สมาคมดาราศาสตร์ไทย

สะเก็ดข่าวดาราศาสตร์

21 ก.พ. 49

เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ หลังจากที่ยานวีนัสเอกซ์เพรสทะยานขึ้นจากโลกได้ 100 วัน ได้ทดสอบจุดเครื่องยนต์ไอออนเป็นเวลา 3 วินาที การทดสอบผ่านไปได้ด้วยดี เครื่องยนต์ทำงานได้อย่างสมบูรณ์ และทำให้ยานมีความเร็วเพิ่มขึ้นอีก 3 เมตรต่อวินาที ยานจะเปิดเครื่องยนต์อีกครั้งในเดือนเมษายนเพื่อปรับเส้นทางเข้าสู่วงโคจรรอบดาวศุกร์

30 ธ.ค. 48

นักดาราศาสตร์ได้ใช้กล้องโทรทรรศน์วีแอลบีเอ สำรวจแขนเพอร์ซิอัสของดาราจักรทางช้างเผือก พบว่าแขนนี้อยู่ห่างจากโลกเพียง 6,400 ปีแสง ใกล้กว่าที่เคยประเมินด้วยวิธีเทียบความเร็วของดาวถึงเท่าตัว

30 ธ.ค. 48

กล้องวีแอลทีขององค์การอีโซ (ESO) ค้นพบแหวนไอน์สไตน์วงใหม่ มีชื่อว่า เอฟโออาร์ เจ 0332-3557 (FOR J0332-3557) วัตถุเบื้องหน้าคือดาราจักรรีขนาด 40,000 ปีแสง อยู่ห่างจากโลก 8,000 ล้านปีแสง ส่วนวัตถุเบื้องหลัง (ที่ภาพถูกเบนเป็นเส้นโค้ง) เป็นดาราจักรขนาดเล็กอยู่ห่างออกไปถึง 12,000 ล้านปีแสง นับเป็นแหวนไอนส์ไตน์ที่อยู่ไกลที่สุดเท่าที่รู้จัก

22 ธ.ค. 48

หอสังเกตการณ์โซโฮมีอายุครบ 10 ปีแล้ว โซโฮได้ขึ้นสู่อวกาศเมื่อปี 2538 และมีอายุการใช้งานตามการออกแบบเพียงสองปี แต่ก็ยังคงปฏิบัติงานได้อยู่แม้จะเลยอายุมาห้าเท่าแล้วก็ตาม โซโฮอาจทำงานต่อไปได้อีกหลายปี แต่อุปสรรคที่สำคัญคืองบดูแลซึ่งลดลงอย่างมาก และหลังจากปี 2551 จะมีหอสังเกตการณ์ดวงอาทิตย์ใหม่ชื่อโซลาร์ไดนามิกส์ออบเซอร์เวทอรีขึ้นไปปฏิบัติงานแทน

15 ธ.ค. 48

กล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์ของนาซาค้นพบกระจุกดาวใหม่กว่า 100 กระจุก กระจุกดาวเหล่านี้ปกติมองไม่เห็นเนื่องจากมีฝุ่นบดบัง แต่สปิตเซอร์เป็นกล้องอินฟราเรดที่มีประสิทธิภาพมาก จึงมองทะลุม่านฝุ่นได้

28 พ.ย. 48

หลังจากที่ประสบความสำเร็จในการส่งมนุษย์ขึ้นไปยังอวกาศเป็นครั้งที่สอง จีนประกาศที่จะส่งมนุษย์ไปเหยียบดวงจันทร์และสร้างสถานีอวกาศภายใน 15 ปี

21 พ.ย. 48

กล้องโทรทรรศน์ซอลต์ (SALT--Southern African Large Telescope) ซึ่งเป็นกล้องโทรทรรศน์เดี่ยวที่ใหญ่ที่สุดในซีกฟ้าใต้ ได้ทดลองรับแสงแรกแล้วเมื่อวันที่ 1 กันยายนที่ผ่านมา กล้องนี้ออกแบบตามกล้องฮอบบี-เอเบอร์ลี มีขนาดกระจกปฐมภูมิ 10x11 เมตร มีเส้นผ่านศูนย์กลางยังผล 10 เมตร กล้องนี้มีมูลค่า 18 ล้านดอลลาร์ อยู่ที่ระดับความสูง 1,800 เมตร ใกล้ซุเทอร์แลนด์ของประเทศแอฟริกาใต้

21 พ.ย. 48

กล้องโทรทรรศน์แอลบีที เปิดรับแสงแรกเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2548 โดยเลือกเอาดาราจักรเอ็นจีซี 891 เป็นภาพแรก กล้องนี้อยู่ที่เขาเกรแฮม กระจกปฐมภูมิแต่ละบานมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 8.4 เมตร นับเป็นกล้องสองตาที่ใหญ่ที่สุดในโลก กล้องนี้มีการใช้เทคโนโลยีชั้นสูงที่ทำให้ภาพที่ได้มีความคมชัดมากกว่าภาพจากกล้องฮับเบิลถึงราว 10 เท่า

7 ต.ค. 48

ญี่ปุ่นประสบความสำเร็จในการปล่อยดาวเทียมซุซะกุ (ชื่อเดิม แอสโทร-อี 2) ซึ่งเป็นกล้องโทรทรรศน์อวกาศที่ทำงานในย่านความถี่รังสีเอกซ์ ดาวเทียมดวงนี้เป็นตัวแทนดาวเทียมแอสโทร-อีซึ่งประสบความล้มเหลวขณะปล่อยขึ้นสู่ฟ้าเมื่อปี 2543 แม้จะมีกำลังขยายภาพน้อยกว่าหอดูดาวจันทราของนาซาและเอกซ์เอ็มเอ็มนิวตันของอีซา แต่ก็มีความไวแสงและกำลังแยกสเปกตรัมสูงกว่ากล้องใด ๆ

5 ต.ค. 48

แม้จะมีปัญหาทางเทคนิคบางประการ แต่ภารกิจสำรวจดาวอังคารโดยมาร์สเอกซ์เพรสขององค์การอวกาศยุโรปก็ประสบความสำเร็จในหลายด้าน ล่าสุดทางองค์การอวกาศยุโรปต่ออายุงานให้ยานลำนนี้ออกไปจนถึงปี 2550

18 ส.ค. 48

ดาวเทียมไทยคม 4 ได้ขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2548 ที่ผ่านมาที่ฐานปล่อยในเฟรนช์เกียนาขององค์การอวกาศยุโรป โดยจรวด เอเรียน 5 จี การปล่อยดาวเทียมครั้งนี้ได้สร้างสถิติใหม่ของการปล่อยดาวเทียมที่มีน้ำหนักมากที่สุดเท่าที่เคยส่งมา ดาวเทียมไทยคม 4 มีน้ำหนักถึง 6,486 กิโลกรัม

11 ส.ค. 48

ยานนิวเฮอไรซอน ซึ่งเป็นยานสำรวจดาวพลูโตลำแรกได้ถูกนำส่งจากมหาวิทยาลัยจอห์นฮอปกินส์ไปยังศูนย์การบินอวกาศกอดดาร์ดในกรีนเบลต์แล้ว ขณะนี้อยู่ในช่วงการทดสอบในขั้นตอนสุดท้าย หากไม่มีปัญหาใด ๆ เกิดขึ้นอีก ยานจะขึ้นสู่อวกาศในเดือนมกราคมปีหน้า

9 ส.ค. 48

ยานมาร์สเอกซ์เพรสได้ตรวจพบแสงเหนือใต้ที่บริเวณเทอราซิมเมอเรียม (Terra Cimmerium) ซึ่งเป็นบริเวณที่มีสนามแม่เหล็กท้องถิ่นอยู่

9 ส.ค. 48

มีความเป็นไปได้มากที่โครงการกล้องโทรทรรศน์เจมส์เว็บบ์จะต้องถูกลดขนาดลงหรือถึงขั้นยกเลิกเนื่องจากปัญหาด้านค่าใช้จ่าย

9 ส.ค. 48

หอสังเกตการณ์นิวทริโนสี่แห่งได้ร่วมมือกันจัดตั้งระบบแจ้งเหตุซูเปอร์โนวาล่วงหน้า (SuperNova Early-Warning System--SNEWS

9 ส.ค. 48

นักวิทยาศาสตร์ได้ยืนยันว่า ขณะนี้ยานวอยเอเจอร์ 1 ซึ่งออกเดินทางจากโลกไปเมื่อเกือบ 30 ปีก่อน ได้พ้นเขตสนามแม่เหล็กของดวงอาทิตย์ไปแล้ว ขณะนี้ยานอยู่ห่างจากโลก 14,000 ล้านกิโลเมตร

10 มิ.ย. 48

สกอตต์ แชปแมน จากคาลเทค ได้สำรวจดาราจักรแอนดรอเมดา เพื่อนบ้านรูปก้นหอยของเราด้วยกล้องเคก 2 ขนาด 10 เมตรในฮาวาย พบว่ามีดาวจาง ๆ ประมาณ 3,500 ดวงที่อยู่นอกขอบดาราจักรแอนดรอเมดากำลังโคจรรอบดาราจักรนั้นอยู่ ดาวเหล่านี้อยู่ห่างจากใจกลางของแอนดรอเมดากว่า 220,000 ปีแสง แสดงว่าดาราจักรยักษ์เพื่อบ้านของเราแห่งนี้เป็นยักษ์ที่ใหญ่กว่าที่เราเคยคิดเอาไว้มาก นักดาราศาสตร์เชื่อว่าดาวเหล่านั้นอาจเป็นสิ่งหลงเหลือจากการที่มีดาราจักรเล็กถูกแอนดรอเมดากลืนเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของตัวเอง

10 มิ.ย. 48

เมื่อวันที่ 4 มิถุนายนที่ผ่านมา ยานออปพอร์ทูนิตี ซึ่งเป็นรถหนึ่งในสองของภารกิจมารส์เอกซ์พลอเรชันโรเวอร์ของนาซาได้ตะกายขึ้นมาจากแอ่งทรายได้สำเร็จ หลังจากที่ติดอยู่ในทรายเป็นเวลาถึงเกือบ 6 สัปดาห์ ขณะนี้ออปพอร์ทูนิตีและยานคู่แฝดชื่อ สปิริต ยังคงปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้แม้จะมีอายุงานมานานกว่าที่กำหนดไว้ถึง 5 เท่า

10 พ.ค. 48

นักดาราศาสตร์จากแคนาดา ฝรั่งเศส และออสเตรเลีย ได้ค้นพบกระจุกดาวชนิดใหม่ในดาราจักรแอนดรอเมดา กระจุกดาวชนิดใหม่นี้มีดาวจำนวนมากหลายแสนดวงและมีอายุมากคล้ายคลึงกับกระจุกดาวทรงกลม แต่ขนาดของกระจุกดาวใหญ่กว่ากระจุกดาวทรงกลมมาก มีเส้นผ่านศูนย์กลางหลายร้อยปีแสง สันนิษฐานว่า อาจเป็นดาราจักรแคระโบราณที่กำลังถูกดาราจักรแอนดรอเมดาดูดเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของตัวเอง

8 พ.ค. 48

นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเดอร์แฮมได้สร้างแบบจำลองการเกิดดาราจักร พบว่าดาราจักรใหญ่และดาราจักรแคระบริวารมีการกระจายตัวกันเป็นรูปร่างแผ่นกลมเหมือนไข่ดาว ต่างจากทฤษฎีจักรวาลวิทยาที่เคยให้ภาพของกลุ่มดาราจักรที่กระจายกันเป็นทรงกลม แต่การกระจายตัวเป็นรูปแผ่นนี้ตรงกับการสังเกตการณ์มากกว่า