นาซาปรับแผนอาร์เทมิสครั้งใหญ่ ถี่ขึ้น รอบคอบกว่าเดิม

เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ผู้อำนวยการองค์การนาซา จาเร็ด ไอซักมัน ได้ประกาศถึงการปรับแผนการดำเนินภารกิจครั้งใหญ่ของโครงการอาร์เทมิส ซึ่งเป็นอภิมหาโครงการของนาซาที่จะพามนุษย์กลับไปดวงจันทร์อีกครั้ง

การแถลงข่าวนี้เกิดขึ้นในระหว่างที่ภารกิจอาร์เทมิส 2 กำลังรอวันส่งจรวดครั้งใหม่ ซึ่งถูกเลื่อนมาเนื่องจากพบปัญหาเกี่ยวกับจรวดเอสแอลเอส คาดว่าการส่งจรวดในภารกิจอาร์เทมิส 2 จะดำเนินต่อไปได้ในวันที่ 2 เมษายนนี้



หากภารกิจอาร์เทมิส 2 ผ่านพ้นไปด้วยดี ภารกิจต่อไปก็จะเป็นภารกิจอาร์เทมิส 3 แต่ภารกิจอาร์เทมิส 3 รวมถึงภารกิจหลังจากนั้นมีบางสิ่งบางอย่างจะไม่เหมือนแผนเดิมที่วางไว้

แผนใหม่นี้ปรับตารางเวลาการส่งของแต่ภารกิจให้ถี่ขึ้นกว่าเดิม แต่รายละเอียดของแต่ละภารกิจก็จะถูกปรับให้เหมาะสมกับตารางเวลาที่เปลี่ยนไปด้วย เดิมภารกิจอาร์เทมิสจะส่งทุก 1-3 ปี ซึ่งนาซามองว่าห่างเกินไป เทียบกับสมัยอะพอลโลแล้ว โครงการอะพอลโลส่งคนไปดวงจันทร์แทบจะทุกปี บางปีส่งมากกว่าหนึ่งภารกิจ นาซาต้องการให้อาร์เทมิสส่งถี่แบบนั้น

ภารกิจต่าง ๆ ของอาร์เทมิสตามแผนเดิมที่วางไว้ คือ

อาร์เทมิส 1 ส่งยานที่ไม่มีมนุษย์ไปโคจรรอบดวงจันทร์แล้วกลับมา เพื่อทดสอบจรวดเอสแอลเอสและยานโอไรอันว่าปลอดภัยพอที่จะส่งมนุษย์ได้หรือไม่ การเดินทางใช้ยานโอไรอันและใช้จรวดเอสแอลเอสบล็อก 1 เป็นจรวดส่ง ภารกิจนี้ผ่านพ้นไปแล้วเมื่อปี 2565



อาร์เทมิส 2 ส่งมนุษย์ไปอ้อมดวงจันทร์แล้วกลับมาโดยไม่มีการลงจอดบนดวงจันทร์ ใช้พาหนะเช่นเดียวกับอาร์เทมิส 1 นั่นคือใช้ยานโอไรอันและใช้จรวดเอสแอลเอส บล็อก 1 เป็นจรวดส่ง

อาร์เทมิส 3 จะเป็นภารกิจแรกของโครงการที่ส่งมนุษย์ไปลงดวงจันทร์ การเดินทางจะแยกกันเดินทางระหว่างมนุษย์กับยานที่ใช้ลงดวงจันทร์ ยานที่จะลงดวงจันทร์คือยานเอชแอลเอสที่สร้างโดยสเปซเอกซ์ ยานเอชแอลเอสจะเดินทางไปก่อนโดยจรวดซูเปอร์เฮฟวี ส่วนลูกเรือจะตามไปโดยยานโอไรอันและจรวดเอสแอลเอสบล็อก 1 ยานโอไรอันจะไปเชื่อมต่อกับยานเอชแอลเอสในวงโคจรรอบดวงจันทร์ก่อนแล้วลูกเรือก็จะนั่งยานเอชแอลเอสไปลงดวงจันทร์ เมื่อกลับขึ้นมาก็จะมาเชื่อมต่อกับยานโอไรอันอีกครั้งเพื่อนำลูกเรือกลับมาที่ยานโอไรอันแล้วก็เดินทางกลับโลก

ตั้งแต่อาร์เทมิส 4 เป็นต้นไปจะมีการเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง ทั้งตัวจรวดส่ง ซึ่งจะเปลี่ยนจากจรวดเอสแอลเอสบล็อก 1 เป็นเอสแอลเอส บล็อก 1 บี ส่วนภารกิจก็จะเน้นไปที่การสร้างสถานีอวกาศแห่งใหม่ที่โคจรรอบดวงจันทร์ สถานีนี้มีชื่อว่า ลูนาร์เกตเวย์ และการวางโครงสร้างพื้นฐานบนดวงจันทร์เพื่อรองรับการตั้งถิ่นฐานหรือสถานีภาคพื้นบนดวงจันทร์ในอนาคต



จรวดเอสแอลเอสบล็อก 1 บี เป็นรุ่นที่มีการปรับปรุงทั้งตัวจรวดเชื้อเพลิงแข็งก็มีการปรับปรุงสูตรของเชื้อเพลิงใหม่ให้มีแรงขับมากขึ้น และตัวจรวดตอนที่สองที่เคยใช้ ไอซีพีเอส (Interim Cryogenic Propulsion Stage) ในอาร์เทมิส 1-3 ก็เปลี่ยนเป็นจรวดอีกรุ่นหนึ่งที่มีชื่อว่า อียูเอส (Exploration Upper Stage) ที่มีพลังแรงขึ้น ทั้งนี้เนื่องจากภารกิจของอาร์เทมิส 4 เป็นต้นไป ไม่ได้ขนส่งแค่มนุษย์เท่านั้น แต่ยังต้องบรรทุกส่วนประกอบต่าง ๆ ที่จะนำไปสร้างสถานีลูนาร์เกตเวย์ด้วย จึงต้องใช้จรวดที่มีกำลังสูงขึ้น

แผนใหม่

ภารกิจอาร์เทมิส 2 ที่กำลังจะขึ้นไปในเดือนหน้าจะดำเนินการไปตามแผนเดิม ส่วนอาร์เทมิส 3 ซึ่งเดิมเป็นภารกิจลงจอดบนดวงจันทร์ก็จะเปลี่ยนไป จะยังไม่มีการลงดวงจันทร์ในภารกิจนี้ อาร์เทมิส 3 จะเป็นภารกิจทดสอบการเชื่อมต่อกับยานเอชแอลเอสและยานบลูมูน และอาจมีการทดสอบชุดอวกาศที่ออกแบบโดยแอกเซียมสเปซอีกด้วย โดยจะทดสอบที่วงโคจรรอบโลกนี้เองไม่ได้ไปไหนไกล ส่วนการลงดวงจันทร์จะเลื่อนไปให้อาร์เทมิส 4 ทำแทน


ยานบลูมูน เป็นยานลงดวงจันทร์อีกรุ่นหนึ่ง พัฒนาโดยบลูออริจินส์ ซึ่งนาซาวางแผนจะนำมาใช้เป็นยานลงดวงจันทร์ในภารกิจถัดจากที่จะใช้ยานเอชแอลเอส

ส่วนจรวดเอสแอลเอสบล็อก 1 บี จะไม่มีอีกต่อไป จรวดอียูเอสที่กำลังพัฒนาโดยโบอิ้งถูกยกเลิก นาซาจะหันไปใช้จรวดเซ็นทอร์ 5 ของยูแอลเอมาทำหน้าที่เป็นจรวดตอนที่สองแทน

ตามแผนใหม่นี้ ยานเอชแอลเอสจะถูกใช้ในสองภารกิจเท่านั้นคือ อาร์เทมิส 3 และ 4 ส่วนอาร์เทมิส 5 จะใช้ยานบลูมูนไปลงดวงจันทร์แทน อย่างไรก็ตาม หากยานบลูมูนพัฒนาเสร็จได้ก่อนเอชแอลเอส นาซาก็อาจพิจารณาเอายานบลูมูนไปใช้ในภารกิจถัดไปได้

นาซาหวังว่าอาร์เทมิส 4 จะเดินทางได้ในปี 2571 และอาร์เทมิส 5 ก็จะตามไปติด ๆ ในปีเดียวกัน


ข้อสังเกตอีกข้อหนึ่งคือ ในแถลงการณ์จากนาซาเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ ไม่มีการเอ่ยถึงลูนาร์เกตเวย์เลย สถานีลูนาร์เกตเวย์ เป็นสถานีอวกาศแห่งใหม่ที่จะโคจรรอบดวงจันทร์ ถือเป็นหัวใจของโครงการอาร์เทมิส ขณะนี้การก่อสร้างมอดูลต่าง ๆ ของสถานียังคงดำเนินอยู่ แต่การที่แผนดำเนินการของโครงการเปลี่ยนแปลงไปขนานใหญ่ ย่อมส่งผลกระทบต่อสถานะของสถานีไม่มากก็น้อย อย่างไรก็ตาม แผนดำเนินการของอาร์เทมิสในระยะใกล้นี้ยังไม่มีลูนาร์เกตเวย์เข้ามาเกี่ยวข้อง แต่เรื่องที่น่าคิดก็คือ เมื่อถึงวันที่ส่วนประกอบของสถานีสร้างเสร็จก็ยังไม่รู้ว่าจะพาขึ้นไปอวกาศได้อย่างไร เพราะในเมื่อไม่มีเอสแอลเอสบล็อก 1 บี ก็จะไม่มีจรวดที่มีกำลังมากพอจะนำมอดูลขนาดใหญ่เช่นนี้ไปถึงวงโคจรดวงจันทร์ได้


นักวิเคราะห์บางคนกำลังมองว่ามีความเป็นไปได้ที่นาซาจะยกเลิกลูนาร์เกตเวย์ ส่วนมอดูลที่กำลังสร้างก็อาจถูกดัดแปลงนำไปใช้เป็นส่วนของสถานีบนพื้นผิวดวงจันทร์แทน ไม่ถึงกับสูญเปล่าเสียทีเดียว