ข่าวดาราศาสตร์

(21 ธ.ค. 53) นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ณ ซานตาครูซ ได้สร้างแบบจำลองของดาวพลูโตใหม่ โดยพิจารณาถึงความร้อนที่แกนกลางที่จะเกิดขึ้นจากกัมมันตรังสี พบว่าลึกลงไปใต้ผิวน้ำแข็งของพลูโต อุณหภูมิน่าจะสูงพอที่จะทำให้น้ำอยู่ในสถานะของเหลว ...

---

พบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ สะเทือนวงการชีววิทยา

(7 ธ.ค. 53) นักวิทยาศาสตร์ได้ทดสอบสภาพแวดล้อมของทะเลสาบโมโนในแคลิฟอร์เนีย และได้ค้นพบจุลินทรีย์ชนิดใหม่ การค้นพบนี้ได้เขย่าวงการชีววิทยาอย่างแรงถึงนิยามของสิ่งมีชีวิต ซึ่งส่งผลต่อการวางเป้าหมายในการค้นหาสิ่งมีชีวิตนอกโลกอีกด้วยคาร์บอน ไฮโดรเจน ไนโตรเจน ออกซิเจน ฟอสฟอรัส และกำมะถัน เป็นธาตุพื้นฐานของสิ่งมีชีวิตบนโลก ฟอสฟอรัสเป็นส่วนประกอบสำคัญของแกนดีเอ็นเอและอาร์เอ็นเอ ซึ่งเป็นโครงสร้างที่บรรจุรหัสพันธุกรรม ...

---

พบดาวแคระขาวคู่

(1 ธ.ค. 53) เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน ที่ผ่านมา นักดาราศาสตร์ได้ค้นพบดาวคู่ใหม่ 12 คู่ ที่ครึ่งหนึ่งในจำนวนนี้กำลังหลอมรวมเข้าเป็นดวงเดียวกัน และอาจระเบิดออกเป็นซูเปอร์โนวาในอนาคตอันใกล้นี้ นักดาราศาสตร์ผู้ค้นพบในครั้งนี้ เป็นคณะเดียวกับที่เคยพบดาวฤกษ์ความเร็วสูงดวงแรกที่กำลังหลุดออกจากดาราจักรทางช้างเผือก และการค้นพบครั้งนี้ ก็เป็นการค้นพบโดยบังเอิญ เพราะพบในขณะ ...

---

ฮับเบิลถ่ายภาพซากการชนของดาวเคราะห์น้อยได้เป็นครั้งแรก

(16 พ.ย. 53) เมื่อต้นปี กล้องโทรทรรศน์ได้จับภาพของวัตถุประหลาดโครงสร้างคล้ายดาวหางดวงหนึ่ง ซึ่งมีหางคล้ายดาวหาง แต่มีส่วนใกล้หัวเป็นรูปตัวเอกซ์ (X) ส่วนวัตถุแกนกลับอยู่นอกส่วนที่น่าจะเป็นหัว นักดาราศาสตร์เชื่อว่าสิ่งนั้นคือซากของดาวเคราะห์น้อยชนกัน จากการติดตามสำรวจมาเป็นเวลาห้าเดือน นักดาราศาสตร์ต้องประหลาดใจที่พบว่า เศษซากที่กระจายออกมาจากวัตถุแผ่ขยายออกด้วยอัตรา ...

---

แพน-สตาร์สค้นพบดาวเคราะห์น้อยอันตราย

(21 ต.ค. 53) เมื่อวันที่ 15 กันยายน กล้องแพน-สตาร์ส ของมหาวิทยาลัยฮาวายได้ค้นพบดาวเคราะห์น้อยอันตรายดวงใหม่ ซึ่งได้เฉียดโลกไปเมื่อกลางเดือนตุลาคมที่ผ่านมาด้วยระยะ 7 ล้านกิโลเมตรดาวเคราะห์น้อยดวงนี้มีชื่อว่า 2010 เอสที 3 (2010 ST₃) มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ ...

---

ฉางเอ๋อ-1 เผยแผนที่ไมโครเวฟของดวงจันทร์ฉบับแรก

(15 ต.ค. 53) ยานฉางเอ๋อ-2 ของจีนได้ทะยานขึ้นจากโลก เพื่อมุ่งหน้าสู่ดวงจันทร์แล้วตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคมที่ผ่านมา ก่อนการปล่อยยานฉางเอ๋อ-2 เพียงไม่กี่วัน นักวิทยาศาสตร์จีนได้เปิดเผยผลงานชิ้นโบว์แดงชิ้นหนึ่งของฉางเอ๋อ-1 ต่อที่ประชุมวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ยุโรปที่โรม นั่นคือแผนที่ไมโครเวฟทั่วดวงจันทร์ที่ ...

---

ค้นหาภูเขาไฟบนดาวเคราะห์ดวงอื่น ไม่ใช่เรื่องยาก

(11 ก.ย. 53) นักดาราศาสตร์พบวิธีใหม่ในการค้นหาการปะทุของภูเขาไฟที่อยู่บนดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นได้แล้ว เป็นช่องทางใหม่ในการศึกษาดาวเคราะห์ที่ไกลโพ้นอีกทางหนึ่ง ปัจจุบันเทคโนโลยีทางดาราศาสตร์สามารถถ่ายภาพดาวเคราะห์ที่อยู่ระบบสุริยะอื่น หรือดาวเคราะห์ที่เป็นบริวารของดาวฤกษ์ดวงอื่นได้แล้ว แต่ภาพที่ดีที่ ...

---

วัฏจักรสุริยะยาวผิดปกติ อาจเกี่ยวกับสายลำเลียงพลาสมา

(3 ก.ย. 53) ดวงอาทิตย์มีกัมมันตภาพต่าง ๆ เกิดขึ้นเกือบตลอดเวลา เช่นจุดมืด การลุกจ้า การพ่นมวลคอโรนา ความถี่ที่เกิดขึ้นมากน้อยผันแปรเป็นวัฏจักร มีคาบค่อนข้างสม่ำเสมอคือ 11 ปี แต่ในวัฏจักรที่เพิ่งผ่านมา ซึ่งนับเป็นวัฏจักรที่ 23 มีคาบยาวนานผิดปกติ ถึง 12.5 ปี ความผิดปกตินี้ยังเป็นปริศนาที่นัก ...

---

พบดาวเคราะห์ใหม่ ชื่อสุดเซ็กซี่

(24 ส.ค. 53) เมื่อเดือนที่ผ่านมา นักดาราศาสตร์จากคาลเทคได้รายงานว่า ค้นพบดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นดวงใหม่ 4 ดวง ในจำนวนนี้ เป็นบริวารของดาวเอชดี 200964 สองดวง และเป็นบริวารของดาว 24 เซกซ์แทนต์อีกสองดวง ดาวเอชดี 200964 เป็นดาวฤกษ์อายุมากใกล้สิ้นอายุขัย อยู่ห่างจากโลก 223 ปีแสง ...

---

วงแหวนของดวงจันทร์เรีย

(13 ส.ค. 53) ดวงจันทร์ เรีย (Rhea) เป็นบริวารดวงหนึ่งของดาวเสาร์ เมื่อไม่นานมานี้เองที่นักดาราศาสตร์พบว่าดวงจันทร์ดวงเล็กดวงนี้มีความพิเศษไม่เหมือนบริวารดวงใดในระบบสุริยะ นั่นคือมีวงแหวนเป็นของตัวเองด้วย นับเป็นวัตถุแข็งเพียงดวงเดียวในระบบสุริยะที่มีวงแหวน เรียโคจรรอบดาวเสาร์อยู่ใน ...

---

พบดาวแคระน้ำตาลโคจรรอบดาวฤกษ์คล้ายดวงอาทิตย์

(10 ส.ค. 53) การค้นพบและถ่ายภาพดาวแคระน้ำตาลได้ ไม่ใช่เรื่องใหญ่สำหรับปัจจุบัน แต่การค้นพบครั้งนี้มีความพิเศษอยู่ตรงที่ระยะห่างระหว่างดาวแคระน้ำตาลกับดาวฤกษ์สหายที่ใกล้มากเพียง 18 หน่วยดาราศาสตร์เท่านั้น ระยะทางนี้ใกล้เคียงกับวงโคจรของดาว ...

---

ดาวเคราะห์น้อยอาจชนโลกในปี 2725

(5 ส.ค. 53) โปรดจดจำและจับตาดาวเคราะห์น้อย 1999 อาร์คิว 36 (1999 RQ36) ให้ดี เพราะนักดาราศาสตร์จากสเปนพบว่า ดาวเคราะห์น้อยดวงนี้มีโอกาสราว 1 ใน 1,000 ที่จะพุ่งชนโลกใน พ.ศ. 2725 คณะนักดาราศาสตร์นำโดยมาเรีย ยูจีเนีย ซันซาตูเรียว จากมหาวิทยาลัยวัลลาโดลิด ได้ติดตามและประเมิน ...

---

ซูเปอร์สตาร์ดวงใหม่

(28 ก.ค. 53) นักดาราศาสตร์ได้ค้นพบดาวฤกษ์ที่ใหญ่ที่สุดและหนักที่สุดเท่าที่เคยรู้จัก มันหนักกว่าดวงอาทิตย์ถึง 300 เท่า และสว่างกว่าดวงอาทิตย์ถึง 10 ล้านเท่า ในบรรดาดาวฤกษ์นับล้านที่อยู่บนท้องฟ้า มีมวลมากน้อยต่างกัน บางดวงอาจมี ...

---

แสงวาบรังสีแกมมาซัดสวิฟต์ถึงวูบ

(27 ก.ค. 53) นักดาราศาสตร์พบแสงวาบรังสีแกมมาใหม่ที่รุนแรงที่สุดเท่าที่นักดาราศาสตร์เคยตรวจวัดได้ แสงวาบรังสีแกมมาเป็นการปะทุสั้น ๆ ของรังสีพลังงานสูงมาก โดยเฉลี่ยเกิดขึ้นวันละครั้ง การปะทุจะเริ่มจากรังสีแกมมาแล้วจางหายไปพร้อมกับตามมาด้วยแสงเรืองค้างของรังสีในย่านคว ...

---

พบพายุบนดาวเคราะห์ต่างระบบเป็นครั้งแรก

(15 ก.ค. 53) หากในอนาคตจะมีทัวร์อวกาศพาลูกทัวร์ไปท่องเที่ยวตามดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นแล้ว ดาวเคราะห์ชื่อ เอชดี 209458 บี (HD209458b) คงไม่อยู่ในรายการเป้าหมายเป็นแน่ ไม่เพียงแต่เพราะเหตุที่ดาวเคราะห์นี้ร้อนจัดและมีบรรยากาศที่เต็มไปด้วยแก๊ส ...

---

วัตถุไคเปอร์บังดาวฤกษ์ เผยพื้นผิวขาวผิดปกติ

(23 มิ.ย. 53) คณะนักดาราศาสตร์จากหลายประเทศได้ร่วมสำรวจวัตถุไคเปอร์ชื่อ 55636 ด้วยวิธีใหม่ และได้พบว่าวัตถุดวงนี้สว่างกว่าวัตถุไคเปอร์ทั่วไป 55636 เดิมชื่อ 2002 TX300 โคจรรอบดวงอาทิตย์ด้วยรัศมีวงโคจร 48 หน่วยดาราศาสตร์ วัตถุไคเปอร์ เป็นวัตถุในระบบสุริยะ คล้ายดาวพลูโต โคจรรอบดวงอาทิตย์อยู่ใน ...

---

ฮะยะบุซะกลับบ้าน

(21 มิ.ย. 53) หลังจากรอนแรมไปในระบบสุริยะมานานถึงเจ็ดปี ในที่สุด ฮะยะบุซะ ยานสำรวจสัญชาติญี่ปุ่นก็กลับมาถึงโลกเมื่อวันที่ 13 มิถุนายนที่ผ่านมา ยานฮะยะบุซะได้ปล่อยแคปซูลเมื่อเวลา 17:51 น. ตามเวลาประเทศไทย และ ...

---

แสงวาบลึกลับบนดาวพฤหัสบดี

(17 มิ.ย. 53) เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2553 ได้เกิดเหตุบางอย่างขึ้นกับดาวพฤหัสบดี เกิดจุดสีขาวสว่างวาบขึ้นบนยอดเมฆจนมองเห็นได้แม้แต่จากกล้องโทรทรรศน์ขนาดเล็กบนโลก เหตุการณ์นี้ถูกบันทึกไว้ได้ในกล้องวิดีโอโดยนักดาราศาสตร์สมัครเล่นทั้งจากออสเตรเลียและฟิลิปปินส์ ...

---

พบน้ำบนดาวเคราะห์น้อย

(11 พ.ค. 53) เชื่อกันว่า น้ำบนโลกน่าจะมีแหล่งกำเนิดมาจากวัตถุจำพวกดาวหางที่มาชนโลกในยุคตั้งต้นของระบบสุริยะ ดาวหางมีน้ำแข็งอยู่มาก เมื่อมาพุ่งชนก็เอาน้ำมาทิ้งไว้บนโลกด้วย การชนครั้งแล้วครั้งเล่าได้ทำให้โลกกลายเป็นดาวเคราะห์ที่ชุ่มฉ่ำดังเช่นปัจจุบัน แนวคิดนี้อาจต้องเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย ดาวหางอาจ ...

---

ต้นกำเนิดซูเปอร์โนวาชนิด 1 เอ ชักมีปัญหา

(10 พ.ค. 53) เป็นเวลาหลายทศวรรษมาแล้วที่นักดาราศาสตร์ใช้ประโยชน์จากการสังเกตซูเปอร์โนวาชนิด 1 เอ ซูเปอร์โนวาชนิดนี้มีสมบัติเฉพาะตัวนั่นคือ ทุกดวงมีความส่องสว่างสัมบูรณ์เท่ากัน ดังนั้นการวัดความสว่างของซูเปอร์โนวาชนิดนี้ที่อยู่ตามดาราจักรต่าง ๆ ทำให้นักดาราศาสตร์ทราบถึงระยะทาง รวมไปถึงความเร็ว ...

---

พบกระจกสะท้อนเลเซอร์ของโซเวียตบนดวงจันทร์

(10 พ.ค. 53) เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2513 ยานลูนา 17 ของ สหภาพโซเวียตได้ลงจอดบนดวงจันทร์เป็นผลสำเร็จ ในการสำรวจดวงจันทร์ ครั้งนั้น ยานได้ปล่อยรถสำรวจชื่อ ลูโนฮอด 1 ลงไปวิ่ง สำรวจดวงจันทร์ด้วย การติดต่อระหว่างยานกับโลกสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2514 หลัง จากนั้นก็ไม่ ...

---

ฟ้าผ่าดาวเสาร์

(29 เม.ย. 53) ยานแคสซีนีของนาซา ได้ประสบความสำเร็จในการถ่ายภาพฟ้าแลบบนดาวเสาร์ได้เป็นครั้งแรก ไม่เพียงแต่ภาพถ่ายเท่านั้น ยังมีเสียงซาวด์แทร็กประกอบอีกด้วยภาพถ่ายฟ้าแลบครั้งนี้ถ่ายขึ้นในเดือนสิงหาคม 2552 ซึ่งอยู่ระหว่างที่เกิดพายุโหมกระหน่ำตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเดือนตุลาคม และเป็น ...

---

วัตถุลึกลับบดบังดาวเอปไซลอนสารถี

(14 เม.ย. 53) ในบรรดาดาวฤกษ์ที่พิสดารที่สุดบนท้องฟ้า ดาวเอปไซลอนสารถี (Epsilon Aurigae) คงต้องอยู่ในอันดับต้น ๆ นักดาราศาสตร์ได้ศึกษาดาวดวงนี้มาตั้งแต่ ค.ศ. 1821 พบว่าทุก 27 ปี ดาวดวงนี้จะหรี่แสงลง 2.9 - 3.8 อันดับเป็นเวลา 640-730 วัน แม้ส่วนใหญ่จะคิดเห็นตรงกันว่าเป็นดาวแปรแสงประเภทดาวคู่อุปราคา นั่นคือประกอบ ...

---

ดวงจันทร์แพ็กแมน

(9 เม.ย. 53) ปล่อยให้ดวงจันทร์ดวงอื่นโดดเด่นมานาน และแล้วก็ถึงเวลาที่ดวงจันทร์ไมมาสจะได้เป็นข่าวใหญ่กับเขาบ้าง ในบรรดาดวงจันทร์ใหญ่ของดาวเสาร์ ดวงจันทร์ไมมาส ไม่เป็นที่น่าสนใจมากนัก ด้วยขนาดที่ค่อนข้างเล็กและไม่มีภูมิทัศน์ใดที่โดดเด่นสะดุดตา จึงมักถูกมองข้ามไปเสมอ แต่เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ที่ผ่าน ...

---

วัตถุไคเปอร์ที่เล็กที่สุด

(29 มี.ค. 53) ฮิลก์ ชลิชติง จากสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนียและคณะ ได้ค้นพบวัตถุไคเปอร์ดวงใหม่ เป็นวัตถุไคเปอร์ที่เล็กที่สุดเท่าที่เคยค้นพบในย่านแสงที่ตามองเห็น วัตถุไคเปอร์ เป็นวัตถุที่โคจรอยู่ในแถบไคเปอร์ ซึ่งเป็นวงแหวนขนาดมหึมาล้อมรอบดวงอาทิตย์ มีรัศมีวงโคจรใหญ่กว่ารัศมีวงโคจรของดาว ...

---

พฤหัสเย็น ดาวเคราะห์ชนิดใหม่

(23 มี.ค. 53) เมื่อปี 2538 นักวิทยาศาสตร์ค้นพบดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่น หรือดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่นที่ไม่ใช่ดวงอาทิตย์เป็นครั้งแรก ก่อนหน้าการค้นพบนั้น นักดาราศาสตร์คาดหวังว่า ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นน่าจะมีลักษณะไม่ต่างจากดาวเคราะห์ครอบครัวระบบสุริยะของเรามากนัก แต่การค้นพบก็ทำให้ต้องประหลาดใจไปตามกัน เพราะดาวเคราะห์ที่พบเป็นดาวเคราะห์แก๊สมีขนาดใหญ่กว่ามาก ซ้ำยังโคจรรอบดาวฤกษ์ในระยะใกล้มาก มีอุณหภูมิพื้นผิวเกิน 1,000 องศาเซลเซียส โคจร ...

---

ซูเปอร์ซูเปอร์โนวา

(23 มี.ค. 53) ทฤษฎีทางฟิสิกส์ดาวฤกษ์กล่าวว่า เมื่อดวงอาทิตย์หรือดาวฤกษ์แบบดวงอาทิตย์สิ้นอายุขัย จะเปลี่ยนจากดาวฤกษ์เป็นดาวแคระขาว
และดาวแคระขาวทุกดวงมีมวลไม่เกิน 1.4 เท่าของดวงอาทิตย์ เป็นที่รู้จักกันในชื่อ ขีดจำกัดจันทรา หากดาวแคระขาวได้รับมวลสารจากที่อื่น เช่นดาวฤกษ์สหาย จนมีมวลมากขึ้นถึงขีดจำกัดจันทรา ดาวจะระเบิดขึ้นเป็นซูเปอร์โนวาชนิดหนึ่ง เรียกว่า ...

---

จันทรายาน-1 พบน้ำบนขั้วเหนือของดวงจันทร์

(18 มี.ค. 53) ดวงจันทร์ของโลกคงไม่ใช่ดินแดนแห่งความแห้งแล้งอย่างที่เคยคิดกัน เมื่อข้อมูลจากยานสำรวจหลายลำยืนยันไปในทางเดียวกันว่า ดวงจันทร์มีน้ำอยู่จริง ล่าสุด ยานจันทรายาน-1 ของอินเดียก็ตรวจพบน้ำแข็งอยู่ในก้นหลุมอุกกาบาตกว่า 40 แห่ง อุปกรณ์ที่สำรวจน้ำในครั้งนี้คือ มินิ-ซาร์ (MiniSAR) ซึ่งเป็นเครื่องตรวจจับเรดาร์ของนาซาที่ติด ...

---

ซูเปอร์โลกกลายเป็นซูเปอร์ไอโอ

(7 มี.ค. 53) เมื่อต้นปีที่แล้ว มีการพบดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นดวงหนึ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษ เพราะนักดาราศาสตร์พบว่าดาวเคราะห์ดวงนี้มีลักษณะใกล้เคียงโลกมากที่สุด ดาวเคราะห์นี้มีชื่อว่า คอรอต-7 บี (CoRoT-7b) แต่การศึกษาในระยะต่อมา เริ่มพบว่า ...

---

ลิเทียมในดาวฤกษ์ช่วยค้นดาวเคราะห์

(24 ก.พ. 53) นักดาราศาสตร์คณะหนึ่งได้ใช้สเปกโทรกราฟฮาร์ปของหอสังเกตการอีเอสโอสำรวจดาวฤกษ์คล้ายดวงอาทิตย์ 162 ดวง พบว่าในจำนวนนี้ มี 46 ดวงที่มีดาวเคราะห์เป็นบริวาร เรื่องน่าสนใจคือ นักดาราศาสตร์พบว่าดาวกลุ่มนี้มีสัดส่วนของลิเทียมน้อยกว่าดาวฤกษ์ 116 ดวงที่เหลือที่ไม่มีดาวเคราะห์อยู่ถึงสิบเท่า รายงานนี้ตี ...

---

ฮับเบิลเผยโฉมพลูโต

(16 ก.พ. 53) ดาวพลูโต ดาวเคราะห์แคระที่อยู่ห่างไกล เคยถูกจัดเป็นหนึ่งในดาวเคราะห์เก้าดวงของระบบสุริยะ ปัจจุบันก็ยังเป็นดาวเคราะห์แคระที่เป็นที่รู้จักมากที่สุด แต่ด้วยระยะทางที่ไกลแสนไกล ทำให้นักดาราศาสตร์รู้จักดาวพลูโตน้อยมาก ภาพถ่ายของดาวพลูโตที่ดีที่สุดยัง ...

---