26.8
32′ 21″
-
0.9887
29
22h 43.5m
-8° 05′
-
-26.8
32′ 18″
-
0.9905
ดาวพุธ
1
21h 51.7m
-14° 17′
14° หัวค่ำ
-1.0
5.6″
85%
1.1979
11
22h 42.4m
-7° 22′
18° หัวค่ำ
-0.6
7.1″
51%
0.9458
21
22h 46.7m
-4° 16′
11° หัวค่ำ
+2.5
9.6″
9%
0.6992
29
22h 17.6m
-6° 47′
7° เช้ามืด
+4.4
10.7″
2%
0.6296
ดาวศุกร์
1
23h 29.4m
-4° 16′
40° หัวค่ำ
-4.1
15.3″
74%
1.0915
11
 0h 11.8m
+0° 57′
42° หัวค่ำ
-4.2
16.3″
70%
1.0249
21
 0h 53.4m
+6° 08′
43° หัวค่ำ
-4.2
17.5″
66%
0.9556
29
 1h 26.3m
+10° 08′
44° หัวค่ำ
-4.3
18.6″
63%
0.8983
ดาวอังคาร
1
17h 11.8m
-22° 58′
52° เช้ามืด
+1.4
4.8″
93%
1.9504
11
17h 41.5m
-23° 29′
55° เช้ามืด
+1.3
5.0″
92%
1.8701
21
18h 11.5m
-23° 40′
59° เช้ามืด
+1.2
5.2″
92%
1.7886
29
18h 35.6m
-23° 34′
61° เช้ามืด
+1.1
5.4″
91%
1.7230
ดาวพฤหัสบดี
1
18h 57.9m
-22° 44′
28° เช้ามืด
-1.9
32.4″
100%
6.0688
11
19h 07.1m
-22° 31′
36° เช้ามืด
-1.9
32.9″
100%
5.9824
21
19h 15.8m
-22° 17′
44° เช้ามืด
-1.9
33.5″
100%
5.8783
29
19h 22.4m
-22° 05′
50° เช้ามืด
-2.0
34.0″
99%
5.7833
ดาวเสาร์
1
19h 46.6m
-21° 10′
16° เช้ามืด
+0.6
15.1″
100%
10.9731
11
19h 51.4m
-20° 58′
25° เช้ามืด
+0.6
15.2″
100%
10.9136
21
19h 56.0m
-20° 46′
34° เช้ามืด
+0.6
15.3″
100%
10.8304
29
19h 59.4m
-20° 38′
42° เช้ามืด
+0.7
15.4″
100%
10.7482
ดาวยูเรนัส
1
 2h 02.1m
+11° 55′
82° หัวค่ำ
+5.8
3.5″
100%
19.9355
11
 2h 02.9m
+11° 59′
72° หัวค่ำ
+5.8
3.5″
100%
20.1023
21
 2h 04.1m
+12° 06′
62° หัวค่ำ
+5.8
3.5″
100%
20.2599
29
 2h 05.2m
+12° 12′
54° หัวค่ำ
+5.8
3.4″
100%
20.3764
ดาวเนปจูน
1
23h 13.0m
-6° 09′
36° หัวค่ำ
+7.9
2.2″
100%
30.7258
11
23h 14.2m
-6° 01′
26° หัวค่ำ
+8.0
2.2″
100%
30.8159
21
23h 15.5m
-5° 53′
16° หัวค่ำ
+8.0
2.2″
100%
30.8799
29
23h 16.6m
-5° 46′
9° หัวค่ำ
+8.0
2.2″
100%
30.9111

ดูเพิ่ม


 ดาวเคราะห์ในปี 2563
 ฝนดาวตกในปี 2563
 สุริยุปราคาและจันทรุปราคาในปี 2563
 เวลาดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ขึ้น-ตก
 เวลาเกิดแสงสนธยาและเวลาดวงอาทิตย์ขึ้น-ตก
 คาดหมายการเห็นจันทร์เสี้ยว
 สารพันคำถามดาราศาสตร์