สมาคมดาราศาสตร์ไทย

สะเก็ดข่าวดาราศาสตร์

11 ก.ค. 46

ยานโนะโซะมิ ยานสำรวจดาวอังคารของญี่ปุ่น เฉียดโลกไปเมื่อวันที่ 19 มิถุนายนที่ผ่านมา และเริ่มมุ่งหน้าสู่ดาวอังคาร แล้ว ยานจะเดินทางไปถึงดาวอังคารราวกลางเดือนธันวาคมปีนี้ รวมเวลาเดินทางจากโลกทั้งสิ้นนานถึง 4 ปี

5 ก.ค. 46

ท้องฟ้าจำลองมอสโก ได้รับงบประมาณก้อนใหม่เป็นเงิน 20 ล้านดอลลาร์เพื่อบูรณะและเปิดให้บริการอีกครั้ง ท้องฟ้าจำลองแห่งนี้เปิดบริการเมื่อปี 2472 และได้กลายมาเป็นศูนย์กลางทางดาราศาสตร์ของมอสโก แต่ถูกปิดไปเมื่อปี 2537 เนื่องจากประสบปัญหาเศรษฐกิจและการล่มสลายของสหภาพ หากการจัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมเป็นไปด้วยความราบรื่น ท้องฟ้าจำลองแห่งนี้อาจเปิดให้บริการอีกครั้งทันครบรอบ 75 ปีในวันที่ 5 พฤศจิกายน 2547 นี้

2 ก.ค. 46

หอดูดาวโซโฮขององค์การอีซาได้ประสบปัญหากับมอเตอร์ควบคุมทิศทางของสายอากาศกำลังสูง ทำให้ไม่สามารถส่งข้อมูลมายังโลกด้วยอัตราส่งข้อมูลสูงได้ จนถึงขณะนี้ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ การสื่อสารกับโลกจะต้องส่งผ่านสายอากาศกำลังต่ำเท่านั้น ทางเจ้าหน้าที่ควบคุมไม่ต้องการที่จะแก้ปัญหาอย่างเร่งรีบจนเกินไปนักเนื่องจากอาจทำให้เกิดปัญหาระยะยาวได้

2 ก.ค. 46

หอดูดาวสจวร์ตของมหาวิทยาลัยแอริโซนารอดพ้นจากการถูกไฟป่าเผาอย่างหวุดหวิดในช่วงปลายเดือนมิถุนายน ไฟป่าได้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 17 มิถุนายนห่างจากที่ตั้งของหอดูดาวเพียง 6 กิโลเมตรเท่านั้น หอดูดาวนี้มีกล้องโทรทรรศน์ขนาด 1.5 เมตร 1 กล้อง กล้องขนาด 1 เมตร 2 กล้อง และกล้องไคเปอร์ขนาด 61 นิ้วอีก 1 กล้อง

8 มิ.ย. 46

ดาวเทียมกาเล็กซ์ของนาซา ได้ทดสอบรับแสงแรกแล้วด้วยการถ่ายภาพท้องฟ้าบริเวณกลุ่มดาวเฮอร์คิวลีสด้วยกล้องถ่ายภาพอัลตราไวโอเลตใกล้และอัลตราไวโอเลตไกล กาเล็กซ์ได้ขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันที่ 28 เมษายน ที่ผ่านมา มีอายุภารกิจ 28 เดือนในการถ่ายภาพทั่วฟ้าในย่านรังสีอัลตราไวโอเลต

5 มิ.ย. 46

เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2546 นักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยบริติชโคลัมเบียพบบริวารดวงใหม่ของดาวพฤหัสบดี มีชื่อว่า S/2003J21 เป็นบริวารดวงที่ 23 ของดาวพฤหัสบดีที่พบในปีนี้ และถ้านับบริวารทั้งหมดของดาวพฤหัสบดีก็มีถึง 61 ดวงแล้ว

4 มิ.ย. 46

นักดาราศาสตร์พบว่า เมื่อราว 500 ล้านปีก่อน ได้เกิดการชนครั้งใหญ่ของวัตถุในแถบดาวเคราห์น้อย เศษหินจากการชนทำให้ทั่วท้องฟ้าของโลกถูกกระหน่ำด้วยห่าฝนของอุกกาบาตครั้งใหญ่ อัตราตกของดาวตกสูงกว่าในปัจจุบันถึง 100 เท่า ผลจากการชนครั้งนั้นยังคงมีผลถึงทุกวันนี้ โดยอุกกาบาตราว 20 เปอร์เซ็นต์ที่ตกลงพื้นโลกเป็นอุกกาบาตจากเหตุการณ์ในครั้งนั้น

25 พ.ค. 46

นักดาราศาสตร์จากยุโรปและมหาวิทยาลัยเพนน์สเตตได้ศึกษาแสงวาบรังสีแกมมาจากข้อมูลของดาวเทียมแบตซีกว่า 2,000 ครั้ง ได้ข้อสรุปว่า แสงวาบที่มีระยะเวลาเปล่งแสงนานกว่า 2 วินาทีเกิดจากการระเบิดของดาวฤกษ์ที่หนักกว่าดวงอาทิตย์มากกว่า 30 เท่า ส่วนแสงวาบที่มีระยะเวลาเปล่งแสงสั้นกว่า 2 วินาทีอาจเกิดจากปรากฏการณ์หลายชนิด เช่นการชนกันของดาวนิวตรอน หลุมดำ หรือระหว่างดาวนิวตรอนกับหลุมดำ หรือเกิดจากการยุบตัวอย่างแรงของวัตถุชนิดอื่น

22 พ.ค. 46

ยานมิวเซส-ซี (MUSES-C) ขององค์การอวกาศญี่ปุ่น ได้ปล่อยขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคมที่ผ่านมาที่ศูนย์อวกาศคะโกะชิมะ ยานลำนี้มีเป้าหมายอยู่ที่ดาวเคราะห์น้อย 25143 (1998 SF36) ซึ่งจะไปถึงในเดือนมิถุนายน 2548 ในช่วงแรก ยานจะโคจรรอบดาวเคราะห์น้อยที่ระยะห่าง 20 กิโลเมตร หลังจากนั้นจะลงจอดบนดาวเคราะห์น้อยและมีการเก็บตัวอย่างเนื้อของดาวเคราะห์น้อยและส่งกลับมายังโลกด้วย

14 พ.ค. 46

เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม นักดาราศาสตร์รายงานว่าได้ค้นพบอุกกาบาตใหม่ที่มาจากดวงจันทร์ 8 ลูก และมาจากดาวอังคารอีก 4 ลูก จนถึงขณะนี้พบอุกกาบาตที่มาจากดวงจันทร์แล้ว 27 ลูก และที่มาจากดาวอังคาร 30 ลูก

6 พ.ค. 46

กล้องโทรทรรศน์อวกาศกล้องใหม่ของนาซาชื่อ กาเลกซ์ ได้ขึ้นสู่อวกาศเรียบร้อยแล้วที่แหลมคานาเวอรัลเมื่อวันที่ 28 เมษายนที่ผ่านมาด้วยยานส่งดาวเทียมเพกาซัสเอกซ์แอล กาเลกซ์มีอายุใช้งาน 28 เดือน มีหน้าที่ศึกษาดาราจักรต่าง ๆ ในย่านความถี่อัลตราไวโอเลตเพื่องานในด้านจักรวาลวิทยา

6 พ.ค. 46

เมื่อวันที่ 29 เมษายนที่ผ่านมา ยานเบปโปซักซ์ขององค์การอวกาศอิตาลีได้ตกลงสู่โลกที่มหาสมุทรแปซิฟิก โดยไม่มีรายงานความเสียหายบนพื้นโลก การตกนี้สืบเนื่องจากเมื่อวันที่ 30 เมษายนปีที่แล้ว ยานได้ปิดการทำงานของตัวเองลงอย่างไม่ทราบสาเหตุ หลังจากนั้นวงโคจรจึงลดระดับลงและตกลงสู่โลกในที่สุด ตลอดอายุงาน 7 ปีที่ผ่านมา ยานเบปโปซักซ์มีบทบาทอย่างมากในการศึกษาแสงวาบรังสีแกมมา

6 พ.ค. 46

หอดูดาวเซอร์ทิฟ (SIRTF--Space Infrared Telescope Facility) เลื่อนกำหนดการเข้าสู่วงโคจรออกไปหลังกลางเดือนสิงหาคม เนื่องจากมีปัญหาเกิดขึ้นกับจรวดขับดันเดลตา 2

26 เม.ย. 46

องค์การนาซาได้อนุมัติให้สถาบันวิจัยเซาท์เวสต์และห้องวิจัยฟิสิกส์ประยุกต์ของมหาวิทยาลัยจอห์นฮอปกินส์พัฒนายานสำรวจดาวพลูโตและวัตถุข้างเคียงแล้ว มีชื่อว่า โครงการนิวฮอไรซอนส์พลูโต-ไคเปอร์เบลต์ มีเป้าหมายหลักในการสำรวจดาวพลูโต คารอน และวัตถุไคเปอร์บางดวง คาดว่ายานจะขึ้นสู่อวกาศได้ในต้นปี 2549 และไปถึงดาวพลูโตในปี 2558

18 เม.ย. 46

นักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยฮาวาย ได้ค้นพบดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีเพิ่มขึ้นอีกสองดวง มีชื่อว่า S/2003 J19 และ S/2003 J20 มีวงโคจรถอยหลังและเดินหน้าตามลำดับ การค้นพบครั้งนี้ทำให้จำนวนดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีที่ค้นพบมีมากถึง 60 ดวงแล้ว

18 เม.ย. 46

นักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยโคลัมเบียพบว่า ช่วงกัมมันต์ต่ำสุดของดวงอาทิตย์ในช่วง 24 ปีที่ผ่านมา พลังงานที่ดวงอาทิตย์แผ่มายังโลกเพิ่มขึ้น 0.1 เปอร์เซ็นต์ และมีแนวโน้มว่าจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ

14 มี.ค. 46

เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ได้เกิดเหตุแผ่นดินไหวความแรง 5.4 ที่แคลิฟอร์เนียตอนใต้แผ่นดินไหวครั้งนี้ส่งผลให้หอดูดาวบิกแบร์ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวเพียงไม่กี่กิโลเมตรเสียหายอย่างหนัก ก่อนหน้านี้หอดูดาวแห่งนี้เคยเผชิญกับแผ่นดินไหวความรุนแรงเท่ากันมาแล้วแต่ไม่เสียหายมากเท่าครั้งนี้เนื่องจากครั้งนี้จุดเกิดแผ่นดินไหวอยู่ลึกลงไปเพียง 1 กิโลเมตรเท่านั้น

8 มี.ค. 46

มูลนิธิวิทยาศาสตร์แห่งชาติสหรัฐอเมริกาและหอดูดาวยุโรปซีกโลกใต้ได้ร่วมกันลงนามเริ่มการก่อสร้างกล้องโทรทรรศน์วิทยุที่มีความไวสูงที่สุดในโลกชื่อ อัลมา (ALMA--Atacama Large Millimeter Array) มูลค่า 650 ล้านเหรียญสหรัฐ กล้องประกอบด้วยจานรับสัญญาณกว้าง 12 เมตร 64 ใบเรียงกันเป็นกลุ่มตั้งอยู่สูงจากพื้นดิน 5,000 เมตรในเทือกเขาแอนดีส ประเทศชิลี ทำงานในย่านความถี่มิลลิเมตรและต่ำกว่ามิลลิเมตร การทดสอบกล้องต้นแบบจะเริ่มในปีหน้าและการก่อสร้างจะเสร็จสมบูรณ์ราวปี 2554

21 ก.พ. 46

เดวิด เจ. โทเลน จากมหาวิทยาลัยฮาวาย ได้สำรวจการโคจรรอบกันระหว่างพลูโตและคารอน พบว่าการโคจรของวัตถุทั้งสองมีความเยื้องศูนย์เล็กน้อย ซึ่งอาจหมายความว่าดาวพลูโตได้เคยถูกพุ่งชนอย่างแรงโดยดาวเคราะห์น้อยเมื่อราวหนึ่งศตวรรษที่ผ่านมานี้เอง

18 ก.พ. 46

นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยอินเดียนา กำลังศึกษาวิธีการนำเทคโนโลยีอแดปทีฟออปติกที่ใช้ในกล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่ไปใช้ในการแพทย์ เทคโนโลยีนี้ทำให้จักษุแพทย์สามารถมองรายละเอียดในเซลล์ดวงตาได้อย่างชัดเจน จึงสามารถวินิจฉัยโรคบางโรคได้แต่เนิ่น ๆ เช่น ต้อหิน โดยไม่ต้องรอให้ออกอาการเสียก่อน