สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ข่าวดาราศาสตร์

เอสดีโอศึกษาการสร้างดาวฤกษ์จากการปะทุบนดวงอาทิตย์

(26 มิ.ย. 56) วันที่ 7 มิถุนายน 2554 หรือเมื่อราวสองปีก่อน ได้เกิดการปะทุครั้งใหญ่บนดวงอาทิตย์ ดวงอาทิตย์ได้สาดพลาสมาร้อนปริมาณมหาศาลขึ้นสู่อวกาศ หลังจากนั้นพลาสมาบางส่วนได้ตกลงสู่ผิวดวงอาทิตย์ พร้อมกับสาดแสงอัลตรา ...

ดาวเคราะห์พิลึก เล็กเท่าโลก แต่แน่นกว่าเหล็กตัน

(27 พ.ค. 56) กล้องเคปเลอร์ ปล่อยขึ้นสู่อวกาศในปี 2552 มีเป้าหมายหลักคือค้นหาดาวเคราะห์บริวารของดาวฤกษ์ดวงอื่น หนึ่งในบรรดาดาวเคราะห์ที่แปลกประหลาดที่สุดที่เคปเลอร์เคยพบ คือดาวเคราะห์ที่มีความหนาแน่นสูงมาก บางดวงถึงกับมีความหนาแน่นกว่า ...

แมงกุดจี่ก็ดูดาวเป็น

(6 พ.ค. 56) มีสัตว์เพียงไม่กี่ชนิดเท่านั้นที่พบว่ารู้จักใช้ดาวในการนำทาง เช่น นก แมวน้ำ และมนุษย์ นี่เป็นครั้งแรกที่พบว่าแมลงใช้ประโยชน์จากดวงดาวด้วย และเป็นครั้งแรกที่พบว่าสัตว์ใช้ทางช้างเผือกในการบอกทิศทาง จากการทดลองในภาคสนาม นัก ...

ดาวแคระน้ำตาลข้างบ้าน

(25 เม.ย. 56) เมื่อปี พ.ศ. 2552 องค์การนาซาได้ปล่อยดาวเทียมไวส์ นักดาราศาสตร์คาดหวังว่าดาวเทียมลำนี้จะพบดาวแคระน้ำตาลจำนวนมาก เนื่องจากเป็นกล้องโทรทรรศน์ที่ไวต่อแสงในย่านรังสีอินฟราเรด ดาวแคระน้ำตาลส่งแสงริบหรี่มาก จึงเป็นไปได้ว่าอาจมีดาวแคระน้ำตาลจำนวนมากที่เล็ดรอดสายตานักดาราศาสตร์ไป และหนึ่งในจำนวนนั้นอาจอยู่ไม่ไกลก็ได้ หรือแม้แต่ใกล้กว่าดาวฤกษ์ที่อยู่ ...

นาซาพบแถบรังสีใหม่รอบโลก

(26 มี.ค. 56) แถบรังสีแวนอัลเลนมีสองชั้นซ้อนกัน ชั้นในประกอบด้วยอิเล็กตรอนพลังงานสูงและไอออนบวกพลังงานสูง ซึ่งมีความเข้มค่อนข้างคงที่ ส่วนแถบชั้นนอก ประกอบด้วยอิเล็กตรอนพลังงานสูงเกือบทั้งหมด และความเข้มผันแปรอย่างรวดเร็วในระดับชั่วโมงหรือระดับ ...

ฮับเบิลและสปิตเซอร์พบรูปแบบบรรยากาศของดาวแคระน้ำตาล

(17 มี.ค. 56) นักดาราศาสตร์ประสบความสำเร็จในการสำรวจสภาพบรรยากาศของดาวแคระน้ำตาล เป็นครั้งแรกที่สามารถทำแผนที่ภูมิอากาศบนดาวแคระน้ำตาลได้ ดาวแคระน้ำตาลเกิดขึ้นจากก้อนแก๊สที่มารวมตัวกันเช่นเดียวกับการเกิดดาวฤกษ์ แต่ดาวแคระน้ำตาลมีมวลไม่มากพอที่จะจุดปฏิกิริยา ...

อุกกาบาตยักษ์ระเบิดเหนือฟ้ารัสเซีย

(18 ก.พ. 56) เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ได้มีอุกกาบาตยักษ์พุ่งเข้าสู่โลกและระเบิดขึ้นเหนือฟ้าของเมืองเชลยาบินสก์ ซึ่งเป็นเมืองอุตสาหกรรมใกล้เทือกเขาอูรัล อยู่ห่างจากมอสโกไปทางตะวันออกประมาณ 1,500 กิโลเมตร ไม่มีรายงานของผู้เสียชีวิต แต่มีผู้บาดเจ็บกว่า 1,000 ราย ส่วนใหญ่ ...

น้ำแข็งบนทะเลสาบไททัน

(17 ม.ค. 56) ยานแคสซีนีของนาซา ซึ่งสำรวจรอบไททัน ดวงจันทร์ของดาวเสาร์ พบหลักฐานบางอย่างที่อาจแสดงว่ามีน้ำแข็งลอยอยู่บนทะเลสาบของดวงจันทร์ดวงนี้อยู่จริง 
...

ดาราจักรถั่วเขียว

(24 ธ.ค. 55) นักดาราศาสตร์ได้พบดาราจักรประเภทใหม่ จากการใช้กล้องวีแอลที กล้องเจมิไนใต้ และกล้องแคนาดา-ฝรั่งเศส-ฮาวาย มิสชา ชีร์เมอร์ นักดาราศาสตร์จากหอดูดาวเจมิไนในฮีโล ฮาวาย ได้สำรวจภาพถ่ายดาราจักรที่อยู่ห่างไกลจำนวนมากเพื่อค้นหากระจุกดาราจักร แต่เมื่อมาพบกับภาพของวัตถุดวงหนึ่ง เขาถึงกับตะลึง เพราะวัตถุที่พบนั้นดูเผิน ๆ คล้ายดาราจักร แต่กลับ ...

แพทริก มัวร์ เสียชีวิตแล้วด้วยวัย 89

(10 ธ.ค. 55) เซอร์แพทริก มัวร์ ผู้ดำเนินรายการเดอะสกายแอตไนท์ของบีบีซี ได้เสียชีวิตลงอย่างสงบด้วยวัย 89 ปีในบ้านที่เซลชีย์ อังกฤษ จากคำบอกเล่าของสหายและเพื่อนร่วมงาน มัวร์เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลเป็นเวลาสั้น ๆ เมื่อสัปดาห์ก่อนหน้า แต่อาการก็ไม่ดีขึ้น มัวร์ได้แสดงเจตนาที่จะใช้ชีวิตในวันสุด ...

พบดาวเคราะห์อิสระ พเนจรอยู่นอกระบบสุริยะ

(8 ธ.ค. 55) นักดาราศาสตร์พบวัตถุคล้ายดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง ลอยเคว้งคว้างอยู่กลางอวกาศ ไม่ได้โคจรรอบวัตถุดวงใด นักดาราศาสตร์เคยพบวัตถุอิสระที่ไม่ใช่ดาวฤกษ์มาก่อนหน้านี้แล้วจำนวนหนึ่ง แต่ไม่ทราบแน่ชัดว่า วัตถุเหล่านั้นมีต้นกำเนิดมาอย่างไร แม้แต่ชนิดก็ยังไม่แน่ใจนักว่ามันคือวัตถุ ...

ดาวพุธก็มีน้ำแข็ง

(8 ธ.ค. 55) ดาวพุธ เป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดในระบบสุริยะ พื้นผิวของดาวพุธจึงร้อนจัด ในบางพื้นที่ร้อนถึงกับหลอมตะกั่วได้ แต่นักดาราศาสตร์พบว่าที่ขั้วทั้งสองของดาวพุธกลับเป็นดินแดนแห่งความหนาวเหน็บ และอาจมีน้ำแข็งกักอยู่ตามก้นแอ่งมากถึงหนึ่งล้านล้านตัน ...

คลื่นความโน้มถ่วงจากดาวแคระขาว

(3 ก.ย. 55) คลื่นความโน้มถ่วง เป็นสิ่งลึกลับที่สุดอย่างหนึ่งในเอกภพ ที่นักดาราศาสตร์ได้พยายามค้นหามาเป็นเวลานานโดยไร้ผล แต่เมื่อเร็ว ๆ นี้ นักดาราศาสตร์คณะหนึ่งได้ค้นพบปรากฏการณ์บางอย่างที่น่าจะบ่งบอกได้ว่าเป็นผลจากคลื่นความโน้มถ่วง ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปของแอลเบิร์ต ไอน์สไตน์กล่าวว่า เมื่อวัตถุเคลื่อนที่ จะทำให้เกิดระลอกขึ้นบนปริภูมิ-เวลา ...

ซูเปอร์โนวาบางชนิดอาจเกี่ยวข้องกับโนวา

(25 ส.ค. 55) โนวา กับซูเปอร์โนวา ปรากฏการณ์ที่ดูคล้ายดาวเกิดใหม่ทั้งคู่ แม้จะมีชื่อคล้ายกัน ความหมายของชื่อก็คล้ายกัน แต่ต้นกำเนิดของปรากฏการณ์สองชนิดนี้ไม่ใกล้เคียงกันเลย โนวาสองสว่างจากการเกิดปฏิกิริยาเทอร์มอนิวเคลียร์ที่ผิวดาวฤกษ์ที่ได้รับมวลจากดาวข้างเคียง ส่วนซูเปอร์โนวาคือการระเบิดของดาวฤกษ์ทั้งดวง แต่การศึกษาของนักดาราศาสตร์เมื่อไม่นานมานี้ ได้เปิดเผยเป็นครั้งแรกว่า มีซูเปอร์โนวาประเภทเทอร์มอนิวเคลียร์ (1 เอ) บางชนิดเกิด ...

ดาวฤกษ์เขมือบดาวเคราะห์บริวาร

(22 ส.ค. 55) นักดาราศาสตร์พบหลักฐานของเหตุการณ์สุดสยองเกิดขึ้นในระบบสุริยะต่างถิ่น เป็นเหตุการณ์ที่ดาวเคราะห์ดวงหนึ่งถูกดาวฤกษ์แม่ของตัวเองกลืนกิน ราวกับจะเป็นการเตือนถึงชะตากรรมของโลกที่จะเกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่พ้น "เหตุการณ์เหล่านี้จะเกิดขึ้นในระบบสุริยะของเราในอนาคต โลก รวมถึงดาวเคราะห์ใน ...

พบแผ่นเปลือกดาวเลื่อนบนดาวอังคาร

(18 ส.ค. 55) เป็นเวลานานมาแล้ว ที่นักวิทยาศาสตร์คิดว่ามีเพียงโลกเท่านั้นที่มีการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกดาว แต่ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์พบว่าปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นบนดาวอังคารได้เหมือนกัน "การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกบนดาวอังคารอยู่ในช่วงเริ่มต้นของเหตุการณ์ เราจึงใช้ดาวอังคารเป็นหน้าต่างกาลเวลา ...

เสียงวอยเอเจอร์ 1 จากชายขอบระบบสุริยะ

(1 ส.ค. 55) หลังจากเดินทางรอนแรมจากโลกไปเป็นเวลาเกือบ 35 ปี ในที่สุดยานวอยเจอร์ 1 ก็ไปถึงขอบของระบบสุริยะเรียบร้อยแล้ว "ข้อมูลล่าสุดจากวอยเจอร์ 1 ล้วนบ่งชี้ชัดเจนว่าสิ่งต่าง ๆ รอบยานเปลี่ยนไปไปอย่างรวดเร็ว นี่แสดงชัดว่ายานได้ไปถึงขอบของระบบสุริยะแล้ว" เอ็ด สโตน นักวิทยาศาสตร์ประจำโครงการวอย ...

บริวารดวงที่ห้าของพลูโต

(1 ส.ค. 55) ถึงจะชื่อว่าเป็นดาวเคราะห์แคระ แต่ครอบครัวของดาวพลูโตไม่แคระเลย ล่าสุดพบดวงจันทร์เป็นบริวารมากถึงห้าดวงแล้ว บริวารดวงใหม่นี้มีชื่อว่า เอส/2012 (S/2012) ค้นพบโดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล คาดว่ามีสัญฐานไม่กลม มีขนาดอยู่ระหว่าง 10-24 กิโลเมตร
...

ไม่มีคลื่นกระแทกโค้งนอกระบบสุริยะ

(16 พ.ค. 55) เป็นเวลานานหลายปีมาแล้ว ที่นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า ที่ตำแหน่งด้านนอกของระบบสุริยะในทิศทางที่ปะทะกับลมระหว่างดาว จะมีคลื่นกระแทกโค้ง (bow shock) เกิดขึ้น เหมือนคลื่นกระแทกที่เกิดขึ้นเมื่อเครื่องบินพุ่งผ่านกำแพงเสียง แต่ข้อมูลล่าสุดจากยานไอเบ็กซ์ (IBEX -- Interstellar Boundary Explorer) ขององค์การ ...

ดาราจักรหมวกปีก สองร่างในหนึ่งเดียว

(13 พ.ค. 55) หากจะมีการลงคะแนนเสียงในหมู่นักดูดาว ถึงดาราจักรที่สวยงามที่สุด น่าจะต้องมีชื่อของดาราจักรหมวกปีก (Sombrero Galaxy) อยู่ในรายชื่ออันดับต้น ๆ ด้วยรูปร่างที่สวยงามโดดเด่นไม่เหมือนใคร ทำให้ดาราจักรนี้มีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งบนท้องฟ้า ดาราจักรหมวกปีก หรือชื่อในบัญชีเมซีเยว่า เอ็ม 104 (M104) อยู่ห่างจากโลก ...

รายงานพิเศษ

นิยาม "ดาวเคราะห์"
ระวัง! ข่าวลือเรื่องดาวอังคาร
2003 UB313
ดีปอิมแพกต์เจาะดาวหาง
ยานไฮเกนส์ลงสำรวจไททัน
ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์
มาร์สเอกซ์พลอเรชันโรเวอร์
ยานบีเกิล 2 ลงจอดบนดาวอังคาร
ดาวพุธผ่านหน้าดวงอาทิตย์
กระสวยอวกาศโคลัมเบีย
อะพอลโล 11 ลวงโลกจริงหรือ?
ยานดีปสเปซ 1
ยานเจเนซิส
สุริยุปราคาเต็มดวง 2544
วาระสุดท้ายของสถานีอวกาศมีร์
ยานเนียร์ชูเมกเกอร์ลงจอด
ภาพชุดจันทรุปราคาเต็มดวง 2544
แอลครอสโหม่งดวงจันทร์

สะเก็ดข่าว

คาดหมายวันตกเทียนกง-1

13 ก.พ. 61/การคาดการณ์ล่าสุดถึงวันที่ 7 กุมภาพันธ์โดยสำนักงานขยะอวกาศในเยอรมนีประเมินว่า สถานีอวกาศเทียนกง-1 ของจีนจะตกลงสู่บรรยากาศโลกในช่วง 25 มีนาคม ถึง 17 เมษายน

ไฟนรกท้ายยุคน้ำแข็ง

13 ก.พ. 61/เอเดรียน เมลอตต์ ศาสตราจารย์ด้านฟิสิกส์และดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแคนซัสได้ศึกษาตะกอนตามที่ต่าง ๆ บนโลก พบหลักฐานที่แสดงว่า เมื่อราว 12,800 ปีก่อน ซึ่งเป็นช่วงที่เพิ่งพ้นยุคน้ำแข็งครั้งล่าสุด ได้มีดาวหางที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ถึง 100 กิโลเมตรชนโลก เป็นผลให้พื้นที่ราวหนึ่งในสิบของพื้นดินบนโลกลุกเป็นไฟ

รังสีคอสมิกบุก

11 ก.พ. 61/นักดาราศาสตร์ตรวจพบว่า ปริมาณรังสีคอสมิกที่เข้าถึงโลกมีความเข้มสูงขึ้นกว่า 13 เปอร์เซ็นต์ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ซึ่งเกิดจากกัมมันตภาพของดวงอาทิตย์กำลังลดลงตามวัฏจักร

คลื่นความมืดจากสุริยคราส

10 ก.พ. 61/นักวิทยาศาสตร์จากหอดูดาวเฮย์สแต็กของเอ็มไอทีและจากหอดูดาวทรุมเซอของนอร์เวย์ ได้สำรวจบรรยากาศชั้นไอโอโนสเฟียร์ในทางผ่านของคราสขณะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงเมื่อเดือนสิงหาคมปี 2561 พบคลื่นกระแทกโค้งที่เกิดขึ้นในบรรยากาศชั้นไอโอโนสเฟียร์ที่เกิดจากเงาของดวงจันทร์พาดผ่านบรรยากาศโลกด้วยความเร็วสูง 


ภาพรายละเอียดดาวยักษ์

4 ก.พ. 61/นักดาราศาสตร์ได้ใช้อุปกรณ์ถ่ายภาพชื่อ ไพโอเนียร์ ของหอสังเกตการณ์วีแอลทีไอในชิลีถ่ายภาพดาว ไพ นกกระเรียน (Pi1 Gruis) ซึ่งเป็นดาวยักษ์แดงที่อยู่ห่างออกไป 530 ปีแสง ภาพนี้ให้รายละเอียดลักษณะพื้นผิวได้ถึงระดับที่แสดงภาพของการเกิดฟองบนผิวดาวได้ นับเป็นการถ่ายภาพพื้นผิวของดาวยักษ์ที่ละเอียดสูงถึงระดับนี้ได้เป็นครั้งแรก

เรดาร์วัดขนาดเฟทอน

18 ม.ค. 61/เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2560 นักดาราศาสตร์ได้ใช้เรดาร์ของกล้องโทรทรรศน์วิทยุอาริซิโบสำรวจดาวเคราะห์น้อย 3200 เฟทอน พบว่า วัตถุที่เป็นต้นกำเนิดของฝนดาวตกคนคู่ดวงนี้มีสัญฐานค่อนข้างกลมเกลี้ยง มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 6 กิโลเมตร ซึ่งใหญ่กว่าที่เคยคิดไว้

จุดจรวดวอยเอเจอร์ 1 ครั้งแรกในรอบ 37 ปี

2 ธ.ค. 60/เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2560 ศูนย์ควบคุมภารกิจวอยเอเจอร์ได้ส่งคำสั่งให้ยานวอยเอเจอร์ 1 ซึ่งเป็นยานอวกาศที่เดินทางไกลที่สุด จุดจรวดเพื่อปรับมุมในการหันจานสายอากาศได้สำเร็จ เป็นการจุดจรวดครั้งแรกของยานลำนี้หลังจากที่ไม่ได้ใช้งานมานานถึง 37 ปี.

ดาวหางเขียวพิสดาร

1 ธ.ค. 60/นักดาราศาสตร์ได้ใช้กล้องไออาร์ทีเอฟในฮาวายศึกษาดาวหาง 45 พี/ฮนดะ-เมอร์กอส-ปัจดูซาโควา เพื่อต้นปีที่ผ่านมา พบว่าดาวหางดวงนี้มีปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์แข็งน้อยมาก แต่กลับมีมีเทนอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งนับเป็นเรื่องแปลก เพราะคาร์บอนไดออกไซด์แข็งกับมีเทนในดาวหางทั่วไปมักมีมากหรือน้อยไปในทางเดียวกัน

ไม่ต้องรอให้ดาวหางชน

22 พ.ย. 60/อาร์จัน เบเรรา จากมหาวิทยาลัยเอดินบะระ เสนอทฤษฎีว่า สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่ลอยละล่องอยู่ในบรรยากาศชั้นบนโลกอาจถูกพัดพาไปยังดาวเคราะห์ดวงอื่นได้จากการถูกฝุ่นจากอวกาศพุ่งชน หากทฤษฎีเป็นจริง โอกาสในการแพร่สิ่งมีชีวิตระหว่างดาวเคราะห์ก็จะมากกว่าที่เคยคาดไว้ เนื่องจากโลกถูกฝุ่นอวกาศพุ่งชนทุกวัน

เทียนกง-1 โหม่งโลกต้นปีหน้า

15 พ.ย. 60/ข้อมูลจากการติดตามการเคลื่อนที่ของสถานีอวกาศเทียนกง-1 ของจีน พบว่าขณะนี้สถานีอยู่สูงจากพื้นดิน 310 กิโลเมตร และกำลังลดระดับลงเรื่อย ๆ คาดว่าสถานีจะตกลงสู่พื้นโลกในราวต้นปี 2561 แต่วันและสถานที่ยังไม่อาจระบุได้ในขณะนี้

สะเก็ดข่าวอื่น