ข่าวดาราศาสตร์

ดาวเบเทลจุสเคยเป็นดาวคู่

(28 เม.ย. 60) ดาวเบเทลจุส หรือดาวแอลฟานายพราน เป็นดาวที่เป็นที่รู้จักกันดีมากที่สุดดวงหนึ่งบนท้องฟ้า มีความน่าสนใจหลายด้าน เป็นดาวที่สว่างเป็นอันดับ 10 บนท้องฟ้า มีสีแดงโดดเด่นสะดุดตา ในมุมมองของนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ ดาวดวงนี้โดดเด่นเพราะเป็นดาวประเภทที่เรียกว่าดาวยักษ์ใหญ่แดง (red supergiant) ซึ่งเกือบเป็น ...

สำรวจวงแหวนดาวเคราะห์ต่างระบบ

(27 เม.ย. 60) การศึกษาระบบสุริยะต่างถิ่นไปไกลถึงวงแหวนของดาวเคราะห์ต่างระบบแล้ว ในระบบสุริยะของเรามีดาวเคราะห์ที่มีวงแหวนอยู่ถึงสี่ดวง นั่นคือ ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน หรือครึ่งหนึ่งของดาวเคราะห์ทั้งหมด แต่นอกระบบสุริยะของเราออกไป ซึ่งมีดาวเคราะห์ของระบบสุริยะอื่นที่พบแล้วหลายพันดวง มีดาวเคราะห์เพียงดวงเดียวที่พบว่ามีวงแหวน ดาวเคราะห์ดวงนั้นคือ เจ 1407 บี (J1407b) ซึ่งพบว่ามีอภิมหาวงแหวนล้อมรอบอยู่ ...

ดาวอังคารเคยมีวงแหวน

(27 เม.ย. 60) เมื่อไม่กี่เดือนก่อน มีนักวิทยาศาสตร์ได้เสนอทฤษฎีว่า ดาวอังคารกำลังมีวงแหวนในอีกไม่กี่ล้านปีข้างหน้า โดยแหล่งที่มาของวงแหวนคือดวงจันทร์โฟบอส ดวงจันทร์ดวงนี้กำลังโคจรตีวงเข้าใกล้ดาวอังคารมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อถึงจุดหนึ่งจะถูก ...

พบตำแหน่งกำเนิดลำแก๊สบนยูโรปา นาซาเตรียมส่งยูโรปาคลิปเปอร์สำรวจทศวรรษหน้า

(14 เม.ย. 60) วันที่ 14 เมษายนที่ผ่านมา องค์การนาซาได้รายงานความคืบหน้าเกี่ยวกับลำไอน้ำนี้ นักวิทยาศาสตร์ได้พยายามค้นหาตำแหน่งที่แน่ชัดของจุดที่น่าจะเป็นรอยแตกที่พ่นลำไอน้ำออกมาโดยวิเคราะห์จากภาพที่ถ่ายโดยกล้องฮับเบิลทั้งสองครั้งจนเชื่อได้ว่าลำไอน้ำที่พบทั้งสองครั้งพ่นออกมาจากจุดเดียวกัน ยิ่งกว่านั้น เมื่อมีการนำข้อมูลแผนที่ ...

แคสซีนีเผยภาพดวงจันทร์แพนของดาวเสาร์ระยะใกล้

(11 มี.ค. 60) นี่คือดวงจันทร์แพน ดวงจันทร์ดวงหนึ่งของดาวเสาร์ ถ่ายโดยยานแคสซีนีเมื่อวันที่ 7 มีนาคมที่ผ่านมาขณะที่อยู่ห่าง 24,572 กิโลเมตร ดวงจันทร์แพน ถูกค้นพบในปี 2533 โดย มาร์ก อาร์. โชวอลเทอร์ จากคลังภาพถ่ายที่ถ่ายโดยยานวอยเอเจอร์ 2 นี่เป็นครั้งแรกที่นักดาราศาสตร์ได้เห็นรูปร่างของดวงจันทร์ดวงนี้ชัด ๆ ดวงจันทร์ดวงนี้มีขนาด 35 กิโลเมตร ตัวดวงมีรูปร่างคล้ายก้อนกรวด ...

สเปซเอกซ์เตรียมส่งมนุษย์ไปเยือนดวงจันทร์ปีหน้า

(7 มี.ค. 60) เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา เอลอน มัสก์ ผู้บริหารระดับสูงของสเปซเอกซ์ ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านการบินอวกาศเอกชน เปิดเผยถึงแผนขององค์การในการส่งมนุษย์ไปเยือนดวงจันทร์อีกครั้งในปลายปีหน้า นี่จะเป็นการไปดวงจันทร์ครั้งแรกของมนุษย์ในรอบ 45 ปี ...

หลักฐานเพิ่มเติมของดาวเคราะห์หมายเลขเก้า

(27 ก.พ. 60) เมื่อปีที่แล้ว มีการค้นพบระดับเขย่าโลกเรื่องหนึ่ง เกิดขึ้นเมื่อ ไมค์ บราวน์ และ คอนสแตนติน บาทีจิน นักดาราศาสตร์จากคาลเทค พบหลักฐานว่ามีดาวเคราะห์ขนาดใหญ่ดวงหนึ่งอยู่ที่ระบบสุริยะรอบนอก มีมวลมากกว่าโลกถึงสิบเท่า หลักฐานนี้หนักแน่นจนถึงกับมีการตั้งชื่อดาวเคราะห์ให้ล่วงหน้าว่า ดาวเคราะห์หมายเลขเก้า (Planet 9) หลังจาก ...

พัลซาร์สายพันธุ์ใหม่ เกิดจากดาวแคระขาว

(24 ก.พ. 60) พัลซาร์ คือแหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุในอวกาศเป็นช่วงสั้น ๆ ค้นพบเป็นครั้งแรกในปี 2510 โดยโจเซลิน เบลล์ และ แอนโทนี ฮีวิช การศึกษาในเวลาต่อมาทำให้ทราบว่า พัลซาร์เกิดจากดาวนิวตรอนที่หมุนรอบตัวเองอย่างรวดเร็ว รังสีจากดาวถูกบีบให้พุ่งออกมาเป็นลำแคบ ๆ ตามแนวขั้ว เมื่อขั้วนั้นกวาดไปเข้าสายตาใคร ผู้นั้นก็จะสังเกตเห็นเป็นพัลซาร์ เพราะพัลซาร์กับ ...

พบดาวเคราะห์ขนาดระดับโลกเจ็ดดวงในระบบสุริยะเดียว

(23 ก.พ. 60) เช้ามืดวันนี้ องค์การนาซาได้แถลงข่าวใหญ่ โดยกล่าวว่าเป็นการค้นพบที่สำคัญที่สุดที่เกี่ยวกับดาวเคราะห์ต่างระบบ นั่นคือ กล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์ของนาซาพบระบบสุริยะใหม่ที่มีดาวเคราะห์ขนาดใกล้เคียงโลกถึงเจ็ดดวง ในจำนวนนี้มีดาวเคราะห์ที่โคจรอยู่ในเขตเอื้ออาศัยถึงสามดวง นับเป็นการค้นพบดาวเคราะห์ต่างระบบในเขตเอื้ออาศัยของระบบสุริยะเดียวกันเป็นจำนวนมากที่สุดเท่าที่เคยมีมา ...

ดาวพร็อกซิมาบี ดาวเคราะห์ชุ่มน้ำหรือดาวเคราะห์แล้งน้ำ?

(22 ก.พ. 60) นับจากที่มีการค้นพบดาวพร็อกซิมาคนครึ่งม้าบี ซึ่งเป็นดาวเคราะห์บริวารของดาวพร็อกซีมาคนครึ่งม้า นักดาราศาสตร์ต่างกระตือรือล้นที่จะสำรวจดาวเคราะห์เพื่อนบ้านดวงนี้ แม้ดาวฤกษ์จะอยู่ไกลเกินกว่าจะส่งยานใดไปสำรวจ แต่ก็ยังมีความพยายามศึกษาสภาพแวดล้อมบนดาวเคราะห์ดวงนี้ว่าจะเป็นอย่างไรด้วยวิธีการต่าง ๆ ...

ยานจูโนเครื่องยนต์ขัดข้อง หมดโอกาสขยับเข้าใกล้ดาวพฤหัสบดี

(21 ก.พ. 60) ยานจูโน ยานสำรวจดาวพฤหัสบดีขององค์การนาซา ได้เดินทางไปถึงดาวพฤหัสบดีเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม ปีที่แล้ว นับเป็นยานลำที่สองที่เคยเดินทางไปโคจรรอบดาวพฤหัสบดีได้สำเร็จถัดจากยานกาลิเลโอ ยานได้ปรับทิศทางเพื่อเข้าโคจรรอบดาวพฤหัสบดีโดยโคจรตามแนวขั้ว วงโคจรเริ่มต้นมีคาบ 53.4 วัน จากนั้นก็จะปรับวงโคจรให้ ...

หลุมดำกลางกระจุกดาว 47 นกทูแคน

(21 ก.พ. 60) หลุมดำมีสองประเภทใหญ่ ๆ ประเภทแรกมีมวลอยู่ในระดับดาวฤกษ์ อาจมีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์ไม่กี่เท่า อีกประเภทคือ หลุมดำยักษ์ มีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์เป็นล้านเท่าหรืออาจมากถึงเป็นพันล้านเท่า เป็นสองประเภทที่มวลแตกต่างกันอย่างสุดขั้ว นักดาราศาสตร์เชื่อว่าหลุมดำยักษ์มีต้นกำเนิดเป็นหลุมดำมวลดาวฤกษ์ ที่พอกพูนสะสมมวลมากขึ้นเรื่อย ๆ จนเติบโตเป็นหลุมดำยักษ์ หากทฤษฎีนี้เป็นจริง ก็ควรจะมีหลุมดำที่มีมวลระหว่าง 100-10,000 เท่าของดวงอาทิตย์ ซึ่งเป็นมวลก้ำกึ่งระหว่างหลุมดำ ...

สหพันธ์ดาราศาสตร์สากลตั้งชื่อ "ดาวเคราะห์น้อยสิงห์โต" เชิดชูเกียรติ อ.สิงห์โต ปุกหุต

(14 ก.พ. 60) สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล หรือไอเอยู องค์กรซึ่งรับผิดชอบเกี่ยวกับการกำหนดชื่อ มาตรฐาน และนิยามต่าง ๆ ในทางดาราศาสตร์ ได้ประกาศในจดหมายข่าวดาวเคราะห์น้อยฉบับวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ.2017 ให้ชื่อดาวเคราะห์น้อยหมายเลข 6125 หรือที่มีชื่อชั่วคราวว่า 1989 ซีเอ็น (1989 CN) ว่า ดาวเคราะห์น้อย 6125 สิงห์โต (6125 Singto) ...

ฟุตบอลจากแชลเลนเจอร์เพิ่งไปถึงอวกาศ

(11 ก.พ. 60) ครั้งหนึ่ง เอลลิสัน โอะนิซุกะ นักบินอวกาศอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่น ได้เตรียมการเดินทางขึ้นสู่อวกาศ นอกเหนือจากภารกิจทางการที่เขาต้องทำแล้ว ยังมีอีกภารกิจส่วนตัวอย่างหนึ่ง นำความฝันของสมาชิกชมรมฟุตบอลโรงเรียนเคลียร์เลกไฮสกูลซึ่งลูกสาวเขาเรียนอยู่ขึ้นไปด้วย ตัวแทนความฝันของเด็ก ๆ ที่เขานำขึ้นไปนั้นคือลูกฟุตบอลที่มีลายเซ็นต์ของสมาชิกอยู่ ...

โอซิริส-เร็กซ์ค้นหาดาวเคราะห์น้อยทรอยของโลก

(9 ก.พ. 60) ยานโอซิริส-เร็กซ์ ได้ออกเดินทางจากโลกไปเมื่อเดือนกันยายนปีที่แล้ว จุดหมายปลายทางของภารกิจนี้คือดาวเคราะห์น้อยเบนนู ซึ่งมีกำหนดจะไปถึงดาวเคราะห์น้อยดวงนี้ในปีหน้า แต่ช่วงระหว่างวันที่ 9-20 กุมภาพันธ์นี้ โอซิริส-เร็กซ์มีภารกิจพิเศษภารกิจหนึ่งที่สำคัญไม่น้อยไปกว่า ...

ฮับเบิลพบดาวหางพุ่งใส่ดาวฤกษ์แม่

(27 ม.ค. 60) ดาวเคราะห์ต่างระบบก็พบกันเยอะแล้ว ดาวหางต่างระบบก็พบมาแล้ว คราวนี้พบดาวหางต่างระบบพุ่งชนดาวฤกษ์แม่เลย องค์การนาซาแถลงว่า กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลได้ค้นพบสิ่งที่ดูคล้ายกับดาวหางพุ่งเข้าชนดาวฤกษ์ที่ชื่อ เอชดี 172555 (HD 172555) ดาวฤกษ์ดวงนี้อยู่ห่างจากโลก 95 ปีแสง ในกลุ่มดาวนกยูง ...

อีกห้าปีมีดาวชนกัน

(10 ม.ค. 60) กาเครื่องหมายในปฏิทินล่วงหน้าได้เลย แล้วก็จดจำกลุ่มดาวหงส์ให้ขึ้นใจ เพราะในปี พ.ศ.2565 ดาวคู่หนึ่งในกลุ่มดาวนี้จะชนกันและหลอมรวมเป็นดาวดวงเดียวพร้อมกับส่องแสงเจิดจ้าออกมาเป็นโนวาที่มองเห็นได้เป็นเวลาร่วมครึ่งปี ...

สิบข่าวเด่นดาราศาสตร์ปี 2559

(31 ธ.ค. 59) ปี 2559 กำลังจะผ่านไป แม้เป็นปีแห่งความทุกข์โศกของคนไทย แต่ก็เป็นความจริงที่ต้องยอมรับว่า สรรพสิ่งย่อมเปลี่ยนแปลงตราบใดที่เวลายังคงเดินไปข้างหน้า โลกยังคงไม่หยุดหมุน และจักรวาลยังไม่หยุดขยายตัว สูงขึ้นไปบนฟากฟ้า ปีที่ผ่านมาก็เป็นอีกปีหนึ่งที่มีเรื่องราวต่าง ๆ เกี่ยวกับดาราศาสตร์เกิดขึ้นมากมาย พอจะรวบรวม ...

พบดาวเคราะห์น้อยทรอยของดาวเนปจูนเพิ่มขึ้นอีกห้าดวง

(25 ธ.ค. 59) จากการศึกษาของคณะนักดาราศาสตร์นำโดย หลิน สิ่งเหวิน จากมหาวิทยาลัยกลางแห่งชาติไต้หวัน โดยใช้ข้อมูลจากโครงการสำรวจ แพนสตารรส์-1 ซึงดำเนินการระหว่างปี 2553-2557 ทำให้พบดาวเคราะห์น้อยทรอยของดาวเนปจูนเพิ่มขึ้นอีก ...

ไขความลับ "ซูเปอร์โนวา" ที่สว่างที่สุด

(24 ธ.ค. 59) นักดาราศาสตร์ค้นพบอัสแซสซิน-15 แอลเอชเมื่อปีที่แล้ว และพบว่าวัตถุดวงนี้มีความสว่างมากนับเป็นซูเปอร์โนวาที่สว่างที่สุดเท่าที่เคยพบเห็น จนถึงกับต้องจัดเป็นซูเปอร์โนวาประเภทใหม่ เรียกว่าซูเปอร์โนวาสว่างยิ่งยวด (superluminous supernova) มันมีความสว่างมากกว่าซูเปอร์โนวาที่ครองตำแหน่งสว่างที่สุดเดิมถึงสองเท่า และสว่างมากกว่าดาวทุกดวงในดารา ...