หอดูดาวรูบินพบดาวเคราะห์น้อย 11,000 ดวง

หอดูดาว วีรา ซี. รูบิน เป็นหอดูดาวขนาดใหญ่แห่งใหม่ที่เพิ่งเปิดรับแสงแรกเมื่อปี 2568 กล้องโทรทรรศน์ใช้กระจกบานเดี่ยวขนาดกว้าง 8.4 เมตร ซึ่งเป็นกระจกกล้องโทรทรรศน์บานเดี่ยวที่ใหญ่ที่สุดที่เคยมีการสร้าง ตั้งอยู่ที่ยอดเขาเอลเปญอนในประเทศชิลี หอดูดาวแห่งนี้มีภารกิจคือวัดตำแหน่งและสังเกตการเคลื่อนที่ของดาวบนท้องฟ้าอย่างละเอียด เพื่อประโยชน์ในการศึกษาด้านสสารมืด


กล้องรูบินมีความไวแสงสูงมากและวัดตำแหน่งของดาวได้อย่างละเอียดแม่นยำ และด้วยการทำงานที่จะมีการวกกลับมาสำรวจท้องฟ้าบริเวณเดิมซ้ำ ๆ จึงทำให้มีผลพลอยได้อีกข้อหนึ่งคือ ใช้ค้นหาดาวเคราะห์น้อยหรือวัตถุแปลกปลอมต่าง ๆ ได้ดี

ขณะนี้การดำเนินการของหอดูดาวรูบินยังอยู่ในขั้นตอนทดสอบเบื้องต้น การสำรวจจริง ๆ ยังไม่เริ่ม แม้กระนั้นผลงานของรูบินก็ยังทำให้วงการดาราศาสตร์ต้องตกตะลึงได้ ในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม 2568 กล้องรูบินได้เปิดกล้องบันทึกภาพท้องฟ้าเพื่อทดสอบอุปกรณ์ แม้ระยะเวลาที่เก็บข้อมูลสั้นเพียงหกสัปดาห์เท่านั้น แต่ปรากฏว่ากล้องรูบินค้นพบดาวเคราะห์น้อยดวงใหม่ได้ถึง 11,000 ดวง ในจำนวนนี้มี 33 ดวงที่เป็นดาวเคราะห์น้อยใกล้โลก ดวงที่ใหญ่ที่สุดมีขนาดถึง 500 เมตร

ไม่เพียงแต่กล้องรูบินค้นพบดาวเคราะห์น้อยจำนวนมากเท่านั้น ยังพบวัตถุของระบบสุริยะกลุ่มอื่นที่อยู่ห่างไกลเป็นจำนวนหนึ่งอีกด้วย เช่น วัตถุพ้นดาวเนปจูน ซึ่งพบมากถึง 380 ดวง วัตถุพ้นดาวเนปจูนเป็นวัตถุคล้ายดาวเคราะห์น้อย แต่มีวงโคจรกว้างมาก อยู่พ้นวงโคจรของดาวเนปจูนออกไป วัตถุเหล่านี้มีองค์ประกอบเป็นน้ำแข็งคล้ายดาวหาง

ปัจจุบัน นักดาราศาสตร์ค้นพบดาวเคราะห์น้อยในระบบสุริยะแล้ว 1.4 - 1.5 ล้านดวง ส่วนใหญ่เป็นดาวเคราะห์น้อยอยู่ในแถบหลักที่อยู่ระหว่างวงโคจรของดาวอังคารกับดาวพฤหัสบดี นักดาราศาสตร์คาดว่า ภายในเวลาประจำการสิบปีของรูบิน อาจค้นพบดาวเคราะห์น้อยเพิ่มขึ้นอีกราว 3-4 ล้านดวง และค้นพบดาวเคราะห์น้อยใกล้โลกได้มากถึง 9,000 ดวง ซึ่งทำให้รูบินเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญในการปกป้องโลกจากวัตถุแปลกปลอมในอวกาศ นอกเหนือไปจากหน้าที่หลักในการค้นคว้าด้านเอกภพวิทยา