• ขอเชิญสมาชิกและผู้สนใจร่วมกิจกรรม บรรยายพิเศษรายเดือน "เตรียมชมดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์แห่งศตวรรษ" วันเสาร์ที่ 19 พฤษภาคม 2555
• รายงานพิเศษ :ดาวเทียมโรแซต (ROSAT)
• รายงานพิเศษ :ดาวเทียมยูอาร์ส (UARS)
รายงานกิจกรรม:
• รายงานและภาพกิจกรรมการบรรยายพิเศษ ดาวอังคารใกล้โลก ปี 2012
สารพันคำถามเกี่ยวกับดาราศาสตร์:
• คำถาม-คำตอบ กรณีที่เกี่ยวข้องกับกระแสข่าวลือเรื่องโลกแตกปี 2012
• คำถาม-คำตอบ เกี่ยวกับ 2005 YU55 ที่มีข่าวว่าอาจชนโลกในปี 2554
ข่าวประชาสัมพันธ์:
• สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ขอเชิญลงทะเบียน "นักดาราศาสตร์สมัครเล่น"
• โครงการกรุเวลาดาราศาสตร์ไทย
ปรากฏการณ์ท้องฟ้า
สุริยุปราคา 21 พฤษภาคม 2555
เช้าวันจันทร์ที่ 21 พฤษภาคม 2555 จะเกิดสุริยุปราคาวงแหวน เงาคราสวงแหวนผ่านพื้นที่บางส่วนของประเทศจีน ญี่ปุ่น ทางเหนือของมหาสมุทรแปซิฟิก และสหรัฐอเมริกา ประเทศไทยสามารถสังเกตสุริยุปราคาครั้งนี้ได้ โดยเห็นเป็นสุริยุปราคาบางส่วนในหลายพื้นที่จันทรุปราคาบางส่วน : 4 มิถุนายน 2555
สองสัปดาห์หลังสุริยุปราคาในเดือนพฤษภาคม จะเกิดจันทรุปราคาบางส่วนขึ้นในช่วงหัวค่ำของวันจันทร์ที่ 4 มิถุนายน 2555 ซึ่งตรงกับวันวิสาขบูชา นับเป็นจันทรุปราคาที่เห็นดวงจันทร์แหว่งครั้งเดียวของปีนี้ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ : 6 มิถุนายน 2555
วันพุธที่ 6 มิถุนายน 2555 จะเกิดปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ให้เห็นได้ในประเทศไทย และเป็นครั้งสุดท้ายในศตวรรษนี้ โดยสังเกตได้ตั้งแต่ดวงอาทิตย์ขึ้นจนถึงเวลาประมาณ 11:50 น.
• ดาวเคราะห์ในเดือนพฤษภาคม 2555 • เวลาดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ขึ้น-ตก
• อุปราคาและดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ในปี 2555
• ดาวเคราะห์ในปี 2555
• ฝนดาวตกในปี 2555
• แผนที่ท้องฟ้าและปฏิทินเหตุการณ์
ข่าวดาราศาสตร์
ไม่มีคลื่นกระแทกโค้งนอกระบบสุริยะ
(16 พ.ค. 55) เป็นเวลานานหลายปีมาแล้ว ที่นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า ที่ตำแหน่งด้านนอกของระบบสุริยะในทิศทางที่ปะทะกับลมระหว่างดาว จะมีคลื่นกระแทกโค้ง (bow shock) เกิดขึ้น เหมือนคลื่นกระแทกที่เกิดขึ้นเมื่อเครื่องบินพุ่งผ่านกำแพงเสียง แต่ข้อมูลล่าสุดจากยานไอเบ็กซ์ (IBEX -- Interstellar Boundary Explorer) ขององค์การดาราจักรหมวกปีก สองร่างในหนึ่งเดียว
(13 พ.ค. 55) หากจะมีการลงคะแนนเสียงในหมู่นักดูดาว ถึงดาราจักรที่สวยงามที่สุด น่าจะต้องมีชื่อของดาราจักรหมวกปีก (Sombrero Galaxy) อยู่ในรายชื่ออันดับต้น ๆ ด้วยรูปร่างที่สวยงามโดดเด่นไม่เหมือนใคร ทำให้ดาราจักรนี้มีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งบนท้องฟ้า ดาราจักรหมวกปีก หรือชื่อในบัญชีเมซีเยว่า เอ็ม 104 (M104) อยู่ห่างจากโลกดาวเคราะห์อิสระก็มีบ้านใหม่ได้
(10 พ.ค. 55) มนุษย์รู้จักดาวเคราะห์มาตั้งแต่ครั้งโบราณกาล ที่คุ้นเคยที่สุดก็คือดาวเคราะห์ทั้งแปดในระบบสุริยะของเรา ซึ่งโคจรรอบดวงอาทิตย์ ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เราได้รู้จักดาวเคราะห์อีกกลุ่มหนึ่ง นั่นคือดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่น แต่ยังมีดาวเคราะห์อีกกลุ่มหนึ่งที่ไม่เป็นที่รู้จักมากนัก เรียกว่ารายงานพิเศษ บทความ
อำเภอกันตัง, ดาวอังคาร
แล้วยังมี อำเภอจัตุรัส มี จังหวัดตาก ฯลฯ อยู่บนดาวอังคารอีกต่างหาก คนไทยไปตั้งอาณานิคมบนดาวอังคารแล้วหรือ ถ้าใช่คงน่าตื่นเต้นทีเดียว แต่บทความนี้ไม่ใช่นิยายวิทยาศาสตร์ ดังนั้นผมจึงไม่สามารถบอกได้ว่ามีคนไทยบนดาวอังคารจริง ๆ ถึงกระนั้น ผมก็สามารถบอกได้เต็มปากว่า มีชื่ออำเภอกันตังอยู่บนดาวอังคารแน่นอน พร้อมกับอำเภอและจังหวัดของเราอีกหลายแห่ง รวมทั้งมีชื่อสถานที่ที่เป็นภาษาไทยอยู่นอกโลกอีกจำนวนหนึ่งด้วย
เมื่อใดที่ดวงอาทิตย์อยู่ตรงศีรษะในประเทศไทย
ฤดูร้อนของประเทศไทยอยู่ในช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม หลายคนอาจเข้าใจว่าประเทศไทยมีอากาศร้อนมากที่สุดในช่วงเดือนเมษายนเพราะดวงอาทิตย์ใกล้โลกที่สุด นั่นเป็นความเข้าใจที่ผิดถนัด
จันทร์เพ็ญเมื่อดวงจันทร์ใกล้โลก
ดวงจันทร์โคจรรอบโลกเป็นวงรี ทำให้จันทร์เพ็ญแต่ละครั้งมีระยะห่างจากโลกไม่เท่ากัน ดวงจันทร์เต็มดวงในคืนวันเสาร์ที่ 19 มีนาคม ย่างเข้าสู่วันอาทิตย์ที่ 20 มีนาคม 2554 เกิดในช่วงเวลาที่ดวงจันทร์ใกล้โลกที่สุดในรอบปี กล่าวได้ว่าเป็นจันทร์เพ็ญที่ดวงจันทร์โตที่สุดในรอบ 18 ปี
ดาวเคราะห์ชุมนุม
ดาวเคราะห์ชุมนุม (planetary grouping) เป็นปรากฏการณ์ที่เราเห็นดาวเคราะห์ตั้งแต่ 3 ดวงขึ้นไป มาอยู่ใกล้กันบนท้องฟ้าเมื่อสังเกตจากพื้นโลก ในอดีตมีปรากฏการณ์ดาวเคราะห์ชุมนุมหลายครั้ง ส่วนใหญ่จะได้รับความสนใจมากเป็นพิเศษก็ต่อเมื่อดาวเคราะห์ที่เห็นได้ด้วยตาเปล่าทั้ง 5 ดวง มาปรากฏใกล้กันบนท้องฟ้า ซึ่งอาจรวมหรือไม่รวมถึงเหตุการณ์ที่มีดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องด้วยก็ได้
เรื่องจริงของพายุสุริยะ
แทบทุกครั้งที่เวลาผ่านมาถึงช่วงที่มีวันที่หรือเลขปีสวย ๆ ดูเหมือนจะต้องเกิดกระแส "โลกแตก" ขึ้นเสมอ ๆ ในช่วงใกล้ปี พ.ศ. 2543 หรือ ค.ศ. 2000 ก็เช่นกัน มีข่าวลือสารพัดว่าในปี 2000 จะเกิดภัยพิบัติต่าง ๆ นานา ไม่ว่าจะเป็นน้ำท่วมโลก โลกแตกตามคำทำนายของโหรชื่อดัง วาระสุดท้ายของโลกตามคำภีร์ แกรนครอส แกรนคอนจังก์ชัน ปัญหา Y2K ฯลฯ ข่าวที่ลือกันนี้ บางเรื่องก็มีส่วนจริงและชวนคิด และอีกหลายเรื่องก็เพ้อเจ้อถึงขั้นไร้สาระเลยทีเดียว
ชื่อกลุ่มดาวไทย ฉบับพจนานุกรมของสมาคมดาราศาสตร์ไทย
สมาคมดาราศาสตร์ไทยมีโครงการใหญ่โครงการหนึ่งชื่อว่า "โครงการพจนานุกรมศัพท์ดาราศาสตร์ อังกฤษ-ไทย เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542" ส่วนหนึ่งในศัพท์ในพจนานุกรมเล่มนี้ย่อมมีชื่อกลุ่มดาวรวมอยู่ด้วย การบัญญัติชื่อกลุ่มดาวเป็นชื่อไทยนี้ ได้มีการชำระระบบชื่อเดิม ๆ ที่เคยใช้กันมาใหม่
สมาคมดาราศาสตร์ไทยชั้น 1 อาคารศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา
928 ถนนสุขุมวิท แขวงพระโขนง เขตคลองเตย กรุงเทพฯ 10110
โทรศัพท์ 0-2381-7409 โทรสาร 0-2381-7410
E-mail: thaiastro@hotmail.com
สนับสนุนโดย • ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค)
• มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
• บริษัท โกรวิ่งพอยท์ โอเอ แอนด์ เน็ทเวิร์ค จำกัด
