สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ท้องฟ้ารายสัปดาห์

ท้องฟ้ารายสัปดาห์

29 มีนาคม - 4 เมษายน 2563 ดวงจันทร์สว่างครึ่งดวงข้างขึ้น ดาวอังคารอยู่ใกล้ดาวเสาร์ และดาวศุกร์ผ่านเข้าไปในกระจุกดาวลูกไก่

1 เมษายน 2563 โดย: วรเชษฐ์ บุญปลอด

29 มีนาคม เมษายน 2563


☽︎ พุธ, เมษายน จันทร์กึ่งข้างขึ้น (17:21 น.)

จันทร์กึ่งข้างขึ้น หรือจันทร์กึ่งแรก เป็นวันที่มองเห็นดวงจันทร์สว่างครึ่งดวงอยู่บนท้องฟ้าเวลาหัวค่ำ ใกล้เคียงกับวันขึ้น 7-8 ค่ำ ตามปฏิทินจันทรคติ ดวงจันทร์มีการเปลี่ยนแปลงรูปลักษณ์ตามมุมห่างจากดวงอาทิตย์ แสงอาทิตย์ที่ตกกระทบพื้นผิวดวงจันทร์ในมุมต่าง ๆ ทำให้เกิดข้างขึ้น-ข้างแรม จันทร์กึ่งข้างขึ้นเป็นช่วงที่ดวงจันทร์อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ไปทางทิศตะวันออกเป็นมุม 90° เราจะเห็นดวงจันทร์อยู่สูงบนท้องฟ้าเวลาหัวค่ำ และตกลับขอบฟ้าราวเที่ยงคืน


♂ ♄ พุธ, เมษายน เช้ามืด ดาวอังคารใกล้ดาวเสาร์ 0.9°


♀ ศุกร์-เสาร์, 3-4 เมษายน หัวค่ำ ดาวศุกร์ผ่านเข้าไปในกระจุกดาวลูกไก่


ดาวเคราะห์และดวงจันทร์ (เมษายน 2563)


เดือนเมษายน 2563 เวลาหัวค่ำมองเห็นดาวศุกร์ ♀ (โชติมาตร –4.6 ถึง –4.7) เป็นดาวสว่างอยู่ทางทิศตะวันตกในกลุ่มดาวแกะ คืนวันที่ 3-4 เมษายน ดาวศุกร์ผ่านเข้าไปราวกับกลายเป็นส่วนหนึ่งของกระจุกดาวลูกไก่ ปรากฏการณ์ที่ดาวศุกร์อยู่ใกล้กระจุกดาวลูกไก่ในช่วงเดียวกันของปีปฏิทินเช่นนี้เกิดขึ้นทุก ๆ ปี ตามความพ้องกันระหว่างวงโคจรของโลกกับดาวศุกร์ กล่าวคือเมื่อโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ครบ รอบ ดาวศุกร์จะโคจรรอบดวงอาทิตย์ครบ 13 รอบ จึงเกิดขึ้นเมื่อวันที่ เมษายน 2555 และหลังจากปีนี้จะเกิดขึ้นอีกครั้งในวันที่ เมษายน 2571

เวลาเช้ามืดมีดาวเคราะห์สว่าง ดวง ได้แก่ ดาวพุธ ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ เช้ามืดวันที่ เมษายน ดาวอังคารอยู่ใกล้ดาวเสาร์ที่ระยะ 0.9° โดยเห็นดาวพฤหัสบดีอยู่ห่างไปทางทิศตะวันตกของทั้งคู่ที่ระยะประมาณ 6° ดาวพฤหัสบดี ♃ (โชติมาตร –2.1 ถึง –2.3) ยังคงอยู่ในกลุ่มดาวคนยิงธนู ส่วนดาวอังคาร ♂ (โชติมาตร +0.8 ถึง +0.4) และดาวเสาร์ ♄ (โชติมาตร +0.7 ถึง +0.6) อยู่ในกลุ่มดาวแพะทะเล ต่ำลงไปใกล้ขอบฟ้าทิศตะวันออกยังมีโอกาสเห็นดาวพุธ ☿ กลางเดือนดาวพุธทำมุมเข้าใกล้ดวงอาทิตย์จนเริ่มสังเกตได้ยาก แต่ยังพอมีโอกาสเห็นได้หากท้องฟ้าเปิด ช่วงวันที่ 1-21 เมษายน ดาวพุธสว่างขึ้นจากโชติมาตร 0.0 ไปที่ –0.7

วันแรกของเดือน ดวงจันทร์ ☽︎ สว่างครึ่งดวงข้างขึ้น จันทร์เพ็ญในวันที่ เมษายน ตรงกับวันที่อยู่ใกล้โลกที่สุด จันทร์เพ็ญในคืนวันที่ 7-8 เมษายน จึงมีขนาดโตกว่าจันทร์เพ็ญในเดือนอื่น ๆ แต่ไม่ใหญ่กว่ากันจนสังเกตได้ด้วยตาเปล่า หากเทียบกับจันทร์เพ็ญที่ระยะห่างเฉลี่ย ต่างกันเพียง 7% และหากเทียบกับจันทร์เพ็ญขณะอยู่ไกลโลกที่สุด ต่างกัน 14%

เมื่อเข้าสู่ข้างแรม พื้นที่ด้านสว่างบนดวงจันทร์ลดลงทุกวัน สว่างครึ่งดวงในวันที่ 15 เมษายน ซึ่งจะเห็นดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดีและดาวเสาร์ วันถัดไปจันทร์เสี้ยวอยู่ใกล้ดาวอังคาร ดวงจันทร์เป็นเสี้ยวบางลงทุกวันจนจันทร์ดับในวันที่ 23 เมษายน เมื่อเข้าสู่ข้างขึ้น เริ่มเห็นจันทร์เสี้ยวในเวลาหัวค่ำ คืนวันที่ 26 เมษายน ดวงจันทร์ผ่านใกล้ดาวศุกร์ มีตำแหน่งอยู่ระหว่างดาวศุกร์กับดาวอัลเดบารันในกลุ่มดาววัว

ภาพจำลองดาวเคราะห์ แสดงให้เห็นส่วนสว่างของดาวเคราะห์ และขนาดปรากฏเปรียบเทียบ (ดัดแปลงจาก Solar System Simulator/NASA) 

ดูเพิ่ม


 ดาวเคราะห์ในปี 2563
 ฝนดาวตกในปี 2563
 สุริยุปราคาและจันทรุปราคาในปี 2563
 เวลาดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ขึ้น-ตก
 เวลาเกิดแสงสนธยาและเวลาดวงอาทิตย์ขึ้น-ตก
 คาดหมายการเห็นจันทร์เสี้ยว
 สารพันคำถามดาราศาสตร์