สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ท้องฟ้ารายสัปดาห์

ท้องฟ้ารายสัปดาห์

24-30 พฤษภาคม 2563 จันทร์เสี้ยวอยู่ใกล้ดาวพุธและดาวศุกร์ในเวลาหัวค่ำ

29 พฤษภาคม 2563 โดย: วรเชษฐ์ บุญปลอด

24-30 พฤษภาคม 2563


☽︎ ☿ ♀ อาทิตย์, 24 พฤษภาคม หัวค่ำ ดวงจันทร์ใกล้ดาวพุธและดาวศุกร์ ห่าง 3° และ 5° ตามลำดับ


☽︎ เสาร์, 30 พฤษภาคม จันทร์กึ่งข้างขึ้น (10:30 น.)

จันทร์กึ่งข้างขึ้น หรือจันทร์กึ่งแรก เป็นวันที่มองเห็นดวงจันทร์สว่างครึ่งดวงอยู่บนท้องฟ้าเวลาหัวค่ำ ใกล้เคียงกับวันขึ้น 7-8 ค่ำ ตามปฏิทินจันทรคติ ดวงจันทร์มีการเปลี่ยนแปลงรูปลักษณ์ตามมุมห่างจากดวงอาทิตย์ แสงอาทิตย์ที่ตกกระทบพื้นผิวดวงจันทร์ในมุมต่าง ๆ ทำให้เกิดข้างขึ้น-ข้างแรม จันทร์กึ่งข้างขึ้นเป็นช่วงที่ดวงจันทร์อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ไปทางทิศตะวันออกเป็นมุม 90° เราจะเห็นดวงจันทร์อยู่สูงบนท้องฟ้าเวลาหัวค่ำ และตกลับขอบฟ้าราวเที่ยงคืน


ดาวเคราะห์และดวงจันทร์ (พฤษภาคม 2563)


เดือนพฤษภาคม 2563 เวลาหัวค่ำยังคงมีดาวศุกร์ ♀ อยู่ทางทิศตะวันตกในกลุ่มดาววัว ดาวศุกร์มีมุมห่างจากดวงอาทิตย์ลดลงเรื่อย ๆ และลดลงอย่างรวดเร็วในช่วงครึ่งหลังของเดือน เมื่อใกล้สิ้นเดือน จะเป็นช่วงสุดท้ายที่เรามีโอกาสเห็นดาวศุกร์ หลังจากนั้นดาวศุกร์จะอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์จนไม่สามารถสังเกตได้ ตลอดเดือนนี้ความสว่างของดาวศุกร์ลดลงจากที่สว่างที่สุดด้วยโชติมาตร –4.7 ในวันแรกของเดือน ไปที่ –4.1 ในวันท้าย ๆ ก่อนหายลับไปในแสงอาทิตย์

ต้นเดือนดาวพุธ ☿ อยู่แนวเดียวกับดวงอาทิตย์ กลางเดือนทำมุมห่างจากดวงอาทิตย์จนมาปรากฏบนท้องฟ้าเวลาหัวค่ำ เห็นได้พร้อมกับดาวศุกร์ในกลุ่มดาววัว หากเทียบตำแหน่งในเวลาเดียวกันของช่วงหัวค่ำ จะพบว่าดาวพุธอยู่สูงเหนือขอบฟ้ามากขึ้น สวนทางกับดาวศุกร์ที่เคลื่อนต่ำลง เข้าใกล้กันที่สุดในคืนวันที่ 22 พฤษภาคม โดยดาวพุธอยู่ทางซ้ายมือของดาวศุกร์ที่ระยะห่าง 0.9° ปลายเดือนดาวพุธจะเข้าสู่กลุ่มดาวคนคู่ ช่วงวันที่ 13-31 พฤษภาคม ดาวพุธมีความสว่างลดลงจากโชติมาตร –1.4 ไปที่ +0.1

เวลาเช้ามืดมีดาวอังคาร ♂ (โชติมาตร +0.4 ถึง +0.0) ดาวพฤหัสบดี ♃ (โชติมาตร –2.3 ถึง –2.6) และดาวเสาร์ ♄ (โชติมาตร +0.6 ถึง +0.4) อยู่บนท้องฟ้า ดาวเคราะห์ทั้งสามสว่างขึ้นเรื่อย ๆ ตามระยะห่างที่ใกล้โลกมากขึ้น เดือนนี้ดาวพฤหัสบดีอยู่ในกลุ่มดาวคนยิงธนู ดาวเสาร์อยู่ในกลุ่มดาวแพะทะเล ส่วนดาวอังคารเคลื่อนจากกลุ่มดาวแพะทะเลเข้าสู่กลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ ดาวพฤหัสบดีขึ้นเหนือขอบฟ้าก่อน ตามมาด้วยดาวเสาร์และดาวอังคาร ต้นเดือนดาวพฤหัสบดีขึ้นตั้งแต่ราวเที่ยงคืน ปลายเดือนโผล่เหนือขอบฟ้าราว ทุ่ม ดาวเสาร์ขึ้นตามหลังไม่นาน ขณะที่ดาวอังคารเริ่มสังเกตได้ดีตั้งแต่ราวตี 2

ดวงจันทร์ ☽︎ สว่างครึ่งดวงในวันแรกของเดือน จากนั้นเข้าสู่ครึ่งหลังของข้างขึ้น หลังจันทร์เพ็ญในวันที่ พฤษภาคม จะเข้าสู่ข้างแรม เช้ามืดวันที่ 13 พฤษภาคม ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดีและดาวเสาร์ วันถัดไปดวงจันทร์สว่างครึ่งดวง วันที่ 15 พฤษภาคม จันทร์เสี้ยวเคลื่อนไปอยู่ใกล้ดาวอังคาร พื้นที่ด้านสว่างบนดวงจันทร์ลดลงทุกวันจนจันทร์ดับในวันที่ 23 พฤษภาคม เมื่อเข้าสู่ข้างขึ้น ดวงจันทร์เสี้ยวไปอยู่บนท้องฟ้าเวลาหัวค่ำ ผ่านใกล้ดาวพุธและดาวศุกร์ในค่ำวันที่ 24 พฤษภาคม แล้วสว่างครึ่งดวงในวันที่ 30 พฤษภาคม

ภาพจำลองดาวเคราะห์ แสดงให้เห็นส่วนสว่างของดาวเคราะห์ และขนาดปรากฏเปรียบเทียบ (ดัดแปลงจาก Solar System Simulator/NASA) 

ดูเพิ่ม


 ดาวเคราะห์ในปี 2563
 ฝนดาวตกในปี 2563
 สุริยุปราคาและจันทรุปราคาในปี 2563
 ดาวหางและดาวเคราะห์น้อย
 เวลาดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ขึ้น-ตก
 เวลาเกิดแสงสนธยาและเวลาดวงอาทิตย์ขึ้น-ตก
 คาดหมายการเห็นจันทร์เสี้ยว
 สารพันคำถามดาราศาสตร์