สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ข่าวดาราศาสตร์

ไม่มีคลื่นกระแทกโค้งนอกระบบสุริยะ

(16 พ.ค. 55) เป็นเวลานานหลายปีมาแล้ว ที่นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า ที่ตำแหน่งด้านนอกของระบบสุริยะในทิศทางที่ปะทะกับลมระหว่างดาว จะมีคลื่นกระแทกโค้ง (bow shock) เกิดขึ้น เหมือนคลื่นกระแทกที่เกิดขึ้นเมื่อเครื่องบินพุ่งผ่านกำแพงเสียง แต่ข้อมูลล่าสุดจากยานไอเบ็กซ์ (IBEX -- Interstellar Boundary Explorer) ขององค์การ ...

ดาราจักรหมวกปีก สองร่างในหนึ่งเดียว

(13 พ.ค. 55) หากจะมีการลงคะแนนเสียงในหมู่นักดูดาว ถึงดาราจักรที่สวยงามที่สุด น่าจะต้องมีชื่อของดาราจักรหมวกปีก (Sombrero Galaxy) อยู่ในรายชื่ออันดับต้น ๆ ด้วยรูปร่างที่สวยงามโดดเด่นไม่เหมือนใคร ทำให้ดาราจักรนี้มีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งบนท้องฟ้า ดาราจักรหมวกปีก หรือชื่อในบัญชีเมซีเยว่า เอ็ม 104 (M104) อยู่ห่างจากโลก ...

ดาวเคราะห์อิสระก็มีบ้านใหม่ได้

(10 พ.ค. 55) มนุษย์รู้จักดาวเคราะห์มาตั้งแต่ครั้งโบราณกาล ที่คุ้นเคยที่สุดก็คือดาวเคราะห์ทั้งแปดในระบบสุริยะของเรา ซึ่งโคจรรอบดวงอาทิตย์ ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เราได้รู้จักดาวเคราะห์อีกกลุ่มหนึ่ง นั่นคือดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่น แต่ยังมีดาวเคราะห์อีกกลุ่มหนึ่งที่ไม่เป็นที่รู้จักมากนัก เรียกว่า ...

เตรียมต้อนรับดาวเคราะห์น้อย 2012 ดีเอ 14

(5 พ.ค. 55) ในปีหน้า ถัดจากวันแห่งความรักเพียงหนึ่งวัน จะเป็นวันแห่งความหวาดเสียวของหลาย ๆ คน เพราะจะมีดาวเคราะห์น้อยดวงหนึ่งพุ่งมาเฉียดโลกให้เสียวสันหลังเล่น ๆ ดาวเคราะห์น้อยดวงนี้ชื่อ 2012 ดีเอ 14 (2012 DA14) ค้นพบโดยนักดาราศาสตร์สมัครเล่นเมื่อ ...

ดอว์นเผยความลับเวสตา

(5 พ.ค. 55) เมือวันที่ 24 เมษายนที่ผ่านมา องค์การนาซาได้เปิดเผยภาพถ่ายจากยานอวกาศดอว์น ซึ่งเป็นยานสำรวจดาวเคราะห์น้อยของนาซา ภาพชุดนี้ได้แสดงรายละเอียดของดาวเคราะห์น้อยที่ขนาดไม่น้อยดวงนี้ในแบบที่ไม่มีใครเคยเห็นมาก่อน ทั้งความหลากหลายขององค์ประกอบบนพื้นผิว แผนที่แสดงความเปลี่ยนแปลง ...

โฟบอส-กรุนต์โหม่งโลก ไปไม่ถึงฝั่งฝัน

(16 ม.ค. 55) ยานโฟบอส-กรุนต์ ของรัสเซียได้ตกลงสู่โลกเมื่อวันที่ 15 มกราคมที่ผ่านมา ปิดฉากภารกิจสำรวจดาวอังคารด้วยความล้มเหลว ยานสำรวจดาวอังคารมูลค่า 165 ล้านดอลลาร์ลำนี้ขึ้นจากแท่นปล่อยเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายนปลายปีที่แล้วพร้อมกับความหวังของรัสเซียที่จะกลับมาสู่สังเวียนของนักสำรวจดาวเคราะห์อีกครั้งหลังจากซบเซาไปนาน เป้าหมายของ ...

ฉมวกอวกาศ เทคนิคใหม่ของนาซา

(28 ธ.ค. 54) เมื่อเอ่ยถึง "ปืนฉมวก" หลายคนอาจนึกถึงฉากการล่าปลาวาฬที่แสนทารุณ เหยื่อผู้โชคร้ายถูกยิงกลางหลัง ยกขึ้นเรือชำแหละ เลือดท่วมชะโลมทะเล แต่ในอนาคตอีกไม่นาน นักดาราศาสตร์อาจเอาปืนฉมวกติดไปกับยานอวกาศด้วย เขาไม่ได้เอาไปยิงปลาวาฬอวกาศ แต่เอาไปยิงดาวหางเพื่อเก็บตัว ...

เคปเลอร์ค้นพบดาวเคราะห์ขนาดเท่าโลกครั้งแรก

(28 ธ.ค. 54) กล้องโทรทรรศน์อวกาศเคปเลอร์ของนาซา ได้บรรลุเป้าหมายสำคัญของภารกิจด้วยการค้นพบดาวเคราะห์ขนาดเท่าโลกโคจรรอบดาวฤกษ์คล้ายดวงอาทิตย์เป็นครั้งแรก ดาวเคราะห์ที่พบ มีชื่อว่า เคปเลอร์-20 อี (Kepler-20e) และ เคปเลอร์-20 เอฟ (Kepler-20f) แม้ดาวเคราะห์ทั้งสองดวงนี้อยู่เกินกว่าที่จะทำให้มีน้ำใน ...

พบดาวเคราะห์จอมอึด โดนดาวกลืนแล้วยังรอด

(28 ธ.ค. 54) นักดาราศาสตร์คณะหนึ่ง นำโดย สตีฟ คาวาเลอร์ จากมหาวิทยาลัยไอโอวาสเตต ได้สำรวจการกระเพื่อมของดาวฤกษ์ดวงหนึ่งชื่อ เคไอซี 05807616 (KIC 05807616) ซึ่งเป็นดาวฤกษ์อายุมากที่ผ่านพ้นช่วงของการเป็นดาวยักษ์แดงมาได้สองปี และได้พบสิ่งที่ไม่เคยพบเห็นมาก่อน นั่นคือดาวเคราะห์ที่รอดพ้นจากการถูกดาวฤกษ์กลืน ดาวยักษ์แดงคือดาวฤกษ์ที่พองขึ้นจนมีขนาดใหญ่ขึ้นกว่าเดิมนับพันเท่า ...

ดาวแคระน้ำตาลประเภทวาย เย็นสบายเหมือนบนโลก

(8 ต.ค. 54) นักดาราศาสตร์ใช้กล้องไวส์สำรวจดวงดาวต่าง ๆ ในย่านแสงอินฟราเรด และพบดาวแคระน้ำตาลประเภทใหม่ที่อุณหภูมิต่ำที่สุด กล้องไวส์เป็นกล้องโทรทรรศน์อวกาศที่เหมาะสำหรับสำรวจดาวแคระน้ำตาลมาก ดาวแคระน้ำตาลพวกนี้เมื่อมองในย่าน ...

พบดาวเคราะห์ดวงใหม่ ดำยิ่งกว่าถ่าน

(28 ก.ย. 54) นักดาราศาสตร์ค้นพบดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่นดวงใหม่ที่แปลกไม่เหมือนกับดาวเคราะห์ดวงใดที่เราเคยรู้จัก ดาวเคราะห์ดวงนี้ชื่อ เทรส-2 บี (TrES-2b) เป็นดาวเคราะห์แก๊สขนาดใกล้เคียงกับดาวพฤหัสบดี เป็นบริวารของดาว จีเอสซี 03549-02811 อยู่ห่างจากโลก 750 ปีแสงในทิศทางของกลุ่ม ...

ดาวเคราะห์เพชร

(1 ก.ย. 54) เขาว่าเพชรเม็ดงามคู่กับหญิงสวย แต่ลองถ้าเป็นเพชรเม็ดใหญ่เท่าดาวเนปจูนล่ะ? ก็คงต้องคู่กับนักดาราศาสตร์ เพชรเม็ดขนาดนี้มีอยู่จริง และอยู่ในดาราจักรทางช้างเผือกเรานี้เอง ไม่ใกล้ไม่ไกลแค่ 4,000 ปีแสง ในทิศทางของกลุ่มดาวงู ดาวเคราะห์ดวงนี้เป็นบริวารของพัลซาร์ ...

กาลครั้งหนึ่ง โลกมีดวงจันทร์สองดวง

(31 ส.ค. 54) ลองนึกดูว่า หากโลกเรามีดวงจันทร์สองดวง แทนที่จะเป็นดวงเดียวอย่างในปัจจุบัน ท้องฟ้ายามค่ำคืนคงดูแปลกพิลึกและแตกต่างไปจากท้องฟ้าที่เราคุ้นเคยไปอย่างสิ้นเชิง นักดาราศาสตร์พบว่า สภาพดังกล่าวอาจเคยเกิดขึ้นจริงมาแล้ว แต่บรรพบุรุษของเราคงไม่มีโอกาสได้เห็นดวงจันทร์สองดวงบนท้องฟ้า เพราะภายในเวลาไม่กี่สิบ ...

ดวงจันทร์เอนเซลาดัสพ่นน้ำลงสู่ดาวเสาร์

(31 ส.ค. 54) กล้องโทรทรรศน์อวกาศเฮอร์เชลขององค์การอวกาศยุโรปหรืออีเอสเอ ได้ตรวจพบว่าดวงจันทร์เอนเซลาดัสของดาวเสาร์พ่นน้ำออกมาสู่วงแหวนของดาวเสาร์ การค้นพบนี้ได้ตอบคำถามที่ยืนยาวนานถึง 14 ปีว่าน้ำบนดาวเสาร์มาจากไหน หลังจากที่มีการค้นพบว่าบรรยากาศชั้นบนของดาวเสาร์มีน้ำเป็นส่วนประกอบ ดวงจันทร์ ...

บริวารใหม่ของพลูโต

(2 ส.ค. 54) นักดาราศาสตร์ค้นพบบริวารดวงใหม่ของดาวพลูโตเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งดวงจากการใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล ก่อนหน้านี้ดาวพลูโตมีบริวารที่รู้จักเพียงสามดวง ได้แก่ คารอน นิกซ์ และ ไฮดรา นิกซ์กับไฮดราค้นพบในปี 2548 โดยกล้องฮับเบิลเช่นกัน คารอนถูกค้นพบในปี 2521 บริวารดวงใหม่ ...

พบเควซาร์ที่ไกลที่สุด

(28 ก.ค. 54) นักดาราศาสตร์นานาชาติคณะหนึ่ง ได้พบหลุมดำยักษ์ที่อยู่ไกลจากโลกมากที่สุดเท่าที่เคยมีการค้นพบกันมา หลุมดำที่พบนี้อยู่รูปของเควซาร์ที่ส่องสว่างจากแก๊สที่ไหลพรั่งพรูลงสู่หลุมดำ เควซาร์นี้มีชื่อว่า ยูลาส เจ 1120+0640 (ULAS J1120+0641) ค้นพบโดยโครงการสำรวจอวกาศห้วงลึกอินฟราเรดยูเคิร์ต (UKIRT Infrared Deep Sky Survey) และจากการเสริมทัพโดย ...

วัดวันบนเนปจูน

(6 ก.ค. 54) ดาวเนปจูนถูกค้นพบมาตั้งแต่ปี 1846 แต่ตลอดเวลากว่าศตวรรษที่ผ่านมา สมบัติพื้นฐานอย่างหนึ่งของดาวฤกษ์ดวงนี้กลับวัดได้ยากเย็นยิ่ง ที่ได้มาได้เพียงตัวเลขหยาบ ๆ เท่านั้น นั่นคือคาบการหมุนรอบตัวเองของดาวเคราะห์ จนเมื่อไม่นานมานี้เองที่นักดาราศาสตร์สามารถวัดคาบการหมุ ...

ซูเปอร์โนวาแบบใหม่ สว่างกว่าแบบอื่น 10 เท่า

(6 ก.ค. 54) นักดาราศาสตร์จากสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย ได้ค้นพบซูเปอร์โนวาชนิดใหม่ ที่มีความสว่างกว่าซูเปอร์โนวาทั่วไปถึง 10 เท่า ย้อนหลังไปเมื่อปี 2550 รอเบิร์ด ควิมบี จากมหาวิทยาลัยเทกซัส ณ ออสติน ได้ค้นพบซูเปอร์โนวาดวงหนึ่ง มีความส่องสว่างกว่าดวงอาทิตย์ถึงหนึ่งแสนล้านเท่า และส่องสว่างกว่าซูเปอร์โนวาทั่วไป 10 เท่า ต่อมาได้ชื่อว่า 2005 เอพี (2005AP) ไม่เพียงแต่ความสว่างที่ผิดปกติแล้ว เมื่อศึกษาสเปก ...

ดาวแปลกพวกสีน้ำเงินในใจกลางทางช้างเผือก

(14 มิ.ย. 54) นักวิทยาศาสตร์ใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลค้นพบดาวแปลกพวกสีน้ำเงินอยู่บริเวณใจกลางดาราจักรทางช้างเผือกเป็นครั้งแรก ดาวฤกษ์ประเภทที่เรียกว่า "ดาวแปลกพวกสีน้ำเงิน" (blue straggler) มีชื่อพิลึกเช่นนี้เนื่องจากสมบัติที่ทำให้ดูเหมือนอายุน้อย ต่างจากดาวดวงอื่น ๆ ที่กำเนิดมาพร้อม ...

พบดาวเคราะห์อิสระ ไม่โคจรรอบดาวฤกษ์

(29 พ.ค. 54) นักดาราศาสตร์ค้นพบดาวเคราะห์คล้ายดาวพฤหัสบดีประเภทใหม่ลอยเคว้งคว้างอยู่ในอวกาศโดยไม่โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงใด เชื่อว่าดาวเคราะห์ประเภทนี้อาจมีมากกว่าดาวฤกษ์ถึงสองเท่า "แม้ว่าดาวเคราะห์อิสระเป็นสิ่งที่นักดาราศาสตร์คาดคิดมานานแล้วว่ามีอยู่จริง แต่นี่เป็นครั้งแรกที่พวกเขาค้น ...

รายงานพิเศษ

นิยาม "ดาวเคราะห์"
ระวัง! ข่าวลือเรื่องดาวอังคาร
2003 UB313
ดีปอิมแพกต์เจาะดาวหาง
ยานไฮเกนส์ลงสำรวจไททัน
ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์
มาร์สเอกซ์พลอเรชันโรเวอร์
ยานบีเกิล 2 ลงจอดบนดาวอังคาร
ดาวพุธผ่านหน้าดวงอาทิตย์
กระสวยอวกาศโคลัมเบีย
อะพอลโล 11 ลวงโลกจริงหรือ?
ยานดีปสเปซ 1
ยานเจเนซิส
สุริยุปราคาเต็มดวง 2544
วาระสุดท้ายของสถานีอวกาศมีร์
ยานเนียร์ชูเมกเกอร์ลงจอด
ภาพชุดจันทรุปราคาเต็มดวง 2544
แอลครอสโหม่งดวงจันทร์

สะเก็ดข่าว

7 ส.ค. 60/ดร.แคเทอรีน กาเซียร์-เซจ จากศูนย์การบินอวกาศกอดดาร์ด ได้ศึกษาสภาพแวดล้อมของดาวพร็อกซิมาบี ซึ่งเป็นดาวเคราะห์ของดาวพร็อกซิมาคนครึ่งม้า พบว่าที่ระยะของดาวเคราะห์ดวงนี้ ระดับของรังสีที่ได้รับจากดาวพร็อกซิมาคนครึ่งม้ารุนแรงมาก จนแม้แต่ดาวเคราะห์ที่มีบรรยากาศและสนามแม่เหล็กอย่างโลกที่อยู่ที่นั่นก็จะถูกทำลายบรรยากาศไปจนหมดสิ้นภายในเวลาไม่นาน จึงเชื่อว่าดาวพร็อกซิมาบีน่าจะเป็นดาวเคราะห์ที่ไร้ชีวิต / universetoday.com


27 ก.ค. 60/กล้องมาสคารา ซึ่งเป็นกล้องค้นหาดาวเคราะห์ต่างระบบด้วยหลักการค้นหาการผ่านหน้าของหอดูดาวลาซียาในชีลีได้เปิดรับแสงแรกแล้ว กล้องมาสคาราใช้เลนส์ถ่ายภาพมุมกว้างห้าตัวแทนการใช้เลนส์ขนาดใหญ่ / astronomynow.com


20 ก.ค. 60/นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยออกฟอร์ดและมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดพบว่า ทาร์ดิเกรดชนิดที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Milnesium tardigradum มีความทรหดอดทนมากพอที่จะดำรงเผ่าพันธุ์บนโลกต่อไปได้แม้จะผ่านยุคที่ดวงอาทิตย์เป็นดาวยักษ์แดงไปแล้ว (ภาพจากKatexic Publications, unaltered, CC2.0)) / universetoday.com


18 ก.ค. 60/โครงการ สตารส์ 2 ของสภาวิจัยยุโรป ได้ศึกษากัมมันตภาพของดาวฤกษ์ทั้งจากการสำรวจและการสร้างแบบจำลองด้วยคอมพิวเตอร์ พบว่าดาวฤกษ์คล้ายดวงอาทิตย์ดวงอื่นมีวัฏจักรของกัมมันตภาพที่มีคาบประมาณ 11 ปีเช่นเดียวกับดวงอาทิตย์ / phys.org


23 มิ.ย. 60/เมื่อวันที่ 5 มิถุนายนที่ผ่านมา ยานมาร์สรีคอนเนสเซนซ์ออร์บิเตอร์ถ่ายภาพของยานคิวริโอซิตีได้ขณะที่ยานอยู่บนเขาชาร์ป / marsdaily.com


18 มิ.ย. 60/จีนปล่อยดาวเทียมฮุ่ยหยั่น หรือ เอชเอกซ์เอ็มที ขึ้นสู่อวกาศเป็นผลสำเร็จเมื่อวันที่ 15 มิถุนายนที่ผ่านมา ดาวเทียมฮุ่ยหยั่นเป็นกล้องโทรทรรศน์อวกาศรังสีเอกซ์กล้องแรกของจีน มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจหลุมดำ พัลซาร์ และวัตถุมืด / astronomynow.com


29 เม.ย. 60/นักดาราศาสตร์จากศูนย์ฟิสิกส์ดาราศาสตร์ฮาร์เวิร์ด-สมิทโซเนียน พบว่าดาวพร็อกซิมาคนครึ่งม้า (proxima Cen) มีวัฏจักรของจุดมืดเช่นเดียวกับดวงอาทิตย์ แต่วัฏจักรของดาวพร็อกซิมาคนครึ่งม้ามีคาบเจ็ดปี มีจุดมืดที่มีขนาดใหญ่มากเมื่อเทียบกับขนาดของดาวทั้งดวง และพื้นที่รวมของจุดมืดในช่วงสูงสุดของวัฏจักรกินพื้นที่ถึงหนึ่งในห้าของดาวทั้งดวง / astronomynow.com


20 เม.ย. 60/นักดาราศาสตร์ได้ใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุอาริซิโบสำรวจดาวเคราะห์น้อย 2014 JO25 ซึ่งได้เฉียดโลกไปเมื่อหัวค่ำของวันที่ 19 เมษายน ที่ผ่านมา พบว่าดาวเคราะห์น้อยดวงนี้มีรูปร่างเป็นสองตุ้มเกาะติดกัน แต่ละตุ้มมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 670 เมตร ขนาดรวมด้านกว้างสุดของทั้งดวงยาวถึง 1.3 กิโลเมตร ซึ่งใหญ่กว่าที่เคยประเมินไว้ก่อนหน้านี้มาก

/ earthsky.org


30 มี.ค. 60/นักวิจัยจากสถาบันเทคโนโลยีจอร์เจียได้เสนอทฤษฎีว่า ทรายที่ปกคลุมอยู่บนพื้นผิวดวงจันทร์ไททันของดาวเสาร์น่าจะเป็นประจุไฟฟ้าจากการกระทบกันโดยแรงลมและประจุคงอยู่ได้นานครั้งละหลายวันหรือหลายสัปดาห์ / spacedaily.com


24 มี.ค. 60/กล้องบนรถคิวริโอซิตีที่กำลังสำรวจอยู่บนพื้นผิวดาวอังคาร ได้ตรวจพบรอยฉีกบนล้อซ้ายกลางของรถสองรอย ความเสียหายนี้ยังไม่มีผลต่อภารกิจของยาน / marsdaily.com


สะเก็ดข่าวอื่น