สมาคมดาราศาสตร์ไทย

ข่าวดาราศาสตร์

ไลโกพบคลื่นความโน้มถ่วงครั้งที่สาม

(6 มิ.ย. 60) หอสังเกตการณ์เอไลโก (aLIGO -- Advanced Laser Interferometer Gravitational Wave Observatory) หรือหอสังเกตการณ์ไลโกที่ปรับปรุงใหม่ ได้ตรวจพบคลื่นความโน้มถ่วงอีกครั้งแล้ว นับเป็นครั้งที่สาม ซึ่งห่างจากการพบครั้งแรกเพียงปีครึ่ง ...

บรรยากาศผลุบ ๆ โผล่ ๆ ของซีรีส

(30 เม.ย. 60) ยานดอว์นซึ่งสำรวจซีรีสอย่างละเอียดจากวงโคจรมาตั้งแต่ปี 2558 พบหลักฐานว่าดาวเคราะห์แคระดวงนี้มีน้ำเป็นส่วนประกอบถึงเกือบครึ่ง การที่เป็นวัตถุที่มีน้ำแข็งมาก ในบางแง่มุมนักดาราศาสตร์จึงมองดาวซีรีสว่าเป็นนิวเคลียสดาวหางขนาดยักษ์ และกลไกการกำเนิดบรรยากาศของซีรีสก็คล้ายกับสิ่งที่เกิดขึ้นบนดาวหาง เมื่อดาวหางเคลื่อนเข้าใกล้ ...

ดาวเบเทลจุสเคยเป็นดาวคู่

(28 เม.ย. 60) ดาวเบเทลจุส หรือดาวแอลฟานายพราน เป็นดาวที่เป็นที่รู้จักกันดีมากที่สุดดวงหนึ่งบนท้องฟ้า มีความน่าสนใจหลายด้าน เป็นดาวที่สว่างเป็นอันดับ 10 บนท้องฟ้า มีสีแดงโดดเด่นสะดุดตา ในมุมมองของนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ ดาวดวงนี้โดดเด่นเพราะเป็นดาวประเภทที่เรียกว่าดาวยักษ์ใหญ่แดง (red supergiant) ซึ่งเกือบเป็น ...

ดาวอังคารเคยมีวงแหวน

(27 เม.ย. 60) เมื่อไม่กี่เดือนก่อน มีนักวิทยาศาสตร์ได้เสนอทฤษฎีว่า ดาวอังคารกำลังมีวงแหวนในอีกไม่กี่ล้านปีข้างหน้า โดยแหล่งที่มาของวงแหวนคือดวงจันทร์โฟบอส ดวงจันทร์ดวงนี้กำลังโคจรตีวงเข้าใกล้ดาวอังคารมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อถึงจุดหนึ่งจะถูก ...

สำรวจวงแหวนดาวเคราะห์ต่างระบบ

(27 เม.ย. 60) การศึกษาระบบสุริยะต่างถิ่นไปไกลถึงวงแหวนของดาวเคราะห์ต่างระบบแล้ว ในระบบสุริยะของเรามีดาวเคราะห์ที่มีวงแหวนอยู่ถึงสี่ดวง นั่นคือ ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน หรือครึ่งหนึ่งของดาวเคราะห์ทั้งหมด แต่นอกระบบสุริยะของเราออกไป ซึ่งมีดาวเคราะห์ของระบบสุริยะอื่นที่พบแล้วหลายพันดวง มีดาวเคราะห์เพียงดวงเดียวที่พบว่ามีวงแหวน ดาวเคราะห์ดวงนั้นคือ เจ 1407 บี (J1407b) ซึ่งพบว่ามีอภิมหาวงแหวนล้อมรอบอยู่ ...

พบตำแหน่งกำเนิดลำแก๊สบนยูโรปา นาซาเตรียมส่งยูโรปาคลิปเปอร์สำรวจทศวรรษหน้า

(14 เม.ย. 60) วันที่ 14 เมษายนที่ผ่านมา องค์การนาซาได้รายงานความคืบหน้าเกี่ยวกับลำไอน้ำนี้ นักวิทยาศาสตร์ได้พยายามค้นหาตำแหน่งที่แน่ชัดของจุดที่น่าจะเป็นรอยแตกที่พ่นลำไอน้ำออกมาโดยวิเคราะห์จากภาพที่ถ่ายโดยกล้องฮับเบิลทั้งสองครั้งจนเชื่อได้ว่าลำไอน้ำที่พบทั้งสองครั้งพ่นออกมาจากจุดเดียวกัน ยิ่งกว่านั้น เมื่อมีการนำข้อมูลแผนที่ ...

พบตำแหน่งกำเนิดลำแก๊สบนยูโรปา นาซาเตรียมส่งยูโรปาคลิปเปอร์สำรวจทศวรรษหน้า

(14 เม.ย. 60) น้ำเป็นปัจจัยของสิ่งมีชีวิต การพบแหล่งน้ำในดินแดนอื่นจึงเป็นเรื่องน่าตื่นเต้นเสมอ น้ำในมหาสมุทรบาดาลของยูโรปาเป็นน้ำที่อยู่ในสถานะของเหลว นั่นแสดงว่ามีอุณหภูมิพอเหมาะต่อการดำรงชีวิต นอกจากนี้เมื่อสองปีก่อน มีการศึกษาข้อมูลจากคลังของกาลิเลโอ พบว่าแผ่นหินใต้มหาสมุทรของยูโรปามีการเลื่อนไปมา ซึ่งอาจ ...

แคสซีนีเผยภาพดวงจันทร์แพนของดาวเสาร์ระยะใกล้

(11 มี.ค. 60) นี่คือดวงจันทร์แพน ดวงจันทร์ดวงหนึ่งของดาวเสาร์ ถ่ายโดยยานแคสซีนีเมื่อวันที่ 7 มีนาคมที่ผ่านมาขณะที่อยู่ห่าง 24,572 กิโลเมตร ดวงจันทร์แพน ถูกค้นพบในปี 2533 โดย มาร์ก อาร์. โชวอลเทอร์ จากคลังภาพถ่ายที่ถ่ายโดยยานวอยเอเจอร์ 2 นี่เป็นครั้งแรกที่นักดาราศาสตร์ได้เห็นรูปร่างของดวงจันทร์ดวงนี้ชัด ๆ ดวงจันทร์ดวงนี้มีขนาด 35 กิโลเมตร ตัวดวงมีรูปร่างคล้ายก้อนกรวด ...

สเปซเอกซ์เตรียมส่งมนุษย์ไปเยือนดวงจันทร์ปีหน้า

(7 มี.ค. 60) เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา เอลอน มัสก์ ผู้บริหารระดับสูงของสเปซเอกซ์ ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านการบินอวกาศเอกชน เปิดเผยถึงแผนขององค์การในการส่งมนุษย์ไปเยือนดวงจันทร์อีกครั้งในปลายปีหน้า นี่จะเป็นการไปดวงจันทร์ครั้งแรกของมนุษย์ในรอบ 45 ปี ...

หลักฐานเพิ่มเติมของดาวเคราะห์หมายเลขเก้า

(27 ก.พ. 60) เมื่อปีที่แล้ว มีการค้นพบระดับเขย่าโลกเรื่องหนึ่ง เกิดขึ้นเมื่อ ไมค์ บราวน์ และ คอนสแตนติน บาทีจิน นักดาราศาสตร์จากคาลเทค พบหลักฐานว่ามีดาวเคราะห์ขนาดใหญ่ดวงหนึ่งอยู่ที่ระบบสุริยะรอบนอก มีมวลมากกว่าโลกถึงสิบเท่า หลักฐานนี้หนักแน่นจนถึงกับมีการตั้งชื่อดาวเคราะห์ให้ล่วงหน้าว่า ดาวเคราะห์หมายเลขเก้า (Planet 9) หลังจาก ...

พัลซาร์สายพันธุ์ใหม่ เกิดจากดาวแคระขาว

(24 ก.พ. 60) พัลซาร์ คือแหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุในอวกาศเป็นช่วงสั้น ๆ ค้นพบเป็นครั้งแรกในปี 2510 โดยโจเซลิน เบลล์ และ แอนโทนี ฮีวิช การศึกษาในเวลาต่อมาทำให้ทราบว่า พัลซาร์เกิดจากดาวนิวตรอนที่หมุนรอบตัวเองอย่างรวดเร็ว รังสีจากดาวถูกบีบให้พุ่งออกมาเป็นลำแคบ ๆ ตามแนวขั้ว เมื่อขั้วนั้นกวาดไปเข้าสายตาใคร ผู้นั้นก็จะสังเกตเห็นเป็นพัลซาร์ เพราะพัลซาร์กับ ...

พบดาวเคราะห์ขนาดระดับโลกเจ็ดดวงในระบบสุริยะเดียว

(23 ก.พ. 60) เช้ามืดวันนี้ องค์การนาซาได้แถลงข่าวใหญ่ โดยกล่าวว่าเป็นการค้นพบที่สำคัญที่สุดที่เกี่ยวกับดาวเคราะห์ต่างระบบ นั่นคือ กล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์ของนาซาพบระบบสุริยะใหม่ที่มีดาวเคราะห์ขนาดใกล้เคียงโลกถึงเจ็ดดวง ในจำนวนนี้มีดาวเคราะห์ที่โคจรอยู่ในเขตเอื้ออาศัยถึงสามดวง นับเป็นการค้นพบดาวเคราะห์ต่างระบบในเขตเอื้ออาศัยของระบบสุริยะเดียวกันเป็นจำนวนมากที่สุดเท่าที่เคยมีมา ...

ดาวพร็อกซิมาบี ดาวเคราะห์ชุ่มน้ำหรือดาวเคราะห์แล้งน้ำ?

(22 ก.พ. 60) นับจากที่มีการค้นพบดาวพร็อกซิมาคนครึ่งม้าบี ซึ่งเป็นดาวเคราะห์บริวารของดาวพร็อกซีมาคนครึ่งม้า นักดาราศาสตร์ต่างกระตือรือล้นที่จะสำรวจดาวเคราะห์เพื่อนบ้านดวงนี้ แม้ดาวฤกษ์จะอยู่ไกลเกินกว่าจะส่งยานใดไปสำรวจ แต่ก็ยังมีความพยายามศึกษาสภาพแวดล้อมบนดาวเคราะห์ดวงนี้ว่าจะเป็นอย่างไรด้วยวิธีการต่าง ๆ ...

หลุมดำกลางกระจุกดาว 47 นกทูแคน

(21 ก.พ. 60) หลุมดำมีสองประเภทใหญ่ ๆ ประเภทแรกมีมวลอยู่ในระดับดาวฤกษ์ อาจมีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์ไม่กี่เท่า อีกประเภทคือ หลุมดำยักษ์ มีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์เป็นล้านเท่าหรืออาจมากถึงเป็นพันล้านเท่า เป็นสองประเภทที่มวลแตกต่างกันอย่างสุดขั้ว นักดาราศาสตร์เชื่อว่าหลุมดำยักษ์มีต้นกำเนิดเป็นหลุมดำมวลดาวฤกษ์ ที่พอกพูนสะสมมวลมากขึ้นเรื่อย ๆ จนเติบโตเป็นหลุมดำยักษ์ หากทฤษฎีนี้เป็นจริง ก็ควรจะมีหลุมดำที่มีมวลระหว่าง 100-10,000 เท่าของดวงอาทิตย์ ซึ่งเป็นมวลก้ำกึ่งระหว่างหลุมดำ ...

ยานจูโนเครื่องยนต์ขัดข้อง หมดโอกาสขยับเข้าใกล้ดาวพฤหัสบดี

(21 ก.พ. 60) ยานจูโน ยานสำรวจดาวพฤหัสบดีขององค์การนาซา ได้เดินทางไปถึงดาวพฤหัสบดีเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม ปีที่แล้ว นับเป็นยานลำที่สองที่เคยเดินทางไปโคจรรอบดาวพฤหัสบดีได้สำเร็จถัดจากยานกาลิเลโอ ยานได้ปรับทิศทางเพื่อเข้าโคจรรอบดาวพฤหัสบดีโดยโคจรตามแนวขั้ว วงโคจรเริ่มต้นมีคาบ 53.4 วัน จากนั้นก็จะปรับวงโคจรให้ ...

สหพันธ์ดาราศาสตร์สากลตั้งชื่อ "ดาวเคราะห์น้อยสิงห์โต" เชิดชูเกียรติ อ.สิงห์โต ปุกหุต

(14 ก.พ. 60) สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล หรือไอเอยู องค์กรซึ่งรับผิดชอบเกี่ยวกับการกำหนดชื่อ มาตรฐาน และนิยามต่าง ๆ ในทางดาราศาสตร์ ได้ประกาศในจดหมายข่าวดาวเคราะห์น้อยฉบับวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ.2017 ให้ชื่อดาวเคราะห์น้อยหมายเลข 6125 หรือที่มีชื่อชั่วคราวว่า 1989 ซีเอ็น (1989 CN) ว่า ดาวเคราะห์น้อย 6125 สิงห์โต (6125 Singto) ...

ฟุตบอลจากแชลเลนเจอร์เพิ่งไปถึงอวกาศ

(11 ก.พ. 60) ครั้งหนึ่ง เอลลิสัน โอะนิซุกะ นักบินอวกาศอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่น ได้เตรียมการเดินทางขึ้นสู่อวกาศ นอกเหนือจากภารกิจทางการที่เขาต้องทำแล้ว ยังมีอีกภารกิจส่วนตัวอย่างหนึ่ง นำความฝันของสมาชิกชมรมฟุตบอลโรงเรียนเคลียร์เลกไฮสกูลซึ่งลูกสาวเขาเรียนอยู่ขึ้นไปด้วย ตัวแทนความฝันของเด็ก ๆ ที่เขานำขึ้นไปนั้นคือลูกฟุตบอลที่มีลายเซ็นต์ของสมาชิกอยู่ ...

โอซิริส-เร็กซ์ค้นหาดาวเคราะห์น้อยทรอยของโลก

(9 ก.พ. 60) ยานโอซิริส-เร็กซ์ ได้ออกเดินทางจากโลกไปเมื่อเดือนกันยายนปีที่แล้ว จุดหมายปลายทางของภารกิจนี้คือดาวเคราะห์น้อยเบนนู ซึ่งมีกำหนดจะไปถึงดาวเคราะห์น้อยดวงนี้ในปีหน้า แต่ช่วงระหว่างวันที่ 9-20 กุมภาพันธ์นี้ โอซิริส-เร็กซ์มีภารกิจพิเศษภารกิจหนึ่งที่สำคัญไม่น้อยไปกว่า ...

ฮับเบิลพบดาวหางพุ่งใส่ดาวฤกษ์แม่

(27 ม.ค. 60) ดาวเคราะห์ต่างระบบก็พบกันเยอะแล้ว ดาวหางต่างระบบก็พบมาแล้ว คราวนี้พบดาวหางต่างระบบพุ่งชนดาวฤกษ์แม่เลย องค์การนาซาแถลงว่า กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลได้ค้นพบสิ่งที่ดูคล้ายกับดาวหางพุ่งเข้าชนดาวฤกษ์ที่ชื่อ เอชดี 172555 (HD 172555) ดาวฤกษ์ดวงนี้อยู่ห่างจากโลก 95 ปีแสง ในกลุ่มดาวนกยูง ...

อีกห้าปีมีดาวชนกัน

(10 ม.ค. 60) กาเครื่องหมายในปฏิทินล่วงหน้าได้เลย แล้วก็จดจำกลุ่มดาวหงส์ให้ขึ้นใจ เพราะในปี พ.ศ.2565 ดาวคู่หนึ่งในกลุ่มดาวนี้จะชนกันและหลอมรวมเป็นดาวดวงเดียวพร้อมกับส่องแสงเจิดจ้าออกมาเป็นโนวาที่มองเห็นได้เป็นเวลาร่วมครึ่งปี ...

สะเก็ดข่าว

ดาวเคราะห์สนิมแฉะของแทรปพิสต์

27 ม.ค. 64/เอริก อากอล จากมหาวิทยาลัยวอชิงตัน ได้ศึกษาระบบดาวเคราะห์ของดาวแทรปพิสต์ พบว่าดาวเคราะห์ทั้งเจ็ดในระบบนี้มีความหนาแน่นเกือบเท่ากัน มีน้ำอยู่มาก มีสนิมเหล็กเป็นส่วนประกอบเกือบทั้งดวงตั้งแต่พื้นผิวจรดแกนเหล็ก แม้แต่แกนเหล็กก็มีสนิมกินทั้งก้อน

ดาร์กแซตไม่ค่อยดาร์กเท่าไหร่

22 ม.ค. 64/ดร. ทะกะชิ โฮะริอุชิ จากหอดูดาวอิชิงะกิจิมะ ได้ศึกษาประสิทธิภาพของดาร์กแซตของสเปซเอกซ์ ซึ่งเป็นดาวเทียมในฝูงดาวเทียมสตาร์ลิงก์ที่มีการเคลือบสารสีคล้ำเพื่อลดการสะท้อนแสงที่ไปรบกวนการสังเกตการณ์ดาราศาสตร์ภาคพื้นดินลง พบว่า การเคลือบผิวของดาร์กแซตช่วยให้ความสว่างของดาวเทียมลดลงราวครึ่งหนึ่ง (อันดับความสว่างลดลงเหลือราว 7) แต่กลับทำให้ดาวเทียมร้อนขึ้นและทำให้ดูสว่างกว่าดาวเทียมสตาร์ลิงก์ธรรมดาเมื่อสังเกตด้วยกล้องโทรทรรศน์อินฟราเรด

2020 เอสโอ เป็นวัตถุมนุษย์สร้างจริง ๆ

3 ธ.ค. 63/นักดาราศาสตร์ได้สำรวจ 2020 เอสโอ (2020 SO) ขณะเข้าเฉียดโลกเมื่อวันที่ 1 ธันวาคมที่ผ่านมา ยืนยันว่า วัตถุดวงนี้เป็นส่วนของจรวดเซนทอร์ที่นำยานเซอร์เวเยอร์ 2 ไปดวงจันทร์เมื่อห้าสิบปีก่อนจริง ๆ

ฉางเอ๋อ 5 ถึงดวงจันทร์

1 ธ.ค. 63/ยานฉางเอ๋อ 5 ซึ่งเป็นยานสำรวจดวงจันทร์และเก็บตัวอย่างกลับโลกลำแรกของจีนได้เข้าสู่วงโคจรรอบดวงจันทร์แล้วเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ยานลำนี้จะเก็บตัวอย่างฝุ่นดินจากดวงจันทร์แล้วนำกลับมายังโลกในกลางเดือนธันวาคม

นิวทริโนยืนยัน มีปฏิกิริยาอีกชนิดในดวงอาทิตย์

1 ธ.ค. 63/นักดาราศาสตร์ประสบความสำเร็จในการตรวจจับนิวทริโนจากดวงอาทิตย์ที่เกิดจากปฏิกิริยาฟิวชันแบบไตรวัฏจักรซีเอ็นโอ ซึ่งเป็นปฏิกิริยาอีกชนิดหนึ่งนอกเหนือจากปฏิกิริยาโปรตอน-โปรตอน ซึ่งเป็นปฏิริยาหลักที่สร้างพลังงานในดวงอาทิตย์

บอกลา อาเรซีโบ

20 พ.ย. 63/เป็นที่แน่ชัดแล้วว่า กล้องโทรทรรศน์อาเรซีโบเสียหายเกินกว่าที่จะซ่อมแซมได้อย่างปลอดภัย แม้แต่การรื้อถอนโดยมีการควบคุมก็เป็นเรื่องทำได้ยาก ก่อนหน้านี้ในเดือนสิงหาคมเกิดเหตุสายเคเบิลเส้นหนึ่งที่พยุงชุดตัวรับสัญญาณเหนือจานได้ขาดไป และต่อมาในเดือนพฤศจิกายน สายเคเบิลอีกเส้นหนึ่งก็ขาดไป เป็นไปได้ว่าโครงสร้างเหนือจานทั้งหมดอาจถล่มลงมาภายในเวลาอันใกล้

พบดาวแคระน้ำตาลจากคลื่นวิทยุ

11 พ.ย. 63/นักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยโกรนิงเงินได้ค้นพบดาวแคระน้ำตาลชื่อ บีดีอาร์ เจ 1750+3809 (BDR J1750+3809) โดยใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุโลฟาร์ (LOFAR) นับเป็นดาวแคระน้ำตาลดวงแรกที่ค้นพบด้วยคลื่นวิทยุ

สวัสดีวอยเอเจอร์ 2

6 พ.ย. 63/สถานีดีปสเปซเน็ตเวิร์ก 43 ประสบความเร็จในการติดต่อกับวอยเอเจอร์ 2 ได้อีกครั้งหลังจากที่ต้องปิดปรับปรุงไปนานถึง 8 เดือน สถานีแห่งนี้เป็นเพียงสถานีเดียวที่ติดต่อกับยานได้

ฟีเลคาปูชีโน

3 พ.ย. 63/คณะนักวิทยาศาสตร์นำโดย ลอว์เรนซ์ โอรวร์ก ได้ศึกษาการกลิ้งกระดอนของยานฟีเลที่ลงจอดบนนิวเคลียสดาวหาง 67 พี/ชูรูย์มอฟ-เกราซีเมนโคเมื่อหกปีก่อน พบว่าพื้นผิวของดาวหางดวงนี้มีลักษณะฟูและโปร่งมาก ประกอบด้วยที่ว่างถึง 80 เปอร์เซ็นต์ โดยเปรียบเทียบว่าโปร่งนุ่มยิ่งกว่าขนมสายไหมหรือฟองนมของคาปูชีโนเสียอีก

โซยุซเอ็มเอส 17 สามชั่วโมงถึงสถานี

15 ต.ค. 63/ยานโซยุซ 17 ได้เดินทางไปถึงสถานีอวกาศแล้วเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม ใช้เวลาเดินทางนับจากขึ้นจากพื้นโลกถึงสถานีเพียง 3 ชั่วโมง 3 นาที เร็วที่สุดเท่าที่เคยทำได้ เที่ยวบินนี้เป็นเที่ยวบินสุดท้ายที่องค์การนาซาจะส่งมนุษย์อวกาศไปกับยานโซยุซของรัสเซีย เพราะต่อจากนี้นาซาจะใช้ยานของของอเมริกันเอง

สะเก็ดข่าวอื่น