สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ข่าวดาราศาสตร์

ดาวสามรุ่นในกระจุกดาวนายพราน

(31 ก.ค. 60) เนบิวลานายพราน น่าจะเป็นเนบิวลาที่เป็นที่รู้จักกันมากที่สุด ด้วยรูปร่างที่สวยงามและมีความสว่างจนมองเห็นด้วยตาเปล่า นอกจากนี้ยังเป็นเนบิวลาที่มีการศึกษามากที่สุดแห่งหนึ่งบนท้องฟ้าด้วย แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่าเนบิวลานี้จะหมดความลี้ลับไป ล่าสุดนักดาราศาสตร์ต้องประหลาดใจเมื่อพบว่าดาวฤกษ์ใน ...

นานาทฤษฎีอธิบายพฤติกรรมประหลาดของดาวแทบบี

(27 ก.ค. 60) ดาวเคไอซี 8462852 (KIC 8462852) หรือดาวแทบบี เป็นดาวที่นักดาราศาสตร์กล่าวกันว่าแปลกประหลาดพิลึกกึกกือที่สุดในดาราจักร และนับวันก็ยิ่งแปลกขึ้นทุกทีจนนักดาราศาสตร์ต่างพากันงุนงงว่าเกิดอะไรขึ้นกับดาวดวงนี้กันแน่ ดาวเคไอซี 8462852 เป็นดาวฤกษ์ชนิดเอฟ หรือมีชนิดสเปกตรัมเอฟ อยู่ในกลุ่มดาวหงส์ เมื่อเดือนพฤษภาคมปีที่แล้ว นักดาราศาสตร์ได้เปิดเผยถึงความแปลก ...

พบดาวฤกษ์จิ๋ว เล็กกว่าดาวพฤหัสบดี

(13 ก.ค. 60) นักดาราศาสตร์ได้ค้นพบดาวฤกษ์ดวงใหม่ดวงหนึ่ง เป็นดาวที่มีขนาดเล็กที่สุดในบรรดาดาวฤกษ์ทั้งหมดที่เคยพบมา ดาวดวงนี้มีชื่อว่า อีบีแอลเอ็ม เจ 0555-57 เอบี (EBLM J0555–57Ab) อยู่ห่างออกไป 600 ปีแสง เป็นสมาชิกของระบบดาวคู่ ๆ หนึ่ง มีขนาดใหญ่กว่าดาวเสาร์เพียงเล็กน้อยเท่านั้น เป็นขนาดที่เรียกได้ว่าเล็กที่สุดเท่าที่ดาวฤกษ์จะเล็กได้ หากมีขนาด ...

ดวงจันทร์ดวงใหม่ของวัตถุไคเปอร์

(12 ก.ค. 60) นักดาราศาสตร์พบสมาชิกดวงใหม่ของระบบสุริยะอีกแล้ว คราวนี้เป็นดวงจันทร์ของ 2007 โออาร์ 10 (2007 OR10) 2007 โออาร์ 10 เป็นดาวเคราะห์แคระ มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1,500 กิโลเมตร เป็นวัตถุพ้นดาวเนปจูนที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับสามรองจากดาวพลูโตและดาวอีริส โคจรอยู่ใน ...

ดวงอาทิตย์อาจเคยมีคู่แฝด

(4 ก.ค. 60) ดวงอาทิตย์ของเรา เมื่อครั้งถือกำเนิดขึ้นมา ได้เคยมีแฝดที่เกิดมาพร้อมกัน เป็นดาวคู่ที่โคจรรอบกันและกัน แต่ต่อมามีเหตุให้พี่น้องแฝดคู่นี้ต้องพลัดพรากจากกันตั้งแต่ยังวัยเยาว์ นี่ไม่ใช่พล็อตละครหลังข่าวหรือนิยายแฟนตาซี แต่เป็นผลงานวิจัยของนักวิจัยคณะหนึ่งจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ณ เบิร์กลีย์ และจากศูนย์ฟิสิกส์ดาราศาสตร์ ...

พบดาวฤกษ์ "ตายลัด" กลายเป็นหลุมดำโดยไม่ระเบิด

(13 มิ.ย. 60) วิวัฒนาการของดาวฤกษ์ดูเหมือนจะซับซ้อนกว่าที่นักดาราศาสตร์เคยคาดคิด เมื่อพบว่าดาวฤกษ์ดวงหนึ่งประพฤติตัวต่างไปจากที่เคยเข้าใจกัน เมื่อดาวฤกษ์ที่มีมวลสูงมากใช้เชื้อเพลิงไปจนหมด จะยุบตัวลงจากความโน้มถ่วงของตัวเอง คลื่นกระแทกที่เกิดจากการยุบจะสะท้อนออกมาเป็นการระเบิดที่รุนแรง ...

ดาวเคราะห์พบใหม่ ฮอตสุด ๆ

(11 มิ.ย. 60) จะไม่เรียกฮอตได้อย่างไร ก็ดาวเคราะห์ดวงนี้มีอุณหภูมิพื้นผิวตั้งเกือบ 5,000 องศาเซลเซียส ร้อนกว่าดาวฤกษ์ส่วนใหญ่เสียอีก ดาวเคราะห์ต่างระบบดวงนี้คือ เคลต์-9 บี (KELT-9b) เป็นบริวารของดาว เคลต์-9 ซึ่งเป็นดาวอายุเยาว์ เพิ่งเกิดมาได้ 300 ล้านปีซึ่งถือว่าอ่อนมากสำหรับดาวฤกษ์ มีขนาดใหญ่กว่าดวงอาทิตย์สองเท่า ...

พบดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีเพิ่มขึ้นอีกสองดวง

(11 มิ.ย. 60) ระบบสุริยะของเรามีดวงจันทร์บริวารดาวเคราะห์เพิ่มขึ้นอีกสองดวงแล้ว เป็นบริวารของดาวพฤหัสบดี ทำให้ขณะนี้จำนวนดวงจันทร์บริวารของดาวพฤหัสบดีเพิ่มขึ้นเป็น 69 ดวง ดวงจันทร์ใหม่สองดวงนี้ไม่ได้ค้นพบโดยยานจูโนที่กำลังโคจรสำรวจดาวพฤหัสบดีอย่างใกล้ชิด ไม่ได้พบโดยกล้องฮับเบิล แต่พบโดยกล้องบนพื้นโลกเรานี้เอง ยิ่งกว่านั้น การค้นพบนี้ค่อนข้างจะเป็นเรื่องบังเอิญ เพราะไม่ได้เกิดจากการค้นหาบริวารของดาว ...

ไลโกพบคลื่นความโน้มถ่วงครั้งที่สาม

(6 มิ.ย. 60) หอสังเกตการณ์เอไลโก (aLIGO -- Advanced Laser Interferometer Gravitational Wave Observatory) หรือหอสังเกตการณ์ไลโกที่ปรับปรุงใหม่ ได้ตรวจพบคลื่นความโน้มถ่วงอีกครั้งแล้ว นับเป็นครั้งที่สาม ซึ่งห่างจากการพบครั้งแรกเพียงปีครึ่ง ...

บรรยากาศผลุบ ๆ โผล่ ๆ ของซีรีส

(30 เม.ย. 60) ยานดอว์นซึ่งสำรวจซีรีสอย่างละเอียดจากวงโคจรมาตั้งแต่ปี 2558 พบหลักฐานว่าดาวเคราะห์แคระดวงนี้มีน้ำเป็นส่วนประกอบถึงเกือบครึ่ง การที่เป็นวัตถุที่มีน้ำแข็งมาก ในบางแง่มุมนักดาราศาสตร์จึงมองดาวซีรีสว่าเป็นนิวเคลียสดาวหางขนาดยักษ์ และกลไกการกำเนิดบรรยากาศของซีรีสก็คล้ายกับสิ่งที่เกิดขึ้นบนดาวหาง เมื่อดาวหางเคลื่อนเข้าใกล้ ...

ดาวเบเทลจุสเคยเป็นดาวคู่

(28 เม.ย. 60) ดาวเบเทลจุส หรือดาวแอลฟานายพราน เป็นดาวที่เป็นที่รู้จักกันดีมากที่สุดดวงหนึ่งบนท้องฟ้า มีความน่าสนใจหลายด้าน เป็นดาวที่สว่างเป็นอันดับ 10 บนท้องฟ้า มีสีแดงโดดเด่นสะดุดตา ในมุมมองของนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ ดาวดวงนี้โดดเด่นเพราะเป็นดาวประเภทที่เรียกว่าดาวยักษ์ใหญ่แดง (red supergiant) ซึ่งเกือบเป็น ...

ดาวอังคารเคยมีวงแหวน

(27 เม.ย. 60) เมื่อไม่กี่เดือนก่อน มีนักวิทยาศาสตร์ได้เสนอทฤษฎีว่า ดาวอังคารกำลังมีวงแหวนในอีกไม่กี่ล้านปีข้างหน้า โดยแหล่งที่มาของวงแหวนคือดวงจันทร์โฟบอส ดวงจันทร์ดวงนี้กำลังโคจรตีวงเข้าใกล้ดาวอังคารมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อถึงจุดหนึ่งจะถูก ...

สำรวจวงแหวนดาวเคราะห์ต่างระบบ

(27 เม.ย. 60) การศึกษาระบบสุริยะต่างถิ่นไปไกลถึงวงแหวนของดาวเคราะห์ต่างระบบแล้ว ในระบบสุริยะของเรามีดาวเคราะห์ที่มีวงแหวนอยู่ถึงสี่ดวง นั่นคือ ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน หรือครึ่งหนึ่งของดาวเคราะห์ทั้งหมด แต่นอกระบบสุริยะของเราออกไป ซึ่งมีดาวเคราะห์ของระบบสุริยะอื่นที่พบแล้วหลายพันดวง มีดาวเคราะห์เพียงดวงเดียวที่พบว่ามีวงแหวน ดาวเคราะห์ดวงนั้นคือ เจ 1407 บี (J1407b) ซึ่งพบว่ามีอภิมหาวงแหวนล้อมรอบอยู่ ...

พบตำแหน่งกำเนิดลำแก๊สบนยูโรปา นาซาเตรียมส่งยูโรปาคลิปเปอร์สำรวจทศวรรษหน้า

(14 เม.ย. 60) วันที่ 14 เมษายนที่ผ่านมา องค์การนาซาได้รายงานความคืบหน้าเกี่ยวกับลำไอน้ำนี้ นักวิทยาศาสตร์ได้พยายามค้นหาตำแหน่งที่แน่ชัดของจุดที่น่าจะเป็นรอยแตกที่พ่นลำไอน้ำออกมาโดยวิเคราะห์จากภาพที่ถ่ายโดยกล้องฮับเบิลทั้งสองครั้งจนเชื่อได้ว่าลำไอน้ำที่พบทั้งสองครั้งพ่นออกมาจากจุดเดียวกัน ยิ่งกว่านั้น เมื่อมีการนำข้อมูลแผนที่ ...

พบตำแหน่งกำเนิดลำแก๊สบนยูโรปา นาซาเตรียมส่งยูโรปาคลิปเปอร์สำรวจทศวรรษหน้า

(14 เม.ย. 60) น้ำเป็นปัจจัยของสิ่งมีชีวิต การพบแหล่งน้ำในดินแดนอื่นจึงเป็นเรื่องน่าตื่นเต้นเสมอ น้ำในมหาสมุทรบาดาลของยูโรปาเป็นน้ำที่อยู่ในสถานะของเหลว นั่นแสดงว่ามีอุณหภูมิพอเหมาะต่อการดำรงชีวิต นอกจากนี้เมื่อสองปีก่อน มีการศึกษาข้อมูลจากคลังของกาลิเลโอ พบว่าแผ่นหินใต้มหาสมุทรของยูโรปามีการเลื่อนไปมา ซึ่งอาจ ...

แคสซีนีเผยภาพดวงจันทร์แพนของดาวเสาร์ระยะใกล้

(11 มี.ค. 60) นี่คือดวงจันทร์แพน ดวงจันทร์ดวงหนึ่งของดาวเสาร์ ถ่ายโดยยานแคสซีนีเมื่อวันที่ 7 มีนาคมที่ผ่านมาขณะที่อยู่ห่าง 24,572 กิโลเมตร ดวงจันทร์แพน ถูกค้นพบในปี 2533 โดย มาร์ก อาร์. โชวอลเทอร์ จากคลังภาพถ่ายที่ถ่ายโดยยานวอยเอเจอร์ 2 นี่เป็นครั้งแรกที่นักดาราศาสตร์ได้เห็นรูปร่างของดวงจันทร์ดวงนี้ชัด ๆ ดวงจันทร์ดวงนี้มีขนาด 35 กิโลเมตร ตัวดวงมีรูปร่างคล้ายก้อนกรวด ...

สเปซเอกซ์เตรียมส่งมนุษย์ไปเยือนดวงจันทร์ปีหน้า

(7 มี.ค. 60) เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา เอลอน มัสก์ ผู้บริหารระดับสูงของสเปซเอกซ์ ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านการบินอวกาศเอกชน เปิดเผยถึงแผนขององค์การในการส่งมนุษย์ไปเยือนดวงจันทร์อีกครั้งในปลายปีหน้า นี่จะเป็นการไปดวงจันทร์ครั้งแรกของมนุษย์ในรอบ 45 ปี ...

หลักฐานเพิ่มเติมของดาวเคราะห์หมายเลขเก้า

(27 ก.พ. 60) เมื่อปีที่แล้ว มีการค้นพบระดับเขย่าโลกเรื่องหนึ่ง เกิดขึ้นเมื่อ ไมค์ บราวน์ และ คอนสแตนติน บาทีจิน นักดาราศาสตร์จากคาลเทค พบหลักฐานว่ามีดาวเคราะห์ขนาดใหญ่ดวงหนึ่งอยู่ที่ระบบสุริยะรอบนอก มีมวลมากกว่าโลกถึงสิบเท่า หลักฐานนี้หนักแน่นจนถึงกับมีการตั้งชื่อดาวเคราะห์ให้ล่วงหน้าว่า ดาวเคราะห์หมายเลขเก้า (Planet 9) หลังจาก ...

พัลซาร์สายพันธุ์ใหม่ เกิดจากดาวแคระขาว

(24 ก.พ. 60) พัลซาร์ คือแหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุในอวกาศเป็นช่วงสั้น ๆ ค้นพบเป็นครั้งแรกในปี 2510 โดยโจเซลิน เบลล์ และ แอนโทนี ฮีวิช การศึกษาในเวลาต่อมาทำให้ทราบว่า พัลซาร์เกิดจากดาวนิวตรอนที่หมุนรอบตัวเองอย่างรวดเร็ว รังสีจากดาวถูกบีบให้พุ่งออกมาเป็นลำแคบ ๆ ตามแนวขั้ว เมื่อขั้วนั้นกวาดไปเข้าสายตาใคร ผู้นั้นก็จะสังเกตเห็นเป็นพัลซาร์ เพราะพัลซาร์กับ ...

พบดาวเคราะห์ขนาดระดับโลกเจ็ดดวงในระบบสุริยะเดียว

(23 ก.พ. 60) เช้ามืดวันนี้ องค์การนาซาได้แถลงข่าวใหญ่ โดยกล่าวว่าเป็นการค้นพบที่สำคัญที่สุดที่เกี่ยวกับดาวเคราะห์ต่างระบบ นั่นคือ กล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์ของนาซาพบระบบสุริยะใหม่ที่มีดาวเคราะห์ขนาดใกล้เคียงโลกถึงเจ็ดดวง ในจำนวนนี้มีดาวเคราะห์ที่โคจรอยู่ในเขตเอื้ออาศัยถึงสามดวง นับเป็นการค้นพบดาวเคราะห์ต่างระบบในเขตเอื้ออาศัยของระบบสุริยะเดียวกันเป็นจำนวนมากที่สุดเท่าที่เคยมีมา ...

รายงานพิเศษ

นิยาม "ดาวเคราะห์"
ระวัง! ข่าวลือเรื่องดาวอังคาร
2003 UB313
ดีปอิมแพกต์เจาะดาวหาง
ยานไฮเกนส์ลงสำรวจไททัน
ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์
มาร์สเอกซ์พลอเรชันโรเวอร์
ยานบีเกิล 2 ลงจอดบนดาวอังคาร
ดาวพุธผ่านหน้าดวงอาทิตย์
กระสวยอวกาศโคลัมเบีย
อะพอลโล 11 ลวงโลกจริงหรือ?
ยานดีปสเปซ 1
ยานเจเนซิส
สุริยุปราคาเต็มดวง 2544
วาระสุดท้ายของสถานีอวกาศมีร์
ยานเนียร์ชูเมกเกอร์ลงจอด
ภาพชุดจันทรุปราคาเต็มดวง 2544
แอลครอสโหม่งดวงจันทร์

สะเก็ดข่าว

ยานพาร์เกอร์ขึ้นสู่ท้องฟ้า

13 ส.ค. 61/ยานวัดดวงอาทิตย์พาร์กเกอร์ขององค์การนาซา ได้ทะยานขึ้นสู่อวกาศแล้วเมื่อบ่ายวันที่ 12 สิงหาคมที่ผ่านมา ยานลำนี้เป็นยานสำรวจดวงอาทิตย์ที่จะเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุดยิ่งกว่าที่ยานลำใดเคยทำได้ ยานจะเริ่มสำรวจอย่างจริงจังในปลายปีนี้

การแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาคไม่จำเป็นสำหรับสิ่งมีชีวิต

8 ส.ค. 61/แบรดฟอร์ด เจ. ฟอลีย์ และ แอนดรูว์ เจ. สมาย จากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียสเตต ได้ศึกษากลไกการรักษาความร้อนของดาวเคราะห์โดยได้สร้างแบบจำลองทางคอมพิวเตอร์ขึ้นมาหลายร้อยแบบ พบว่าปัจจัยที่สำคัญอย่างยิ่งที่จะชี้ว่าดาวเคราะห์นั้นมีสภาพเอื้อต่อการมีสิ่งมีชีวิตหรือไม่คือขนาดและองค์ประกอบทางเคมีตั้งแต่ที่ดาวเคราะห์นั้นกำเนิดขึ้น ส่วนการแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาคไม่จำเป็น ดาวเคราะห์ที่ไม่มีกระบวนการนี้ก็อาจรักษาอุณหภูมิไว้ให้น้ำคงอยู่บนพื้นผิวได้นับพันล้านปี

อย่าเพิ่งจองตั๋วไปดาวอังคาร

30 ก.ค. 61/บรูซ แจโควสกี นักวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ของนาซา และคริสโตเฟอร์ เอดเวิร์ด ผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านดาวเคราะห์จากมหาวิทยานอร์ทเทิร์นแอริโซนา ได้เขียนในรายงานการวิจัยว่า การแปลงสภาพแวดล้อมดาวอังคารให้ใกล้เคียงกับโลกเพื่อให้คนไปอยู่อาศัยได้ยังไม่อาจทำได้ในเร็ววันนี้ ด้วยสาเหตุหลักคือเทคโนโลยียังไม่ก้าวหน้าพอ และปริมาณของคาร์บอนไดออกไซด์บนดาวอังคารก็น้อยเกินกว่าที่ใช้สร้างภาวะเรือนกระจกเพื่อให้อุณหภูมิและความดันให้ใกล้เคียงโลกได้

โฉมใหม่มิสเตอร์สตีเวน

25 ก.ค. 61/เมื่อกลางเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา เรือกู้ฝาประกับหัวจรวด (fairing) ของสเปซเอกซ์ได้รับการปรับปรุงโฉมใหม่ โดยเพิ่มขนาดของตาข่ายรองรับฝาประกับให้ใหญ่ขึ้นถึงสี่เท่า แต่จนถึงปัจจุบันเรือมิสเตอร์สตีเวนก็ยังรับฝาประกับไม่สำเร็จเลยแม้แต่ครั้งเดียว โดยในการปล่อยดาวเทียมเมื่อเย็นวันนี้ (25 กรกฎาคม) เรือก็ทำได้แค่มองเห็นเป้าหมายเท่านั้น

โคตรโคตรเพชรใต้ผิวโลก

17 ก.ค. 61/นักวิทยาศาสตร์ได้ศึกษาคลื่นไหวสะเทือนที่เคลื่อนที่ผ่านเนื้อโลก พบว่าคลื่นที่เคลื่อนผ่านส่วนลึกของใต้แผ่นทวีปมีความเร็วมากกว่าปกติ การสร้างแบบจำลองเพื่ออธิบายความเร็วที่วัดได้ให้ผลว่า ลึกลงไปใต้แผ่นทวีปของโลกมีเพชรปะปนอยู่มากถึงหนึ่งพันล้านล้านตัน

สายด่วนไอเอสเอส

10 ก.ค. 61/เมื่อเช้ามืดวันนี้ ยานโพรเกรส ซึ่งเป็นยานขนส่งสัมภาระของรัสเซีย ประสบความสำเร็จในการปล่อยและเข้าเชื่อมต่อกับสถานีอวกาศนานาชาติ โดยใช้เวลานับจากปล่อยจากฐานเพียง ชั่วโมง 48 นาทีเท่านั้น เป็นสถิติการเดินทางสู่สถานีอวกาศนานาชาติที่ใช้เวลาน้อยที่สุด

พบกระจุกดาวทรงกลมใหม่

8 ก.ค. 61/นักดาราศาสตร์ได้ใช้กล้องไวส์ (WISE) ตรวจพบกระจุกดาวทรงกลมใหม่ 5 กระจุกในดาราจักรทางช้างเผือก กระจุกดาวทั้งห้านี้ได้ชื่อว่า คามาโก 1102, คามาโก 1103, คามาโก 1104, คามาโก 1105, และคามาโก 1106 ทั้งหมดนี้อยู่ใกล้กับดุมของดาราจักร (bulge)

เป้าหมายต่อไปของนิวเฮอไรซอนส์ได้ชื่อเล่น

4 ก.ค. 61/สถาบันเซตีกับโครงการนิวเฮอไรซอนส์ได้จัดประกวดการตั้งชื่อเช่นให้แก่ 2014 เอ็มยู 69 ซึ่งเป็นเป้าหมายการสำรวจดวงต่อไปของยานนิวเฮอไรซอนส์ ชื่อที่ได้รับเลือกคือ "อัลติมาทูลี" (Ultima Thule) ยานจะไปถึงวัตถุดวงนี้ในวันปีใหม่ของปี 2562 อย่างไรก็ตามชื่อนี้จะยังไม่ใช่ชื่อทางการจนกว่าสหพันธ์ดาราศาสตร์สากลจะรับรอง

ฮอว์กิงได้พักผ่อนชั่วนิรันดร์

29 มิ.ย. 61/เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน ได้มีพิธีฝังเถ้าอัฐิของ สตีเฟน ฮอว์กิง ที่เวสต์มินสเตอร์แอบบีย์ หลุมของฮอว์กิงอยู่ระหว่างหลุมของเซอร์ไอแซก นิวตัน กับ ชารล์ ดาร์วิน ในภาพ ลูซี ฮอว์กิง บุตรสาวกำลังวางช่อดอกไม้บนศิลาเหนือหลุมศพบิดา

เลื่อนปล่อยเจมส์เว็บบ์อีก

29 มิ.ย. 61/นาซาเลื่อนกำหนดปล่อยกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์เว็บบ์ขึ้นสู่อวกาศอีกครั้ง จากเดือนพฤษภาคม 2563 ไปเป็นเดือนมีนาคม 2564

สะเก็ดข่าวอื่น