สมาคมดาราศาสตร์ไทย

หอดูดาวรูบินพบดาวเคราะห์น้อยใหม่เป็นพันดวง

หอดูดาวรูบินพบดาวเคราะห์น้อยใหม่เป็นพันดวง

18 ก.ค. 2568
รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย (wimut@hotmail.com)
หอดูดาวรูบิน ค้นพบดาวเคราะห์น้อยดวงใหม่ (วงกลม) มากกว่า 2,000 ดวง ภายในไม่กี่วัน
 (จาก RubinObs/NOIRLab/SLAC/NSF/DOE/AURA)


เมื่อค่ำวันที่ 23 มิถุนายน 2568 โลกดาราศาสตร์ต้องตกตะลึงกับภาพถ่ายท้องฟ้าจากกล้องโทรทรรศน์วีรา ซี. รูบิน ซึ่งเป็นหอดูดาวแห่งใหม่ ด้วยพลังการถ่ายภาพที่ล้นเหลือ ทำให้กล้องนี้เก็บรายละเอียดของวัตถุต่าง ๆ ได้มากอย่างเหลือเชื่อ ภาพถ่ายของรูบินแสดงจุดของดาวฤกษ์และดาราจักรจำนวนมากอัดแน่นอยู่เต็มภาพจนแทบไม่มีที่ว่าง 

หนึ่งในภาพชุดแรกที่เผยแพร่โดยกล้องวีรา ซี. รูบิน (จาก NSF–DOE Vera C. Rubin Observatory)

กล้องรูบินมีภารกิจหลักในการศึกษาเรื่องสสารมืดในเอกภพ ในการนี้ กล้องจะถ่ายภาพท้องฟ้าทั่วทั้งฟ้าซ้ำ ๆ ทุกสามวัน เป็นเวลาไม่น้อยกว่าสิบปี บันทึกที่มีอย่างต่อเนื่องจะทำให้นักดาราศาสตร์มองเห็นการเคลื่อนที่ของดาวฤกษ์และดาราจักรได้แม้เพียงน้อยนิด ข้อมูลด้านนี้จะเป็นประโยชน์มหาศาลในการศึกษาด้านสสารมืดในเอกภพ

การที่กล้องวีรารูบินมีระบบการถ่ายภาพดาวที่ดีเยี่ยม ทำให้มีประโยชน์ในดาราศาสตร์อีกแขนงหนึ่ง นั่นคือการค้นหาวัตถุแปลกปลอม เช่น ดาวเคราะห์น้อย นักดาราศาสตร์จึงจัดให้การค้นหาดาวเคราะห์น้อยเป็นภารกิจอีกด้านหนึ่งของกล้องรูบินด้วย 

 (จาก RubinObs/NOIRLab/SLAC/NSF/DOE/AURA)

 (จาก RubinObs/NOIRLab/SLAC/NSF/DOE/AURA)

แล้วกล้องวีรารูบินก็ไม่ทำให้ผิดหวัง เพียงไม่กี่วันหลังจากเข้าประจำการ กล้องนี้ก็ถ่ายภาพติดดาวเคราะห์น้อยจำนวนมากถึงประมาณ 4,000 ดวง ในจำนวนนี้เป็นดาวเคราะห์น้อยที่เพิ่งพบใหม่ 2,104 ดวง เป็นดาวเคราะห์น้อยใกล้โลก ดวง ดาวเคราะห์น้อยทรอยของดาวพฤหัสบดี 11 ดวง วัตถุพ้นดาวเนปจูน ดวง การค้นพบนี้เกิดจากการถ่ายภาพของกล้องรูบินเพียงไม่กี่คืนเท่านั้น 

ปัจจุบันมีดาวเคราะห์น้อยที่ค้นพบแล้วประมาณหนึ่งล้านดวง นักดาราศาสตร์เชื่อว่าในยุคของกล้องรูบินจะทำให้ตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นอีกหลายล้านดวงภายในไม่กี่ปีข้างหน้านี้