(11 ม.ค. 48) เหตุการณ์แผ่นดินไหวใต้สมุทรเมื่อวันที่ 26 ธันวาคมที่ผ่านมา ได้ก่อให้เกิดคลื่นยักษ์ถาโถมเข้าใส่ชายฝั่งของมหาสมุทรอินเดีย ยังความสูญเสียมาสู่ชีวิตทรัพย์สินและระบบนิเวศอย่างเหลือคณานับ นักวิทยาศาสตร์พบว่าผลกระทบในครั้งนี้ไม่เพียงแต่มีผลเฉพาะในมหาสมุทรอินเดียเท่านั้น แต่ยังมีผลต่อโลกทั้ง
...
(9 ม.ค. 48) เป็นเวลากว่าทศวรรษครึ่งมาแล้วที่รัสเซียห่างเหินไปจากวงการสำรวจอวกาศเนื่องจากปัญหาด้านงบประมาณ แต่รัสเซียกำลังจะกลับมาสู่วงการอีกครั้งด้วยภารกิจใหม่ในการสำรวจบริวารของดาวอังคาร ในที่ประชุมสภาการบินอวกาศนานาชาติที่โคลัมเบียเมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ตัวแทนจากรัสเซียได้แจ้งว่ารัสเซียกำลังจะเริ่มโครงการใหม่ส่งยานอวกาศไปลงจอดบน
...
(8 ม.ค. 48) แทบทุกครั้งที่เกิดอุบัติเหตุกับโครงการอวกาศถึงขั้นต้องเสียชีวิตของนักบินอวกาศไป องค์การนาซามักมีอาการขยาดไประยะหนึ่งเสมอ แต่สำหรับครั้งล่าสุดดูเหมือนจะขยาดหนักกว่าทุกครั้ง นับจากที่เกิดอุบัติเหตุขึ้นกับยานขนส่งอวกาศโคลัมเบีย เมื่อ
...
(22 ธ.ค. 47) ดาราจักร เป็นที่อยู่ของดาวฤกษ์น้อยใหญ่จำนวนมากมหาศาล นักดาราศาสตร์พบว่าใจกลางของดาราจักรขนาดใหญ่แทบทุกดาราจักรมีหลุมดำยักษ์อยู่ รวมถึงดาราจักรทางช้างเผือกที่เราอาศัยอยู่ด้วย ดาราจักรที่มีหลุมดำยักษ์อยู่มักเป็นชนิดก้นหอยซึ่งมีดุมกลางปูดโปน ยิ่งดุมดาราจักรใหญ่ขึ้นเท่าใด หลุมดำที่อยู่ข้างในก็ยิ่งหนักขึ้นเท่านั้น แม้นักดาราศาสตร์จะทราบความสัมพันธ์นี้มานานแล้ว แต่สิ่งที่ยังไม่ทราบก็คือ
...
(6 ธ.ค. 47) วัตถุบนท้องฟ้าไม่ว่าจะเป็นดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์น้อย หรือดาราจักรที่มีอยู่มากมาย หากสำรวจให้ละเอียดลึกซึ้งแล้ว จะพบว่ามีจำนวนมากที่มิได้อยู่อย่างโดดเดี่ยว หากแต่อยู่เป็นคู่ บางครั้งอยู่กันเป็นกลุ่มสามสหาย สี่สหาย หรือบางครั้งก็เกาะกันเป็นกระจุก แต่ที่พบมากที่สุดก็คืออยู่เป็นคู่ เช่นดาวคู่ ดาวคู่เป็นดาวฤกษ์สองดวงที่อยู่คู่กันจริง ๆ ในอวกาศ ความจริงดาวแต่ละดวงที่เราเห็นบนท้องฟ้านั้นส่วนใหญ่เป็นดาวคู่ แต่เนื่องจากอยู่ไกลมากจึงมองเห็นเหมือน
...
(30 พ.ย. 47) ในการประชุมทางวิทยาศาสตร์ของกล้องสปิตเซอร์เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายนที่ผ่านมา องค์การนาซาได้เปิดเผยภาพจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์เป็นครั้งแรก กล้องสปิตเซอร์เป็นโทรทรรศน์อวกาศเช่นเดียวกับกล้องฮับเบิล แต่ทำงานในย่านความยาวคลื่นอินฟราเรดโดยเฉพาะ
...
(18 พ.ย. 47) นับตั้งแต่ยานแคสซีนี-ไฮเกนส์ ยานสำรวจของนาซาและอีซาได้เดินทางไปถึงดาวเสาร์โดยเข้าสู่วงโคจรรอบดาวเสาร์เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคมที่ผ่านมา ยานได้ส่งภาพและข้อมูลอันมีค่ามากมายกลับมายังโลก เปิดเผยความเร้นลับของดาวเคราะห์ดวงนี้ที่ไม่มีใครเคยเห็นมาก่อน เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ได้มีการแถลงข่าวการค้นพบของแคสซีนีอย่างเป็นทางการในที่ประชุมของสมาคมดาราศาสตร์อเมริกันที่ลุยส์วีลล์ มลรัฐเคนทักกี ตัวอย่างของการค้นพบเด่น ๆ ได้แก่
...
(21 ต.ค. 47) ใครที่เคยดูดวงอาทิตย์ผ่านแผ่นกรองแสงจะพบว่าดวงอาทิตย์ที่ดูเหมือนดาวเคราะห์สีขาวนั้น มิได้เกลี้ยงเกลาบริสุทธิ์เสียทีเดียว แต่พื้นผิวประปรายไปด้วยจุดสีดำน้อยใหญ่อยู่ทั่วไป จุดนั้นเรียกว่า จุดมืดดวงอาทิตย์ เป็นบริเวณที่มีสนามแม่เหล็กเข้มข้นกว่าบริเวณอื่นมาก แม้จะดูมีสีคล้ำ แต่ยังมี
...
(14 ต.ค. 47) เมื่อปลายเดือนกันยายนที่ผ่านมา องค์การอวกาศยุโรปรายงานว่า ยานมาร์สเอกซ์เพรสขององค์การได้ตรวจพบหลักฐานบางอย่างที่ทำให้ความหวังที่จะพบสิ่งมีชีวิตบนดาวอังคารเริ่มสดใสขึ้นอีกเล็กน้อย สิ่งมีชีวิตที่หวังนี้ไม่ใช่มนุษย์ดาวอังคารหนวดยาวเป็นปลาหมึกแบบนิยายวิทยาศาสตร์สมัยเก่า แต่คาดว่าน่าจะเป็น
...
(14 ต.ค. 47) หลังจากที่ยานเจเนซีส ยานสำรวจลมสุริยะขององค์การนาซา กลับมาถึงโลกแบบผิดความคาดหมายด้วยการโหม่งโลกเพราะร่มไม่กางเมื่อวันที่ 8 กันยายนที่ผ่านมานั้น องค์การนาซาได้ตั้งห้องปฏิบัติการเฉพาะกิจเพื่อกู้ชิ้นส่วนของตัวดักจับอนุภาคของลมสุริยะ โดยหวังว่าจะมีตัวดักจับบางตัวยังไม่เสียหายพอจะศึกษาอะไรได้บ้าง เพื่อที่
...
(28 ก.ย. 47) เมื่อปลายปีที่แล้ว นักดาราศาสตร์ได้พบวัตถุขนาดใหญ่ดวงหนึ่งนอกวงโคจรพลูโต มีชื่อว่า 2003 VB12 และมีชื่อสามัญว่า เซดนา สร้างความตื่นเต้นจนเป็นข่าวพาดหัวว่าเป็นดาวเคราะห์ดวงที่สิบ และทิ้งคำถามสำคัญฝากนักดาราศาสตร์เอาไว้ว่า เซดนามาจากไหน เซดนามีวงโคจรรีมาก อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ตั้งแต่ 75-985 หน่วยดาราศาสตร์ มีขนาดใหญ่มาก และอยู่พ้นขอบเขตของดงวัตถุไคเปอร์ จึงไม่อาจจัดให้เซดนาเป็น
...
(23 ก.ย. 47) ดวงจันทร์ไอโอของดาวพฤหัสบดี เป็นวัตถุที่ร้อนแรงและอึกทึกที่สุดในระบบสุริยะรองจากดวงอาทิตย์ พื้นผิวของดวงจันทร์ดวงนี้เต็มไปด้วยภูเขาไฟที่กำลังปะทุตลอดเวลา แต่ละลูกพ่นเถ้าภูเขาไฟขึ้นไปสูงกว่า 400 กิโลเมตร เถ้ากำมะถันที่ถูกพ่นขึ้นไปจะเยือกแข็งเบื้องบนแล้วค่อยตกลงสู่พื้นอย่างช้า ๆ เหมือนหิมะ ปกคลุมให้พื้นผิวส่วนใหญ่ของไอโอมี
...
(13 ก.ย. 47) เมื่อวันที่ 8 กันยายน เวลา 8.52.46 น. ตามเวลาแปซิฟิก ยานเจเนซีส ซึ่งเป็นยานสำรวจลมสุริยะขององค์การนาซา ได้กลับมาถึงโลกหลังจากปฏิบัติภารกิจในอวกาศมานาน 884 วันหรือกว่า 2 ปี ภารกิจของยานเจเนซีสคือการเก็บอนุภาคจากลมสุริยะเพื่อนำกลับมาศึกษาบนโลก มีเป้าหมายสูงสุดคือ การวัดระดับของไอโซโทปออกซิเจนในลมสุริยะ โดยเก็บไว้ใน
...
(9 ก.ย. 47) เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม นักวิทยาศาสตร์ประจำภารกิจแคสซีนีรายงานว่า ได้พบบริวารของดาวเสาร์เพิ่มขึ้นอีก 2 ดวง บริวารใหม่สองดวงนี้มีชื่อว่า เอส/2004 เอส 1 และ เอส/2004 เอส 2 มีขนาดกว้างเพียง 3 กิโลเมตรเศษเท่านั้น นับเป็นบริวารดาวเสาร์ที่เล็กที่สุดเท่าที่เคยพบมา ทำให้ยอดจำนวนบริวารของดาวเสาร์เพิ่มขึ้นเป็น
...
(1 ก.ย. 47) ยานมาร์สโอดิสซีย์ ยานสำรวจดาวอังคารขององค์การนาซาได้เริ่มภารกิจภาคต่อเนื่องเมื่อวันที่ 25 สิงหาคมที่ผ่านมา หลังจากที่ปฏิบัติภารกิจมาจนลุล่วงตามแผนเดิมแล้ว ยานมาร์สโอดิสซีย์ได้เริ่มสำรวจดาวอังคารตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ ปี 2545 มีอายุการทำงานตามที่กำหนดตอนต้น 23 เดือน หรือเท่ากับ 1 ปีของดาวอังคาร แต่เนื่องจากยานยังคงอยู่ในสภาพที่ใช้งานต่อไปได้ ทางนาซาจึง
...
(26 ส.ค. 47) แสงวาบรังสีแกมมา เป็นหนึ่งในปรากฏการณ์ลึกลับชนิดหนึ่งในเอกภพ นักดาราศาสตร์สันนิษฐานว่าเกิดจากการระเบิดของดาวฤกษ์มวลสูงที่ตายแล้วคล้ายกับซูเปอร์โนวา แต่มีความรุนแรงมากกว่าหรือที่เรียกว่า ไฮเพอร์โนวา แสงวาบรังสีแกมมาเกิดขึ้นได้บ่อย และเกิดขึ้นในทุกทิศทาง นักดาราศาสตร์จึงเชื่อว่าตำแหน่งของแสงวาบอยู่ห่างจากโลกเรามากถึง
...
(25 ส.ค. 47) เมื่อวันที่ 3 สิงหาคมที่ผ่านมา ได้เกิดเหตุไม่คาดฝันขึ้นกับกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล เมื่อวงจรแปลงแรงดันในกล่องอิเล็กทรอนิกส์ของสเปกโทรกราฟตัวสำคัญชื่อ สตีส (STIS--Space Telescope Image Spectrograph) หลอมละลายไปทำให้อุปกรณ์นี้
...
(18 ส.ค. 47) ยานแคสซีนี-ไฮเกนส์ ได้ไปถึงดาวเสาร์ซึ่งเป็นเป้าหมายมาตั้งแต่ต้นเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ส่งภาพดาวเสาร์ระยะใกล้ที่สวยบาดใจกลับมายังโลกมากมาย รอคอยให้นักดาราศาสตร์นำไปค้นคว้าตีความกันต่อไป
...
(10 ส.ค. 47) เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา นักสำรวจจากอเมริกาสี่คนได้สำรวจดาวเคราะห์น้อย 302 คลาริสซา ขณะบังดาวฤกษ์ชื่อ เอสเอโอ 118999 การสำรวจดาวเคราะห์น้อยบังดาวฤกษ์เป็นวิธีวัดขนาดของดาวเคราะห์น้อยที่ใช้กันทั่วไป หลักการคือ ถ้าแสงจากดาวฤกษ์ข้างหลังหายไปนาน ก็แสดงว่า ดาวเคราะห์น้อยดวงใหญ่ ถ้าหายไปเป็นเวลาสั้น ก็แสดงว่าดาวเคราะห์น้อยดวงเล็ก เมื่อทราบเวลาที่บังกับวงโคจรของดาวเคราะห์น้อย
...
(28 ก.ค. 47) ตลอดเดือนสิงหาคมนี้สายตาของคนทั่วโลกจะจับตาไปที่กรีซ เพราะเป็นสถานที่จัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก ซึ่งโอลิมปิกในครั้งนี้ดูจะพิเศษกว่าครั้งอื่น ๆ เพราะเป็นการจัดขึ้นที่ดินแดนต้นกำเนิดของกีฬาโอลิมปิก กีฬาที่จะโดดเด่นเป็นพิเศษของในครั้งนี้จะต้องรวมถึงกีฬาดั้งเดิมที่สุดอย่างวิ่งมาราทอนแน่นอน กีฬานี้กำเนิดมาจากการวิ่งของทหารกรีกนายหนึ่ง ชื่อเฟดิปพิดีส ซึ่งต้องวิ่งแจ้งข่าวว่ากองทัพกรีกรบชนะเปอร์เซียที่ทุ่งมาราทอนได้แล้วและเตือนภัยว่ากองเรือของเปอร์เชียกำลังตลบหลัง
...
(28 ก.ค. 47) นักดาราศาสตร์ทราบมานานแล้วว่า ดาวพุธมีอัตราการหมุนรอบตัวเองพ้องกับอัตราการโคจรรอบดวงอาทิตย์ด้วยอัตรา 3/2 หมายความว่าหมุนรอบตัวเอง 3 รอบเท่ากับเวลาที่ใช้โคจรรอบดวงอาทิตย์ 2 รอบ การมีคาบการหมุนพ้องกับคาบการโคจรเกิดขึ้นได้ง่ายในดาวเคราะห์ดวงใหญ่ แต่สำหรับดาวเคราะห์ที่มีขนาดเล็กอย่างดาวพุธ การตรึงคาบให้พ้องกันเกิดขึ้นได้ยาก ความจริงแล้วพบว่าตาม
...
(21 ก.ค. 47) ช่วงเวลา 400 ล้านปีที่ผ่านมา สนามแม่เหล็กโลกเคยสลับขั้วมาแล้วนับร้อยครั้ง และอ่อนกำลังลงราว 5 เปอร์เซ็นต์ต่อศตวรรษ การสลับขั้วได้ว่างเว้นมานานมากแล้ว ครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อราว 73,000 ปีที่แล้วซึ่งนับเป็นการเว้นช่วงที่ยาวนานที่สุด บางทีอาจโลกอาจใกล้ถึงเวลาสลับขั้วอีกครั้งในเร็ว ๆ นี้
...
(13 ก.ค. 47) ดวงดาวบนฟากฟ้าล้วนหมุนเวียนไปในแต่ละวัน ขึ้นทางขอบฟ้าด้านตะวันออกและตกทางขอบฟ้าด้านตะวันตกตามการหมุนของวัน แต่มีดาวอยู่ดวงหนึ่งดูเหมือนไม่เคยขึ้นหรือตกเลยเพราะอยู่ที่ขั้วฟ้าเหนือ ไม่ว่าจะวันไหนเวลาไหนดาวเหนือก็อยู่ที่ตำแหน่งเดิมตลอด จนถือได้ว่าเป็นตัวแทนแห่งความคงที่ไม่เปลี่ยนแปลง แม้ตำแหน่งจะดูไม่เคยเปลี่ยนแปลง แต่มีสิ่งหนึ่งในดาวเหนือที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา และเป็นการเปลี่ยนแปลงที่สร้าง
...
(8 ก.ค. 47) เมื่อไม่นานมานี้ นักดาราศาสตร์จากยุโรปได้สำรวจดาวดวงนี้ด้วยกล้องสกูบา ซึ่งเป็นกล้องถ่ายภาพในย่านความยาวคลื่นต่ำกว่ามิลลิเมตรที่ความไวสูงที่สุดในโลก สร้างขึ้นโดยหอดูดาวหลวงแห่งเอดินบะระ ภาพจากกล้องสกูบาพบว่า
...
(30 มิ.ย. 47) ปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์เมื่อต้นเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา อาจยังติดตาตรึงใจหลาย ๆ คน เป็นปรากฏการณ์ที่ชวนให้มองย้อนอดีตไปสมัยที่เจมส์ คุก ออกเดินทางไกลสังเกตปรากฏการณ์นี้เพื่อค้นหาขนาดของระบบสุริยะ ปัจจุบัน แม้การผ่านหน้าดวงอาทิตย์ของดาวเคราะห์ไม่ว่าจะเป็นดาวพุธหรือดาวศุกร์จะเหลือความสำคัญเพียงด้านทางประวัติศาสตร์ แต่ปรากฏการณ์แบบเดียวกันนี้ กำลังจะเป็น
...
(24 มิ.ย. 47) สำหรับคนทั่วไป ดวงอาทิตย์ที่เราเห็นอยู่ทุกวันก็คือดาวฤกษ์ที่กลมเกลี้ยงร้อนแรงเหมือนกันทุกวัน แต่สำหรับนักดาราศาสตร์ ดวงอาทิตย์มีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ ดวงอาทิตย์มีกัมมันตภาพ (activity) เช่น จุดมืด การลุกจ้า พายุสุริยะ เกิดขึ้นอยู่ทุกวัน และมีการเปลี่ยนแปลงทั้งในด้านความถี่ของการเกิด
...
(16 มิ.ย. 47) จากอุบัติเหตุที่เกิดกับยานขนส่งอวกาศโคลัมเบียเมื่อต้นปีที่แล้ว ทำให้องค์การนาซายังไม่กล้าส่งมนุษย์อวกาศขึ้นไปปฏิบัติหน้าที่กับยานขนส่งอวกาศในช่วงนี้และอีกหลายปีต่อจากนี้ ภาวะชะงักงันเช่นนี้ย่อมก่อผลเสียในการสำรวจอวกาศ หนึ่งในภารกิจสำคัญที่ยานขนส่งอวกาศเคยทำมาก็คือ การ
...
(9 มิ.ย. 47) เมื่อราวสี่ร้อยปีก่อน กาลิเลโอ กาลิเลอี เกิดความสงสัยในความเชื่อบางอย่างของคนในยุคนั้น จึงได้ทำการทดลองอันลือลั่นด้วยการหย่อนสิ่งของหลายชิ้นลงมาจากหอเอนแห่งเมืองปีซา ผลคือ ของทุกชิ้นไม่ว่าจะหนักหรือเบาตกลงด้วยความเร็วเท่ากัน การค้นพบนี้ขัดแย้งกับความเชื่อในยุคนั้น และเป็นที่มาของหลักสมมูลย์ (Equivalence Principle) อันเป็นการเปิดประตูสู่ยุคใหม่ของวิทยาศาสตร์ และเป็นรากฐานของทฤษฎีต่าง ๆ ในปัจจุบัน แม้แต่ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่ว
...
(2 มิ.ย. 47) นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า นับแต่ที่มีสิ่งมีชีวิตเกิดขึ้นมาเมื่อหลายล้านปีมาแล้ว โลกได้เคยประสบเหตุการณ์สูญพันธุ์ครั้งใหญ่มาแล้ว 5 ครั้ง เหตุการณ์เหล่านี้อาจเกิดจากภัยธรรมชาติหรือเหตุอื่น ๆ การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ที่รู้จักทั่วไปและยอมรับกันมากที่สุดก็คือ เหตุการณ์ชิกซูลุบ ซึ่งเกิดจากอุกกาบาตขนาดใหญ่พุ่งเข้าชนโลกที่บริเวณคาบสมุทรยูคาตัน ประเทศเม็กซิโกเมื่อ 65 ล้านปีก่อน เป็นผลทำให้ไดโนเสาร์เกือบทั้ง
...