ข่าวดาราศาสตร์

แพทริก มัวร์ เสียชีวิตแล้วด้วยวัย 89

(10 ธ.ค. 55) เซอร์แพทริก มัวร์ ผู้ดำเนินรายการเดอะสกายแอตไนท์ของบีบีซี ได้เสียชีวิตลงอย่างสงบด้วยวัย 89 ปีในบ้านที่เซลชีย์ อังกฤษ จากคำบอกเล่าของสหายและเพื่อนร่วมงาน มัวร์เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลเป็นเวลาสั้น ๆ เมื่อสัปดาห์ก่อนหน้า แต่อาการก็ไม่ดีขึ้น มัวร์ได้แสดงเจตนาที่จะใช้ชีวิตในวันสุด ...

ดาวพุธก็มีน้ำแข็ง

(8 ธ.ค. 55) ดาวพุธ เป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดในระบบสุริยะ พื้นผิวของดาวพุธจึงร้อนจัด ในบางพื้นที่ร้อนถึงกับหลอมตะกั่วได้ แต่นักดาราศาสตร์พบว่าที่ขั้วทั้งสองของดาวพุธกลับเป็นดินแดนแห่งความหนาวเหน็บ และอาจมีน้ำแข็งกักอยู่ตามก้นแอ่งมากถึงหนึ่งล้านล้านตัน ...

พบดาวเคราะห์อิสระ พเนจรอยู่นอกระบบสุริยะ

(8 ธ.ค. 55) นักดาราศาสตร์พบวัตถุคล้ายดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง ลอยเคว้งคว้างอยู่กลางอวกาศ ไม่ได้โคจรรอบวัตถุดวงใด นักดาราศาสตร์เคยพบวัตถุอิสระที่ไม่ใช่ดาวฤกษ์มาก่อนหน้านี้แล้วจำนวนหนึ่ง แต่ไม่ทราบแน่ชัดว่า วัตถุเหล่านั้นมีต้นกำเนิดมาอย่างไร แม้แต่ชนิดก็ยังไม่แน่ใจนักว่ามันคือวัตถุ ...

คลื่นความโน้มถ่วงจากดาวแคระขาว

(3 ก.ย. 55) คลื่นความโน้มถ่วง เป็นสิ่งลึกลับที่สุดอย่างหนึ่งในเอกภพ ที่นักดาราศาสตร์ได้พยายามค้นหามาเป็นเวลานานโดยไร้ผล แต่เมื่อเร็ว ๆ นี้ นักดาราศาสตร์คณะหนึ่งได้ค้นพบปรากฏการณ์บางอย่างที่น่าจะบ่งบอกได้ว่าเป็นผลจากคลื่นความโน้มถ่วง ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปของแอลเบิร์ต ไอน์สไตน์กล่าวว่า เมื่อวัตถุเคลื่อนที่ จะทำให้เกิดระลอกขึ้นบนปริภูมิ-เวลา ...

ซูเปอร์โนวาบางชนิดอาจเกี่ยวข้องกับโนวา

(25 ส.ค. 55) โนวา กับซูเปอร์โนวา ปรากฏการณ์ที่ดูคล้ายดาวเกิดใหม่ทั้งคู่ แม้จะมีชื่อคล้ายกัน ความหมายของชื่อก็คล้ายกัน แต่ต้นกำเนิดของปรากฏการณ์สองชนิดนี้ไม่ใกล้เคียงกันเลย โนวาสองสว่างจากการเกิดปฏิกิริยาเทอร์มอนิวเคลียร์ที่ผิวดาวฤกษ์ที่ได้รับมวลจากดาวข้างเคียง ส่วนซูเปอร์โนวาคือการระเบิดของดาวฤกษ์ทั้งดวง แต่การศึกษาของนักดาราศาสตร์เมื่อไม่นานมานี้ ได้เปิดเผยเป็นครั้งแรกว่า มีซูเปอร์โนวาประเภทเทอร์มอนิวเคลียร์ (1 เอ) บางชนิดเกิด ...

ดาวฤกษ์เขมือบดาวเคราะห์บริวาร

(22 ส.ค. 55) นักดาราศาสตร์พบหลักฐานของเหตุการณ์สุดสยองเกิดขึ้นในระบบสุริยะต่างถิ่น เป็นเหตุการณ์ที่ดาวเคราะห์ดวงหนึ่งถูกดาวฤกษ์แม่ของตัวเองกลืนกิน ราวกับจะเป็นการเตือนถึงชะตากรรมของโลกที่จะเกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่พ้น "เหตุการณ์เหล่านี้จะเกิดขึ้นในระบบสุริยะของเราในอนาคต โลก รวมถึงดาวเคราะห์ใน ...

พบแผ่นเปลือกดาวเลื่อนบนดาวอังคาร

(18 ส.ค. 55) เป็นเวลานานมาแล้ว ที่นักวิทยาศาสตร์คิดว่ามีเพียงโลกเท่านั้นที่มีการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกดาว แต่ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์พบว่าปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นบนดาวอังคารได้เหมือนกัน "การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกบนดาวอังคารอยู่ในช่วงเริ่มต้นของเหตุการณ์ เราจึงใช้ดาวอังคารเป็นหน้าต่างกาลเวลา ...

บริวารดวงที่ห้าของพลูโต

(1 ส.ค. 55) ถึงจะชื่อว่าเป็นดาวเคราะห์แคระ แต่ครอบครัวของดาวพลูโตไม่แคระเลย ล่าสุดพบดวงจันทร์เป็นบริวารมากถึงห้าดวงแล้ว บริวารดวงใหม่นี้มีชื่อว่า เอส/2012 (S/2012) ค้นพบโดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล คาดว่ามีสัญฐานไม่กลม มีขนาดอยู่ระหว่าง 10-24 กิโลเมตร
...

เสียงวอยเอเจอร์ 1 จากชายขอบระบบสุริยะ

(1 ส.ค. 55) หลังจากเดินทางรอนแรมจากโลกไปเป็นเวลาเกือบ 35 ปี ในที่สุดยานวอยเจอร์ 1 ก็ไปถึงขอบของระบบสุริยะเรียบร้อยแล้ว "ข้อมูลล่าสุดจากวอยเจอร์ 1 ล้วนบ่งชี้ชัดเจนว่าสิ่งต่าง ๆ รอบยานเปลี่ยนไปไปอย่างรวดเร็ว นี่แสดงชัดว่ายานได้ไปถึงขอบของระบบสุริยะแล้ว" เอ็ด สโตน นักวิทยาศาสตร์ประจำโครงการวอย ...

ไม่มีคลื่นกระแทกโค้งนอกระบบสุริยะ

(16 พ.ค. 55) เป็นเวลานานหลายปีมาแล้ว ที่นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า ที่ตำแหน่งด้านนอกของระบบสุริยะในทิศทางที่ปะทะกับลมระหว่างดาว จะมีคลื่นกระแทกโค้ง (bow shock) เกิดขึ้น เหมือนคลื่นกระแทกที่เกิดขึ้นเมื่อเครื่องบินพุ่งผ่านกำแพงเสียง แต่ข้อมูลล่าสุดจากยานไอเบ็กซ์ (IBEX -- Interstellar Boundary Explorer) ขององค์การ ...

ดาราจักรหมวกปีก สองร่างในหนึ่งเดียว

(13 พ.ค. 55) หากจะมีการลงคะแนนเสียงในหมู่นักดูดาว ถึงดาราจักรที่สวยงามที่สุด น่าจะต้องมีชื่อของดาราจักรหมวกปีก (Sombrero Galaxy) อยู่ในรายชื่ออันดับต้น ๆ ด้วยรูปร่างที่สวยงามโดดเด่นไม่เหมือนใคร ทำให้ดาราจักรนี้มีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งบนท้องฟ้า ดาราจักรหมวกปีก หรือชื่อในบัญชีเมซีเยว่า เอ็ม 104 (M104) อยู่ห่างจากโลก ...

ดาวเคราะห์อิสระก็มีบ้านใหม่ได้

(10 พ.ค. 55) มนุษย์รู้จักดาวเคราะห์มาตั้งแต่ครั้งโบราณกาล ที่คุ้นเคยที่สุดก็คือดาวเคราะห์ทั้งแปดในระบบสุริยะของเรา ซึ่งโคจรรอบดวงอาทิตย์ ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เราได้รู้จักดาวเคราะห์อีกกลุ่มหนึ่ง นั่นคือดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่น แต่ยังมีดาวเคราะห์อีกกลุ่มหนึ่งที่ไม่เป็นที่รู้จักมากนัก เรียกว่า ...

เตรียมต้อนรับดาวเคราะห์น้อย 2012 ดีเอ 14

(5 พ.ค. 55) ในปีหน้า ถัดจากวันแห่งความรักเพียงหนึ่งวัน จะเป็นวันแห่งความหวาดเสียวของหลาย ๆ คน เพราะจะมีดาวเคราะห์น้อยดวงหนึ่งพุ่งมาเฉียดโลกให้เสียวสันหลังเล่น ๆ ดาวเคราะห์น้อยดวงนี้ชื่อ 2012 ดีเอ 14 (2012 DA14) ค้นพบโดยนักดาราศาสตร์สมัครเล่นเมื่อ ...

ดอว์นเผยความลับเวสตา

(5 พ.ค. 55) เมือวันที่ 24 เมษายนที่ผ่านมา องค์การนาซาได้เปิดเผยภาพถ่ายจากยานอวกาศดอว์น ซึ่งเป็นยานสำรวจดาวเคราะห์น้อยของนาซา ภาพชุดนี้ได้แสดงรายละเอียดของดาวเคราะห์น้อยที่ขนาดไม่น้อยดวงนี้ในแบบที่ไม่มีใครเคยเห็นมาก่อน ทั้งความหลากหลายขององค์ประกอบบนพื้นผิว แผนที่แสดงความเปลี่ยนแปลง ...

โฟบอส-กรุนต์โหม่งโลก ไปไม่ถึงฝั่งฝัน

(16 ม.ค. 55) ยานโฟบอส-กรุนต์ ของรัสเซียได้ตกลงสู่โลกเมื่อวันที่ 15 มกราคมที่ผ่านมา ปิดฉากภารกิจสำรวจดาวอังคารด้วยความล้มเหลว ยานสำรวจดาวอังคารมูลค่า 165 ล้านดอลลาร์ลำนี้ขึ้นจากแท่นปล่อยเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายนปลายปีที่แล้วพร้อมกับความหวังของรัสเซียที่จะกลับมาสู่สังเวียนของนักสำรวจดาวเคราะห์อีกครั้งหลังจากซบเซาไปนาน เป้าหมายของ ...

ฉมวกอวกาศ เทคนิคใหม่ของนาซา

(28 ธ.ค. 54) เมื่อเอ่ยถึง "ปืนฉมวก" หลายคนอาจนึกถึงฉากการล่าปลาวาฬที่แสนทารุณ เหยื่อผู้โชคร้ายถูกยิงกลางหลัง ยกขึ้นเรือชำแหละ เลือดท่วมชะโลมทะเล แต่ในอนาคตอีกไม่นาน นักดาราศาสตร์อาจเอาปืนฉมวกติดไปกับยานอวกาศด้วย เขาไม่ได้เอาไปยิงปลาวาฬอวกาศ แต่เอาไปยิงดาวหางเพื่อเก็บตัว ...

เคปเลอร์ค้นพบดาวเคราะห์ขนาดเท่าโลกครั้งแรก

(28 ธ.ค. 54) กล้องโทรทรรศน์อวกาศเคปเลอร์ของนาซา ได้บรรลุเป้าหมายสำคัญของภารกิจด้วยการค้นพบดาวเคราะห์ขนาดเท่าโลกโคจรรอบดาวฤกษ์คล้ายดวงอาทิตย์เป็นครั้งแรก ดาวเคราะห์ที่พบ มีชื่อว่า เคปเลอร์-20 อี (Kepler-20e) และ เคปเลอร์-20 เอฟ (Kepler-20f) แม้ดาวเคราะห์ทั้งสองดวงนี้อยู่เกินกว่าที่จะทำให้มีน้ำใน ...

พบดาวเคราะห์จอมอึด โดนดาวกลืนแล้วยังรอด

(28 ธ.ค. 54) นักดาราศาสตร์คณะหนึ่ง นำโดย สตีฟ คาวาเลอร์ จากมหาวิทยาลัยไอโอวาสเตต ได้สำรวจการกระเพื่อมของดาวฤกษ์ดวงหนึ่งชื่อ เคไอซี 05807616 (KIC 05807616) ซึ่งเป็นดาวฤกษ์อายุมากที่ผ่านพ้นช่วงของการเป็นดาวยักษ์แดงมาได้สองปี และได้พบสิ่งที่ไม่เคยพบเห็นมาก่อน นั่นคือดาวเคราะห์ที่รอดพ้นจากการถูกดาวฤกษ์กลืน ดาวยักษ์แดงคือดาวฤกษ์ที่พองขึ้นจนมีขนาดใหญ่ขึ้นกว่าเดิมนับพันเท่า ...

ดาวแคระน้ำตาลประเภทวาย เย็นสบายเหมือนบนโลก

(8 ต.ค. 54) นักดาราศาสตร์ใช้กล้องไวส์สำรวจดวงดาวต่าง ๆ ในย่านแสงอินฟราเรด และพบดาวแคระน้ำตาลประเภทใหม่ที่อุณหภูมิต่ำที่สุด กล้องไวส์เป็นกล้องโทรทรรศน์อวกาศที่เหมาะสำหรับสำรวจดาวแคระน้ำตาลมาก ดาวแคระน้ำตาลพวกนี้เมื่อมองในย่าน ...

พบดาวเคราะห์ดวงใหม่ ดำยิ่งกว่าถ่าน

(28 ก.ย. 54) นักดาราศาสตร์ค้นพบดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นดวงใหม่ที่แปลกไม่เหมือนกับดาวเคราะห์ดวงใดที่เราเคยรู้จัก ดาวเคราะห์ดวงนี้ชื่อ เทรส-2 บี (TrES-2b) เป็นดาวเคราะห์แก๊สขนาดใกล้เคียงกับดาวพฤหัสบดี เป็นบริวารของดาว จีเอสซี 03549-02811 อยู่ห่างจากโลก 750 ปีแสงในทิศทางของกลุ่ม ...