สมาคมดาราศาสตร์ไทย
เดือนหน้าดวงจันทร์จะถูกชน

เดือนหน้าดวงจันทร์จะถูกชน

25 ก.ค. 2569
รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com)
วันที่ 5 สิงหาคม 2569 นี้ ดวงจันทร์จะถูกชน

เมื่อเดือนมกราคม 2568 จรวดฟัลคอน 9 ได้ส่งยานสำรวจสองดวงไปดวงจันทร์ ได้แก่ บลูโกสต์ และ ฮะกุโตะ-อาร์ การส่งจรวดเป็นไปอย่างราบรื่น หลังจากที่ปล่อยยานทั้งสองให้เข้าสู่แนววิถีแล้ว จรวดฟัลคอนก็หมดหน้าที่ กลายเป็นขยะอวกาศชิ้นใหม่ไป

Bill Gray
ตำแหน่งที่จรวดฟัลคอน 9 จะพุ่งชนดวงจันทร์ในวันที่ 5 สิงหาคม 2569 (จาก Bill Gray)

ขยะชิ้นนี้จะอยู่ได้ไม่นานนัก บิล เกรย์ นักดาราศาสตร์ที่ศึกษาและเฝ้าติดตามดาวเคราะห์น้อยและขยะอวกาศมาเป็นเวลากว่าสามสิบปีได้คำนวณแนววิถีของจรวดชิ้นนี้แล้วพบว่า มันจะชนเข้ากับดวงจันทร์ในเวลา 6:35 น. ของวันที่ 5 สิงหาคม 2569 ตามเวลาสากลหรือ 13:35 น. ตามเวลาประเทศไทย

ขยะชิ้นนี้มีความยาว 12 เมตร กว้าง 4 เมตร หนัก 4 ตัน ใหญ่กว่ารสบัสเสียอีก เป็นท่อนบนของจรวดฟัลคอน 9 แม้จรวดฟัลคอน 9 เป็นระบบจรวดใช้ซ้ำ แต่ส่วนที่นำกลับมาใช้ซ้ำคือจรวดตอนแรกเท่านั้น ส่วนจรวดตอนสองไม่มีการนำกลับมาใช้ซ้ำ อาจปล่อยให้มอดไหม้ไปในบรรยากาศหรือทิ้งไว้ในวงโคจร ในกรณีของภารกิจนี้คือทิ้งไว้ในวงโคจร

หลุมคู่ที่เกิดใหม่บนดวงจันทร์เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2565 ใกล้กับหลุมเฮิร์ตซปรุง หลุมนี้มีความกว้างราว 30 เมตร (จาก NASA/ Goddard/ Arizona State University.)

เกรย์คำนวณว่าวัตถุนี้จะพุ่งเข้าชนดวงจันทร์ด้วยความเร็วประมาณ 2.43 กิโลเมตรต่อวินาทีหรือราว 8,700 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เมื่อชนอาจเกิดแสงวาบเป็นเวลาสั้น ๆ เพียงเสี้ยววินาที ตามมาด้วยฝุ่นทรายที่กระเด็นออกมาไกลหลายกิโลเมตรเหนือพื้นผิว ซึ่งอาจคงอยู่ได้นานนับสิบนาที

แม้เกรย์ไม่ยืนยันว่าการชนนี้จะมองเห็นได้จากกล้องโทรทรรศน์บนโลกหรือไม่ แต่ก็แนะนำว่าสำหรับคนที่มีกล้องก็น่าจะลองส่องดูเสียหน่อย น่าเสียดายที่เวลาพุ่งชนตรงกับเวลากลางวันของไทยและดวงจันทร์ก็ลับฟ้าไปนานแล้ว โอกาสในการสำรวจจากภาคพื้นดินในครั้งนี้เป็นของพื้นที่ทางทวีปอเมริกา ซึ่งเป็นเวลากลางคืนและยังมองเห็นดวงจันทร์อยู่

คาดว่าแรงกระแทกจากการพุ่งชนจะเกิดหลุมกว้าง 20-30 เมตร หลุมใหม่อาจตรวจพบได้จากยานลูนาร์รีคอนเนสเซนซ์ออร์บิเตอร์ของนาซาที่กำลังโคจรรอบดวงจันทร์อยู่

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่นักดาราศาสตร์สามารถคำนวณเหตุการณ์จรวดพุ่งชนดวงจันทร์ได้ ย้อนหลังไปในปี 2565 เกรย์ ก็เคยพยากรณ์ว่ามีจรวดลำหนึ่งจะพุ่งชนดวงจันทร์ไว้ได้ การชนเกิดขึ้นตามการพยากรณ์โดยชนในวันที่ 4 มีนาคม และการชนก็ทิ้งรอยเอาไว้เป็นหลุมแห่งใหม่ที่ยานลูนาร์คอนเนสเซนซ์ออร์บิเตอร์มาถ่ายภาพไว้ได้เป็นหลักฐานในภายหลัง อย่างไรก็ตามชื่อของจรวดที่พุ่งชนนั้นยังเป็นเรื่องลึกลับดำมืดอยู่จนถึงปัจจุบัน เกรย์คาดว่าเป็นจรวดของจีน แต่ทางการจีนกลับปฏิเสธ

การที่จรวดพุ่งชนดวงจันทร์ครั้งนี้ไม่เป็นอันตรายต่อใคร ในทางตรงข้าม กลับจะเป็นประโยชน์เพราะเป็นการแสดงให้เห็นว่าขยะอวกาศจะส่งผลอย่างไรเมื่อชนเข้ากับวัตถุอื่น